Translate

Pokazywanie postów oznaczonych etykietą Mozart. Pokaż wszystkie posty
Pokazywanie postów oznaczonych etykietą Mozart. Pokaż wszystkie posty

25 października 2024

Stavovské divadlo v Praze - jeden z najważniejszych zabytkowych teatrów operowych świata! (GALERIA)


W tym teatrze odbyły w 1787 i 1791 się światowe prapremiery dwóch oper Mozarta, w 1834 prapremiera opery, z której pochodzi czeski hymn, czy w 1885 czeska premiera Walkirii Wagnera. Kręcono tam ujęcia do takich filmów, jak: "Amadeusa" o Mozarcie czy "Immortal Beloved" o Beethovenie" 

30 maja 2023

Kaznodzieja-pisarz z Wrocławia i trzy pieśni Mozarta (ciekawostka muzyczno-poetycka)

Bez mała 50 lat mieszkańcem Wrocławia był Johann Timotheus Hermes  - twórczy duchowny, autor poczytnej powieści epistolarnej. Utwory poetyckie z jego dzieła życia „Sophiens Reise” spodobały się Mozartowi! Wielki klasyk skomponował 3 pieśni do słów współczesnego mu duchownego związanego z kościołami św. Marii Magdaleny i Elżbiety we Wrocławiu. 



O artystycznym „spotkaniu” genialnego kompozytora i pisarza z Dolnego Śląska. 

2 marca 2023

Hermes/Merkury – patron handlu, zwiastun bogactwa – wybrane dzieła sztuki i małej architektury z Dolnego Śląska (plus poeta, który zainspirował Mozarta!)

Podobnie jak Neptun, także Hermes przeniknął ze starożytnych mitów Południa do przestrzeni miast nowożytnej i współczesnej Europy Środkowej i Północnej. Na Dolnym Śląsku można znaleźć ślady takich kontekstów m.in. w historycznych miastach kupieckich i przemysłowych. Wszędzie tam, gdzie dawne bóstwo traktowane było jako „marka” sukcesu i rozwoju oraz patron... alchemii i nauk tajemnych (hermetycznych). Hermes był też mieszkańcem Wrocławia, dokładnie Johann Timotheus Hermes – do jego słów muzykę napisał Mozart!



Kilka ciekawostek artystycznych i nie tylko (m.in. ze Świdnicy, Legnicy, Wrocławia, Jeleniej Góry, Kamiennej Góry, Lubania). Zapraszam.

4 sierpnia 2022

Dolnoślązak – wyraziciel woli wdowy po Mozarcie, spadkobierca artystyczny dorobku kompozytora, powiernik jego szwagierek: Alois Taux z Braszowic pod Ząbkowicami Śląskimi, pierwszy dyrektor Mozarteum, który pożegnał Konstancję Mozart pieśnią żałobną, a sam został pochowany z jej siostrami – Aloisią, śpiewaczką mozartowską, i Sophie, opiekunką Mozarta!

Kompozytor z Dolnego Śląska znajdował się w kręgu najbliższych krewnych i współpracowników Wolfganga Amadeusza Mozarta! Chociaż urodził się ćwierć wieku po przedwczesnej śmierci Klasyka Wiedeńskiego, Alois Taux stał się jedną z najważniejszych postaci związanych z upamiętnieniem spuścizny kompozytorskiej genialnego muzyka. Dzięki bliskim kontaktom z wdową po Mozarcie, Konstancją, i jej dwiema siostrami, szwagierkami Mozarta, muzyk z Dolnego Śląska znalazł się w samym centrum rodzącego się zorganizowanego miejsca pamięci i artystycznego „kultu” Wolfganga Amadeusza. 


Był świadkiem odsłonięcia pomnika kompozytora, pierwszym dyrektorem Mozarteum, a także organizatorem festiwali, które dały początek jednej z najważniejszych letnich imprez muzycznych Europy! Znał się z synami Mozarta. Zmarłą wdowę po kompozytorze pożegnał pieśnią, której partytura została opublikowana m.in. na łamach „Allgemeine Wiener Musik-Zeitung”. Jego doczesne szczątki spoczęły obok szwagierki Mozarta, która śpiewała opery mistrza, a także drugiej szwagierki, która opiekowała się umierającym kompozytorem i opowiedziała jego biografom o ostatnich godzinach autora kultowego „Requiem”. 

27 stycznia 2022

(Co najmniej) 10 Mozartowskich ciekawostek związanych z Dolnym Śląskiem i Sudetami (co łączy wielkiego Klasyka i jego dzieła z Wrocławiem, Kamienną Górą, Strzegomiem, Jelenią Górą, Krzeszowem, Bożkowem, Legnicą, Braszowicami koło Ząbkowic, Vrchlabí?)

