Bazyliki mniejsze Dolnego Śląska – bezcenne zabytki sakralne (GALERIA)

Termin bazylika dotyczy szczególnego typu architektury budowli, ale też jest tytułem honorowym ponadprzeciętnie ważnej świątyni katolickiej. Bardzo wiele kościołów ma budowę bazylikową, ale niewiele zabytków sakralnych może poszczycić się tytułem bazyliki mniejszej, który nadaje sam Papież. Na każdą diecezję przypada zwykle ledwie kilka takich świątyń! 

Bazyliki tytularne na Dolnym Śląsku są nie tylko ważnymi obiektami kultu i miejscami pielgrzymkowymi. To także bezcenne zabytki i skarbnice dzieł sztuki! Są to budowle gotyckie, barokowe. Niektóre z nich zostały nawet wpisane na listę Pomników Historii. 

ORGANY z Dolnego Śląska i Sudetów (wybór) – cud techniki, magia dźwięku, kunsztowna ozdoba – GALERIA + CIEKAWOSTKI (historia niezwykłych osób, instrumentów i utworów)

Organy zachwycają, zarówno wyglądem wielu zabytkowych prospektów, jak i brzmieniem samego instrumentu. Są przykładem finezyjnego połączenia doznań zmysłowych, wynikających z wizualnego kunsztu budowy i zdobienia, jak i słuchowego rozkoszowania się unikatowym, bogatym światem dźwięków. Organy szczególnie popularne były w baroku i romantyzmie, a więc w epokach, które charakteryzują się szczególnie bogatą i złożoną twórczością. Wciąż czarują i stanowią bezcenne zabytki. Na Dolnym Śląsku i w Sudetach nie brakuje wielu przykładów cennych instrumentów. Co więcej, z tych regionów pochodziło wielu interesujących kompozytorów, wykonawców i budowniczych związanych z organami i muzyką organową. 

Zapraszam od subiektywnego przeglądu zdjęć (około 100 fotografii) oraz mnóstwo kontekstów. 

Zabytki z rekordami i unikaty na Dolnym Śląsku – wybór (GALERIA i ciekawostki)

Niezwykłe dziedzictwo, które fascynuje nie tylko z uwagi na wartość historyczną czy estetyczną. Także liczby mówią za siebie. Wybrałem około 50 zabytkowych i artystycznych obiektów z Dolnego Śląska, które posiadają niezwykłe cechy związane z ich wiekiem czy wielkością oraz specyficznym położeniem. To rekordziści w skali kraju i Europy lub zabytki z samego podium.

Zapraszam do zapoznania się z moim wyborem nietuzinkowych atrakcji regionu.

Maria, Matka Boska, Madonna – wybrane maryjne dzieła sztuki na Dolnym Śląsku (typy, arcydzieła mistrzów, niezwykłe przedstawienia, cudowne wizerunki)

Maryja jest niezwykle ważną postacią, otoczoną silnym kultem w katolickim wyznaniu chrześcijańskim. Jej wizerunki można zaleźć nie tylko w kościołach, ale i w licznych kapliczkach rozsianych po ulicach, górach. Pomniki świętej zobaczyć można na specjalnych kolumnach. Oczywiście zabytkowe oblicza matki Jezusa znajdują się także w muzeach. Powstały rozmaite tematy ukazywania Maryi. Jeżeli dodamy do tego stylistyczne zróżnicowanie na przestrzeni epok, maryjne dziedzictwo w sztuce ujawni się całym swoim bogactwem.

Wybrałem około 100 rozmaitych wizerunków Maryi. To dzieła od średniowiecza po XX wiek. Malarstwo (ścienne, na płótnie, desce, szkle), rzeźba, grafika, witraże, mozaika i inne techniki twórcze. Zapraszam do galerii i ciekawostek w komentarzu. 

W świecie herbów dolnośląskich (GALERIA + ciekawostki)

Herby rodzin szlacheckich czy miast wypełniają najrozmaitsze symbole, od roślin i zwierząt, przez ciała niebieskie, najrozmaitsze osoby po mityczne stworzenia. Ich artystyczne przedstawienia znaleźć można wszędzie tam, gdzie herby pełniły ważną rolę identyfikacyjną: w zamkach i pałacach, niegdyś zamieszkiwanych przez arystokrację czy w budynkach przeróżnych urzędów. Także epitafia nagrobne zmarłych rycerzy i możnych zdobią ich rodowe symbole heraldyczne. Na Dolnym Śląsku herby znaleźć można wszędzie. Wypełniają stare księgi, zamki, kościoły, muzea, zobaczyć je można na ulicach. To dawne oraz współczesne herby szlachty, duchowieństwa czy symbole samorządu. 

