SZTUKA – bogactwo DOLNEGO ŚLĄSKA: konteksty (GALERIA)

Sztuka jest wszędzie wokół nas, w najróżniejszych formach. To architektura, rzeźba, plakat czy mural. Otaczamy się nią sami, dekorując wnętrza malarstwem czy bibelotami ze szkła i porcelany, czy tkaninami. Wielu artystów wokół nas tworzy dzieła sztuki od obrazów, murali, przez rzeźby, wyroby rękodzielnicze,  po instalacje, projekty video. Mamy ogromne dziedzictwo artystyczne wieków minionych, związane z różnymi kulturami i wpływami. Możemy je podziwiać w muzeach, galeriach, ale też w zamkach i pałacach, kościołach i innych obiektach sakralnych, a także w przestrzeni publicznej, w postaci np. małej architektury. 

Korzyści z tworzenia sztuki i obcowania z nią jest bardzo wiele. Sztuka przekazuje nam wiedzę na temat historii, kształtuje postawę estetyczną, może wpływać na sferę ideologiczną. Jest też terapeutyczna, zarówno w warstwie czynnej (twórczej), jak i biernej (odbiorczej). 

Jemioła – między świętami, pocałunkami a artystyczną inspiracją (o niezwykłym pasożycie + dolnośląskie ciekawostki)

Dziś trudno sobie bez niej wyobrazić Boże Narodzenie. Jednak jeszcze 200 lat temu zwyczaj wieszania jemioły w czasie Świąt był znany głównie w Wielkiej Brytanii. Przez dwa stulecia ta pasożytnicza roślina nie tylko stała się niezwykle popularnym symbolem, ale i artystyczną inspiracją dla twórców poezji czy sztuki użytkowej. Niezmiennie od wieków fascynuje związkami z legendami oraz właściwościami – także tymi leczniczymi. 

Kiedy z drzew liściastych opadną jesienią liście, można na niektórych zaobserwować zielone kule. Na Dolnym Śląsku szczególnie w okolicach Wrocławia takie widoki nie są rzadkością. To właśnie jemioła. Niektóre osobniki mogą mieć nawet kilkadziesiąt lat! 

Kolory i konteksty: ZIELONY (wybór ciekawostek i dolnośląskie atrakcje) (GALERIA)

„Mój drogi przyjacielu — teoria jest szara, a złote drzewo życia wiecznie jest zielone” - zwraca się Mefistofeles w „Fauście” Goethego, poety, który odwiedził Dolny Śląsk w 1790 roku. Zieleń to jeden z najpopularniejszych kolorów na Ziemi. Zawdzięczamy to roślinom. Stał się przez to symbolem życia i jego wzrostu, nadziei. Ale nie tylko. Ma też drugą naturę – kojarzony jest z trucizną, zazdrością, materializmem. Oprócz kontekstów naturalnych, związanych z światem roślin, zwierząt, ale i minerałów oraz zjawisk fizycznych – zieleń ma też artystyczne zastosowanie. Zielone komnaty, zielone tkaniny i ozdoby. Zieleń to również symbol religijny i polityczny. Ten kolor niewątpliwie zasługuje na uwagę. 

O całej palecie zielonych odcieni i różnych kontekstów. Zdjęcia z Dolnego Śląska i Sudetów plus kilka ciekawostek. Zapraszam na wirtualne zwiedzanie! 

Niezwykłe kobiety (blogowy przewodnik - dolnośląskie konteksty)

Zajmowały i zajmują się nauką, sztuką, filozofią, polityką. Były pionierkami, mecenaskami, odkrywczyniami, autorkami. Wpływały na świat ich czasów: kulturę, obyczaje, postęp i stosunki międzyludzkie. Nadal to robią. Pozostawiły po sobie trwały ślad w postaci rozmaitych pamiątek i dziedzictwa. Niezwykłe kobiety – posty na temat pań, które zapisały się w historii i tworzą ją na naszych oczach. 

Zestawienie moich postów, które dotyczą takich pań lub wspominają niezwykłe kobiety. Zapraszam do przeglądania i lektury. W linkach znajdują się archiwalne wpisy na blogu – ilustrowane i okraszone mnóstwem ciekawostek, w tym kontekstów śląskich. 