Nazwisko Mozarta to wręcz muzyczny symbol. Jego opery, symfonie, koncerty i inne kompozycje stanowią jeden z najcenniejszych skarbów kultury i nadal są podstawą repertuarów. Mozart to także źródło natchnienia i kontekstów. Wiele ciekawych wątków łączy tego wybitnego muzyka z Dolnoślązakami! Byli to wykonawcy, poeci, biografowie i inni artyści, którzy znali się z Mozartem lub też uczestniczyli w promowaniu jego twórczości. Z kolei w czasie II wojny światowej na Dolnym Śląsku ukryte zostały rękopisy dzieł mistrza! Oto kilka mniej lub bardziej znanych i zapomnianych Mozartowskich niezwykłości z Dolnym Śląskiem w tle. 


Postanowiłem zebrać w kilku punktach rozmaite ciekawostki odnalezione przeze mnie podczas poszukiwań dotyczących Mozarta. 

26 stycznia 2021

Wrocławianin, jeniec spod Kamiennej Góry napisał z Mozartem dwie opery! (muzyczna ciekawostka z Dolnego Śląska)

Opery Wolfganga Amadeusza Mozarta stanowią jeden z fundamentów repertuarów teatrów muzycznych na całym świecie. Autorem librett do dwóch z nich był Ślązak, weteran wojny siedmioletniej! Geniusz z Salzburga i wrocławianin stworzyli perły. Ich „Uprowadzenie z seraju” cenili zarówno cesarz Józef II, jak i Goethe! 



Zapraszam do lektury wpisu o genialnym kompozytorze i o jego starszym współpracowniku: urodzonym we Wrocławiu aktorze i pisarzu, który walczył w krwawej bitwie pod Kamienną Górą. „Pruskie Termopile” przeżył, ale dostał się do cesarskiej niewoli. W Austrii już pozostał, związał się z wiedeńskim życiem kulturalnym. Tam natrafił na Mozarta. Wspólnie stworzyli dwie opery. Jedna z nich była hitem za życia twórców. Do dziś jest często inscenizowana. Kuszący jest sam temat – osmański harem generujący sceny humorystyczne i wątki dotyczące seksualnej wolności! 

30 września 2020

"Czarodziejski Flet" - tajemnice opery Mozarta - z dolnośląskimi kontekstami! (Wrocław, Bożków i Krzeszów)

Masońska opera Mozarta i ciekawe tropy prowadzące na Dolny Śląsk. 



Czarodziejski flet (Die Zauberflöte, KV 620) to słynna dwuaktowa opera (ściślej singspiel – dzieło z mówionymi dialogami) z niemieckim librettem Emanuela Schikanedera i muzyką Wolfganga Amadeusa Mozarta. Prapremiera odbyła się 30 września 1791 roku w Wiedniu (zaledwie dwa miesiące przed przedwczesną śmiercią kompozytora! Dlatego uchodzi za ostatnie sceniczne dzieło Mozarta). Do dziś opera jest  jedną z najsłynniejszych i najczęściej wystawianych na świecie. Doczekała się też adaptacji filmowych. 

6 marca 2020

Zasłużone żony w cieniu wielkich mężów (+ śląskie konteksty)

Mówi się, że czasem sukces ma wielu ojców. Bywa, że ma też... żonę! Kariery za życia i pamięć po śmierci tacy muzycy, jak: Bach, Mozart, Schumann oraz Wagner zawdzięczają nie tylko własnemu talentowi, ale i niebagatelnej roli i zaangażowaniu swoich małżonek. Warto o tym pamiętać. 


 

Niezwykłe żony, oddane pomocnice geniuszy, wdowy poświęcone pielęgnowaniu kultu ich mężów. Stoją w cieniu sławy wielkich mistrzów, a często miały czynny udział w chwale kompozytorów za życia i po śmierci. W tym wpisie o 4 takich kobietach. Dzielił je czas, epoki i miejsca. Każda z nich w ciekawy sposób zapisała się w historii muzyki. Z ich życiem i osobami wiążą się też rozmaite śląskie konteksty. 

13 lutego 2020

Dźwięki miłości – zakochani w muzyce (z dolnośląskimi i sudeckimi akcentami z życia twórców i ich dzieł)

10 kompozycji 8 kompozytorów od baroku do połowy XX wieku. Różne oblicza – odcienie miłości: liryzm, czułość, bohaterstwo i wzniosłość, radość, tragizm, dramat i ukojenie. Mniej i bardziej znane dzieła wielkich twórców od Schütza (XVII wiek) po Straussa (XX wiek). Opery, pieśni, symfonie i... marsz weselny. Niezwykłe inspiracje i ciekawe okoliczności powstania i prezentacji pięknej muzyki.


Miłość stanowi jeden z filarów muzyki. Jest siłą, która inspiruje i wypełnia świat dźwięku. Nie bez powodu Wagner, jeden z piewców miłości, a zarazem „filozof muzyki”, kierując się schopenhauerowską estetyką, twierdził, że melodia - czyli język "wieczny, nieskończony i idealny" - "nie wyraża pasji, miłości, tęsknoty za tą czy inną osobą w tej czy innej sytuacji, ale raczej pasję, miłość, tęsknotę samą w sobie, i to w nieskończenie różnorodnych konfiguracjach". Poeta-kompozytor dobitnie wyraził uniwersalizm języka dźwięków. Można mieć lepsze tworzywo dla dzieł o miłości?