Wybrałem przykładowe zabytkowe i nowe przedstawienia herbów na terenie Dolnego Śląska (historycznego i administracyjnego). Oto mój przegląd z ciekawostkami. Herby na epitafiach, fasadach, witrażach, tkaninach, ceramice, snycerce, polichromiach. 

Fantastyczne fasady i elewacje – 10 ciekawych budowli na Dolnym Śląsku (GALERIA)

Fasada jest „twarzą” budynku, jego ozdobnym licem, które ukazuje mieszkańcom, turystom czy przechodniom. Myślenie o dekoracyjności elewacji zmieniało się wraz z epokami i stylami. Wiele historycznych fasad budzi do dziś zachwyt i zadumę. To monumentalne i kunsztowne konstrukcje, które w przemyślany sposób łączą architekturę ze sztukami plastycznymi. Dzięki fasadom pałaców, kościołów, kamienic czy budynków użyteczności publicznej przestrzeń zyskuje na urozmaiceniu krajobrazu kulturowego. Chodzi zarówno o walory estetyczne, jak i rozmaite znaki semantyczne w postaci symboli religijnych, mitycznych, heraldycznych i innych. 

Wybrałem 10 interesujących budowli różnego typu z kilku miejsc na Dolnym Śląsku. To moje subiektywne zestawienie efektownych i ciekawych fasad oraz elewacji. Zapraszam. Przygotowałem galerię z opisem i znacznikami na mapie. 

Dolnośląskie ambony – od skromnych po kunsztowne arcydzieła (GALERIA i ciekawostki)

Zwiedzając niezwykłe kościoły na Dolnym Śląsku, natknąć można się na ich niekiedy bogate oraz ciekawe wyposażenie. Często oprócz malowideł, finezyjnych ołtarzy czy prospektów organowych w oczy rzucają się ambony. Jedne przybierają postać dość powszechnych kazalnic z zdobnym koszem i baldachimem, inne są niezwykle złożonymi konstrukcjami. Zdarzają się też takie, które wzbudzają podziw i zdumienie – zarówno z uwagi na formę, jak i treść. Dla jednych są kiczem i znakiem czasu, barokowym dziwactwem, dla innych bezcenną pamiątką ludzkiej kreatywności i wyobraźni oraz sakralnego kontekstu. Łodzie, a nawet... wieloryby! mieszają się z aniołami, świętymi i biblijnymi patriarchami. 

Oto świat wybranych ciekawych dolnośląskich ambon kościelnych! Zapraszam do subiektywnego przeglądu z galerią. 

Bazylika Świętych Apostołów Piotra i Pawła w Strzegomiu (GALERIA)

Jeden z najcenniejszych gotyckich kościołów Śląska i Polski! 

Post i Wielkanoc – kalendarium kontekstów – ciekawostki i zabytki z Dolnego Śląska i Sudetów (+ GALERIA)

Post, Triduum Paschalne z niedzielą wielkanocną to niemal 50-dniowy okres w kalendarzu liturgicznym Chrześcijan. Z tym wyjątkowym czasem związane są rozmaite obyczaje, historie, ale i dzieła sztuki, literatury oraz muzyki. Także na Dolnym Śląsku i w Sudetach znaleźć można niezwykłe przykłady postnych i wielkanocnych tradycji oraz dóbr kultury, które się z nimi wiążą. Co więcej historia i dziedzictwo regionu związane są z wieloma najsłynniejszymi dokonaniami twórczymi zainspirowanymi omawianym okresem. 

Zapraszam na spotkanie z Świętymi Schodami, Grobem Pańskim, Kalwarią, chustą Weroniki, Całunem, palmami, Pietą, autorami słów do „Pasji” Bacha, a także z dolnośląskim mistrzem, który skomponował niezwykłą kantatę „Stabat Mater”.  Będzie również wagnerowski „Parsifal”, a także... precle. 