Co to był za rok! - podsumowanie 2019 – cz. II: KULTURA (GALERIA)

Ponad 700 postów na blogu i niemal 400 znaczników na mojej mapie dobitnie świadczą, że był to rok aktywny i bardzo udany! Był czasem spełniania turystycznych i kulturalnych marzeń. Udało mi się odwiedzić wiele pięknych nowych miejsc, ale i zobaczyć zupełnie inne, nowe, nieznane oblicza zabytków czy lokalizacji już odwiedzonych. 

Tym wszystkim przez cały rok dzieliłem się z Wami! Było mi niezmiernie miło, że moje posty budziły Wasze zainteresowanie, że moje zdjęcia i teksty intrygowały. Chętnie czytałem Wasze komentarze i wiadomości, także te z uwagami i wskazówkami. Ogromnie cieszyły mnie polubienia i udostępnienia. Pora na podsumowanie udanego, moim zdaniem, roku!

Broda – nie tylko filozofów: mężczyźni i... kobiety! z brodami – sztuka Dolnego Śląska (wybór)

Moda na brodę w zależności od czasów i kultur bywała popularna bądź bardzo niszowa. Wydaje się, że dziś zarost na twarzy wraca do łask. Brodacze z nawet mniejszych miejscowości mogą znaleźć barbera, albo zakupić profesjonalne kosmetyki i narzędzia do zabiegów pielęgnacyjnych. Ta drugorzędna cecha płciowa stanowiła w wielu cywilizacjach wręcz wyznacznik męskości. Istniał... podatek od brody. Wyróżnia się strach przed brodą. Organizowane są konkursy na najlepsze brody. Zarost na twarzy ma swoje style, związane z nim przysłowia oraz rozmaite historie. 

Owłosienie twarzy i szyi mężczyzn (i niektórych kobiet) stanowi ważny i ciekawy aspekt kulturowy, który również eksploatowany był w sztuce. W moim artykule wybór ponad 100 dzieł z brodatymi osobami. 

Muchomor czerwony – ozdoba jesiennych lasów, symbol Bożego Narodzenia, grzybek szczęścia i magii, przepis noblistki oraz spiskowe teorie! (z sudeckich lasów i sztuki oraz literatury)

Niezwykle wdzięczny gatunek pospolity w lasach półkuli północnej to grzyb trujący, ale lubiany przez człowieka z uwagi na walory estetyczne i symboliczne. Dawne kultury wykorzystywały też jego właściwości halucynogenne! Nazwa w wielu językach odnosi się do praktycznego zastosowania owocnika tego grzyba – truło się nim muchy i inne owady. Bardziej zaskakuje kontrowersyjny związek muchomora z... Bożym Narodzeniem i Rajem. 

O obecności muchomorów w sztuce, kulturze i naturze. Moja kolekcja zdjęć muchomorów z gór (Karkonosze, Lesista Wielka, Trójgarb, Wołowiec, Góry Lisie) oraz ciekawostki. 

Wojownicy, robotnicy, artyści... mężczyźni w sztuce (wybór – Dolny Śląsk i nie tylko)

W marcu w kalendarzu mamy międzynarodowe święto pań, czyli Dzień Kobiet. W kolejnym kwartale roku, w czerwcu, obchodzi się święto najmłodszych, czyli Dzień Dziecka. Kiedy przypada Dzień Mężczyzn? W polskiej tradycji nie ma oficjalnie takiego święta. 30 września mamy nieoficjalny... Dzień Chłopaka. Na świecie, w ponad 80 krajach, Dzień Mężczyzny przypada w listopadzie. 

Mężczyzna jako temat, bohater dzieła, jest równie powszechnym – co kobieta czy dziecko - motywem. Różne są rodzaje przedstawień. Sakralne i świeckie. Najczęściej związane są z rolami społecznymi, które szczególnie kojarzone są z męskością. 

Festiwal Wagnerowski z blogiem Welthellsicht (Dolnośląskie i sudeckie konteksty – podsumowanie + osobiste refleksje)

To jedno z najważniejszy wydarzeń muzycznych nie tylko w Niemczech, ale i w Europie oraz na świecie. Ma wręcz legendarną renomę, jak i kontrowersyjną przeszłość. Na moim blogu przypominam o związkach kompozytora (Wagnera) i corocznego święta jego muzyki z mieszkańcami Dolnego Śląska, Sudetów i regionu. Małe podsumowanie na czas festiwalu, który odbywa się od ponad 140 lat. 

Bayreuther Festspiele to wyjątkowa impreza dla miłośników opery i Wagnera. Jeden z najstarszych letnich festiwali. W 2019 roku od 25 lipca do 28 sierpnia widzowie zobaczą 32 spektakle 5 inscenizacji dzieł Ryszarda Wagnera z tzw. Kanonu. Ciekawostki na temat kilku z tych dramatów oraz na temat samego festiwalu znajdują się na blogu. 

Pocałunek – spotkanie ust o wielu znaczeniach (ciekawostki z dolnośląskich miast oraz dzieła kultury)

Choć pocałunek obecny jest w życiu człowieka od narodzin, mówi się o nim w Biblii i innych świętych księgach w różnym kontekście, to mało jest wizualnych, dawnych dzieł pokazujących to niezwykłe zachowanie. Nawet na ekranie kina czynność całowania ma swoje specjalne względy. Są pocałunki legendarne i przełomowe. Niezwykła intymność tej powszechnej czynności stała się pewnym przełamanym w sztuce tabu. 

W moim tekście o kilku wybranych pocałunkach, również z dzieł, które zobaczyłem podczas zwiedzania miast Polski i Niemiec. Do tego garść ciekawostek i przykładów muzycznych, filmowych czy artystycznych. 

Polonez z zaskoczenia (polskie rytmy w niemieckiej muzyce związanej z Biblią i mitami!)

Maturzyści znają go ze studniówki oraz popularnych w rozmaitych dolnośląskich miastach plenerowych pokazów (dla Fredry na wrocławskim rynku). Polonez – wiekowy taniec, który rozsławił polską muzykę na świecie. W moim tekście o kilku dość zaskakujących użyciach korowodowego tańca z dworów Rzeczpospolitej. Poznamy niezwykłe polonezy z twórczości Bacha czy Wagnera.

International Dance Day, czyli Międzynarodowy Dzień Tańca to święto obchodzone od lat 80. ubiegłego wieku regularnie 29 kwietnia pod auspicjami UNESCO. Z tej okazji garść ciekawostek o wyjątkowym polskim tańcu, ale poza Polską.

Wawrzynek czyli Dafne – wiosenny krzew i dzieła sztuki (GALERIA + ciekawostki)

Dafne - z greckiego Δάφνη (Dáphnē) – to mityczna nimfa, która pojawia się również na kartach Metamorfoz Owidiusza. Linneusz zapisał jej imię jako łacińską nazwę gatunkową dla wawrzynka wilczełyko. Dafne to również bohaterka pierwszych oper, w tym pionierskiej niemieckiej opery, do której libretto napisał genialny poeta z Bolesławca. Inna dolnośląska ciekawostka to wizerunek mitu w reprezentacyjnej sali zamku Książ w Wałbrzychu.  Do tego rozmaite dzieła sztuki, literatury i przykłady badań naukowych śląskich przyrodników. 

Specjalnie z okazji wiosny post kulturalno-przyrodniczy. 

Marzec – nowy początek (język, historia, muzyka, zabytki, natura, ciekawostki)

Zastanawiało Was, dlaczego w wielu zachodnich językach miesiące od września mają nazwę nawiązującą do łacińskiej numeracji, która nie zgadza się z liczbowym porządkiem obowiązującego kalendarza? Dlaczego wrzesień to September czyli „siódmy”, a grudzień to December, czyli „dziesiąty”? Przyczyna leży w marcu! To miesiąc, kiedy zaczyna się wiosna, ale przez wieki zaczynał się też Nowy Rok. 

Czas to pojęcie bardzo względne, jak wyjaśniają fizycy. Kalendarz zaś to już czysta umowność. Stąd wiele nieporozumień i kłopotów, a i nawet teorii spiskowych związanych z liczeniem czasu. Dziś o ciekawostkach. I o wytęsknionej wiośnie. 