Bazylika Świętych Apostołów Piotra i Pawła w Strzegomiu, cz. I (GALERIA)

"Bazylika kolegiacka Świętych Apostołów Piotra i Pawła w Strzegomiu – gotycki kościół znajdujący się w dekanacie strzegomskim w diecezji świdnickiej na Dolnym Śląsku. Początkowo kościół należał do zakonu rycerskiego joannitów, zaś parafia przy tym kościele została erygowana w XVI w. Od 2002 świątynia jest bazyliką mniejszą a od 13 kwietnia 2017 podniesiona do rangi kolegiaty 22 października 2012 roku obiekt został wpisany na listę pomników historii. Bogaty w cenne dzieła rzeźby architektonicznej oraz rzemiosła artystycznego głównie z XIV-XV w. " (wikipedia)

na zdjęciach: bazylika z zewnątrz + detale (tympanon), wnętrza + detale (ołtarz, ambona, sakramentarium, epitafia)

Blogowe kalendarium: CZERWIEC

Codziennie, każdego miesiąca w kalendarzu trafiamy na rozmaite ciekawe święta, rocznice czy wydarzenia. Część z nich jest związana z tym, co publikuję na moim blogu. Są to dla mnie okazje do przypominania o moich postach (artykułach czy zdjęciach). 

Rocznice historyczne i regionalne, święta państwowe i kościelne oraz międzynarodowe, a także święta i okoliczności nietypowe + propozycje na czerwcowe weekendy. Zapraszam! 

W stronę słońca – ciekawostki i zabytki: dolnośląskie konteksty (GALERIA + poetyckie i muzyczne perełki)

Rytm życia naturalnie wyznaczają wschody i zachody słońca. Nic zatem dziwnego, że słońce, które dostarcza nam życiodajnej energii i ciepła, jest ciałem niebieskim o ogromnym kulturowym potencjale. 

Nasza gwiazda dzienna to szczególnie ważny symbol. Warto przypomnieć kilka ciekawostek na jej temat. Oczywiście będą też konteksty dolnośląskie. 

Zabytkowe perły z Dolnego Śląska (GALERIA, wybór)

Na Dolnym Śląsku nie brakuje zabytków – wręcz przeciwnie – jest to region o ponadprzeciętnym bogactwie w skali kraju. Pomimo burzliwej historii do naszych czasów przetrwały rozmaite ruchome i nieruchome obiekty będące znaczącym dziedzictwem  kulturowym i historycznym. Ich ważność (i wartość) podkreśla umieszczenie wielu z nich na listach: światowego dziedzictwa UNESCO oraz prezydenckiej Pomników Historii RP. Ponadto mnóstwo innych zabytków zasługuje na uznanie, promowanie i dbałość. 

Skarby z Dolnego Ślaska – wybór najważniejszych zabytków. 

Dolny Śląsk – piękne i ciekawe zakątki na 12 miesięcy (subiektywny wybór + GALERIA)

Dolny Śląsk jest regionem oferującym turystom mnóstwo interesujących miejsc. Są to zarówno skarby kultury i historii najwyższej klasy (wśród nich obiekty znajdujące się na listach dziedzictwa UNESCO czy Pomników Historii RP), ale i perły natury: góry, jeziora i przyroda ożywiona (w tym Parki Narodowe i Krajobrazowe). Każdy znajdzie tutaj coś dla siebie! Tajemnicze ruiny i podziemne trasy, ogromne, bogate świątynie i rezydencje, rezerwaty przyrody i dzika natura, fantastyczne zbiory muzealne – tylko czekają na kolejnych zachwyconych nimi podróżników. 

Co zobaczyć na Dolnym Śląsku? Jest w czym wybierać! Proponuję mój subiektywny przegląd ciekawych atrakcji na każdy miesiąc roku. 

Co to był za rok! - podsumowanie 2019 – cz. VI: SACRUM (GALERIA)

Ponad 700 postów i niemal 400 znaczników na mojej mapie dobitnie świadczą, że był to rok aktywny i bardzo udany! Był czasem spełniania turystycznych i kulturalnych marzeń. Udało mi się odwiedzić wiele pięknych nowych miejsc, ale i zobaczyć zupełnie inne, nowe, nieznane oblicza zabytków czy lokalizacji już odwiedzonych. 

Tym wszystkim przez cały rok dzieliłem się z Wami! Było mi niezmiernie miło, że moje posty budziły Wasze zainteresowanie, że moje zdjęcia i teksty intrygowały. Chętnie czytałem Wasze komentarze i wiadomości, także te z uwagami i wskazówkami. Ogromnie cieszyły mnie polubienia i udostępnienia. Pora na podsumowanie udanego, moim zdaniem, roku!