Flora - patronka wiosny - posąg z tarasów Zamku Książ 

Galeria Kontrastów XLIX: dzika natura czy pełna kultura?

Listopad – esencja jesieni

Jego nazwa w kilku językach słowiańskich idealnie oddaje jesienny charakter tego miesiąca na półkuli północnej. Bo co lepiej opisuje 11. miesiąc roku niż właśnie ten przyrodniczy fenomen – opuszczanie liści przez drzewa czy inne rośliny. Co ciekawe identyczną nazwę w innym języku europejskim nosi zupełnie inny miesiąc! W państwach kultury łacińskiej to oczywiście November, czyli 9. miesiąc kalendarza rzymskiego. Zaczyna się obchodami Wszystkich Świętych, kończy Andrzejkami. 

Na nowy miesiąc kilka słów o listopadzie.

Z lasów i pól, cz. 4 – Różowoliliowa panna, zwiastunka zimy

Choć za oknem wciąż ostatkiem sił ogrzewa nas lato, nieuchronnie zbliża się jesień, a za nią zima... Zwiastunem, jak sama nazwa mówi, chłodnej pory roku jest – zimowit. Wdzięczna ozdoba polan i ogrodów jest też leczniczym zielem (nie zmienia to faktu, że jak wiele tego typu roślin – jednocześnie jest też silnie trująca). Nie na darmo jej łacińską nazwę Colchicum autumnale wywodzi się od krainy Kolchida, gdzie zamieszkiwała słynna Medea, czarodziejka i trucicielka, bohaterka licznych teatralnych i literackich tragedii. W wielu językach, w żargonie zielarskim, zimowit nazywa się zresztą też "nagą panną". Bywa również określany jako jesienny krokus/ szafran, choć zimowit jest z całkowicie innej rodziny. To... liliowiec! 

zimowity z ogrodów działkowych na terenie Sudetów 

zimowity z ogrodów działkowych na terenie Sudetów 

Zapraszam do kolejnego odcinka cyklu prezentującego ciekawe rośliny o kulturowych kontekstach. 

zimowity na polanie na zboczu Wapniarki w Mielniku 

aranżacja z zimowitami z ogrodzie gospodarstwa w Bukowcu w Rudawach Janowickich 

Zámek Opočno - "czeski Wawel" blisko granicy z Dolnym Śląskiem (GALERIA)

"Czeski Brzeg" nieopodal Pogórza Orlickiego w Sudetach, 25 km od przejścia granicznego w Kudowie-Zdroju 

Josef Tichatschek - sudecki śpiewak z Gór Stołowych, pierwszy tenor Wagnerowski! (operowe ciekawostki związane z Sudetami, Dreznem i Wrocławiem)

Premierowym Rienzim i Tannhäuserem Wagnera oraz jednym z pierwszych i najlepszych wykonawców partii łabędziego rycerza (Lohengrina) był współpracownik autora wymienionych dzieł, wokalista o słowiańskich korzeniach – Josef  Ticháček z Teplic nad Metują. Tenor, który uważany jest za pierwowzór śpiewaka bohaterskiego, przyszedł na świat u stóp słynnego kompleksu Skalnego Miasta!  

Śpiewający Tannhäuser ze Skalnego Miasta

Teplice nad Metují - Teplické Skály pomnik: Josef Tichatschek (Josef Aloys Ticháček) 

galeria: https://www.facebook.com/media/set/?set=a.1801893529866273.1073742387.288684237853884&type=1&l=bc4b06103c

Szczawno-Zdrój Henryka Wieniawskiego (ciekawostki i GALERIA)

W podwałbrzyskim uzdrowisku jest mnóstwo śladów i pamiątek po słynnym polskim romantycznym wirtuozie. Można przejść się pięknym parkiem, posłuchać muzyki w ciekawym teatrze jego imienia (np. podczas festiwalu poświęconemu Wieniawskiemu, który odbywa się od ponad pół wieku!). Wreszcie można zrobić sobie pamiątkową fotkę przy jednym z dwóch posągów skrzypka. 

Garść ciekawostek związanych z "Polskim Paganinim" i uzdrowiskiem w Górach Wałbrzyskich.