Bazylika Świętych Apostołów Piotra i Pawła w Strzegomiu, cz. 3

Bazylika Świętych Apostołów Piotra i Pawła w Strzegomiu

"Początkowo kościół należał do joannitów – zakonu rycerskiego, zaś parafia przy tym kościele została erygowana w XVI w. Od 2002 r. świątynia jest bazyliką mniejszą. Najcenniejszy zabytek miasta, jeden z największych kościołów na Dolnym Śląsku (długość nawy 76 metrów, wysokość do 26 metrów, szerokość korpusu 26 metrów). Przykład architektury gotyckiej w Polsce i na Śląsku. Kościół ten jest bogaty w cenne dzieła rzeźby architektonicznej oraz rzemiosła artystycznego głównie z XIV-XV w. 22 października 2012 roku obiekt został wpisany na listę Pomników historii" (Wikipedia)

bazylika z zewnątrz, wnętrza: ambona, epitafia, ołtarze, kamienne sakramentarium w kształcie wieży

cz. I galerii: TUTAJ

cz. II galerii: TUTAJ 

Chwytaj dzień! – zegary i miejsca związane z czasem na Dolnym Śląsku i w okolicy (GALERIA)

Idąc tropem antycznej myśli i parafrazując kultowe dzieło Prousta – zapraszam w poszukiwanie NIEstraconego czasu! Miejsca i atrakcje związane i kojarzone z mierzeniem czasu będą naszymi celami. 

Od przygranicznego południka, który stanowi podstawę wyznaczania czasu środkowoeuropejskiego, przez niezwykły zegar zodiakalny z wieży górskiego kościoła, muzeum z wystawą zabytkowych czasomierzy po inne niezwykłe atrakcje w tym temacie. 

Bazylika Świętych Apostołów Piotra i Pawła w Strzegomiu, cz. 2

Bazylika Świętych Apostołów Piotra i Pawła w Strzegomiu

"Początkowo kościół należał do joannitów – zakonu rycerskiego, zaś parafia przy tym kościele została erygowana w XVI w. Od 2002 r. świątynia jest bazyliką mniejszą. Najcenniejszy zabytek miasta, jeden z największych kościołów na Dolnym Śląsku (długość nawy 76 metrów, wysokość do 26 metrów, szerokość korpusu 26 metrów). Przykład architektury gotyckiej w Polsce i na Śląsku. Kościół ten jest bogaty w cenne dzieła rzeźby architektonicznej oraz rzemiosła artystycznego głównie z XIV-XV w. 22 października 2012 roku obiekt został wpisany na listę Pomników historii" (Wikipedia)

bazylika z zewnątrz, wnętrza: ambona, epitafia, ołtarze, kamienne sakramentarium w kształcie wieży

cz. I galerii:

TUTAJ

Bazylika Świętych Apostołów Piotra i Pawła w Strzegomiu

Bazylika Świętych Apostołów Piotra i Pawła w Strzegomiu

"Początkowo kościół należał do joannitów – zakonu rycerskiego, zaś parafia przy tym kościele została erygowana w XVI w. Od 2002 r. świątynia jest bazyliką mniejszą. Najcenniejszy zabytek miasta, jeden z największych kościołów na Dolnym Śląsku (długość nawy 76 metrów, wysokość do 26 metrów, szerokość korpusu 26 metrów). Przykład architektury gotyckiej w Polsce i na Śląsku. Kościół ten jest bogaty w cenne dzieła rzeźby architektonicznej oraz rzemiosła artystycznego głównie z XIV-XV w. 22 października 2012 roku obiekt został wpisany na listę Pomników historii" (Wikipedia)

bazylika z zewnątrz, wnętrza: ambona, epitafia, ołtarze, kamienne sakramentarium w kształcie wieży

Skarby diecezji świdnickiej

25 marca 2004 roku została ustanowiona Diecezja świdnicka (łac. Dioecesis Suidniciensis) – jedna z 3 diecezji obrządku łacińskiego w metropolii wrocławskiej. To bardzo ciekawa jednostka administracyjna kościoła w obrębie terytorialnym Dolnego Śląska. Obejmuje znaczną część dawnego Księstwa Świdnicko-Jaworskiego. Diecezja zarządza interesującymi obiektami architektury i sztuki sakralnej. Oto krótki przegląd tych, które odwiedziłem. 

W 2019 roku odbywają się obchody 15-lecia powstania diecezji.