14 listopada 2019

Ojciec Amadeusza i śląscy artyści (Leopold Mozart i wielki poeta ze Strzegomia oraz tajemniczy kompozytor Ślązak)

Nazwisko Mozart kojarzy się zwykle od razu z słynnym Wolfgangiem Amadeuszem, genialnym kompozytorem, pianistą, mistrzem opery, Klasykiem Wiedeńskim. Tymczasem w historii muzyki zapisali się też inni członkowie rodu: Leopold – ojciec, Maria Anna – siostra, Franz Xaver (lwowski Mozart) i Karl Thomas – synowie. Właśnie senior rodu miał ciekawe związki z artystami śląskimi. 



W 2019 roku minęła 300. rocznica urodzin ojca, pierwszego nauczyciela i managera genialnego Amadeusza. Kilka ciekawostek na jego temat. 

13 marca 2019

Poeta ze Strzegomia i muzyka z księgi Rekordów Guinessa (Günther i Telemann)

Po raz kolejny na blogu ciekawy kontekst łączący Dolnoślązaka i dolnośląską twórczość z wielkim artystycznym światem. Tym razem o poezji Johanna Christiana Günthera w muzyce Georga Philippa Telemanna. Spotkanie liryki zwiastującej Goethego (i cenionej przez niego) z późnym barokiem. To również podróż w czasie i przestrzeni. Zajrzymy do kilku śląskich i łużyckich miast oraz poznamy związki autorów muzyki i poezji z innymi ciekawymi osobami. 



24 lutego 2019

Opera! (wybrane teatry operowe i rozmaite ciekawostki)

24 lutego 1607 roku odbyła się premiera opery Orfeusz Claudio Monteverdiego. Według krytyków jest to właściwa data narodzin opery. Na blogu można znaleźć wiele postów związanych z wpływowym europejskim gatunkiem scenicznym. To artykuły na temat osób i miejsc powiązanych z operą, a także relacje i zdjęcia z wizyty w teatrach, w budynkach służących inscenizacji tej formy sztuki. 


Zapraszam do krótkiego wpisu podsumowującego. 

28 października 2018

Kochanek wszech czasów Mozarta prosto z Pragi (zdjęcia + muzyka)

W czeskiej stolicy odbyła się prapremiera jednaj z najważniejszych oper w dziejach. Klasycystyczny teatr Stavovské divadlo pokazał światu „Don Giovanniego“ - wesoły dramat w dwóch aktach o Don Juanie. 



W czasach Mozarta nazywany był Hraběcí Nosticovo národní divadlo. Tam 29 października 1787 roku odbyła się premiera opery (drama giocoso) „Il dissoluto punito ossia Il Don Giovanni“. Autorem libretta był Lorenzo Da Ponte (Mozart współpracował z nim przy trzech swoich dziełach, w tym przy słynnym „Weselu Figara“). Warto dodać, że oryginalnie akcja dzieje się na południu, w Sewilli.

6 kwietnia 2018

Śląski Petrarka – rzecz o Güntherze (Strzegom, Świdnica, Kamienna Góra... Mozart i Telemann!)

Encyclopædia Britannica nazywa go „jednym z najważniejszych niemieckojęzycznych poetów okresu między średniowieczem a wczesnym Goethem”. Miał burzliwe i krótkie życie. Swój ślad zostawił w wielu śląskich miastach. Johann Christian Günther przyszedł na świat 8 kwietnia 1695 roku w Strzegomiu. 10 lat młodszy od Bacha starał się, jak słynny kompozytor, o posadę u króla Polski.



Czy był geniuszem? Na pewno nie wymienia się go dziś w jednym rzędzie obok słynnych poetów. W Niemczech jego twórczość jest jednak wciąż czytana. Nic dziwnego. Pochlebnie pisał o nim sam Goethe. Mozart napisał do jego słów muzykę. Wszystko jednak po przedwczesnej tragicznej śmierci niespokojnego ducha ze Śląska. Często nawet nie znając jego nazwiska czy twórczości mamy z nią styczność. O tym nieco dalej.

27 lutego 2018

Dzierżoniów - sacrum (świątynie: kościoły i synagoga) (video)


Dzierżoniów (do 1946 pol. Rychbach, też Rychonek, niem. Reichenbach im Eulengebirge) 
zdjęcia: centrum miasta kościół paraf. św. Jerzego, z drugiej poł. XIV w., XVI w zbór ewangelicki, obecnie kościół rzym.kat. par. pw. MB Królowej Polski; synagoga, wybudowana w 1875, posąg Nepomucena w rynku 


muzyka: 
Mozart, Adagio e Fuga K. 405/3 (da Bach, BWV 878) (Akademie für Alte Musik Berlin)

30 stycznia 2018

Styczeń 2018 (video)

Podsumowanie stycznia:
Praga, Lesista Wielka, Zieleniec, Książ, Dolina Pełcznicy, Bystrzyca Kłodzka, Jaskinie Kochanowskie, Czartowskie Skały i pierniki :)




A muzyka – nieprzypadkowa! Skoro były urodziny Mozarta (a także wpis na temat kompozytora i jego związków ze śląskim poetą) to Mozart. A że rok zaczął się od Pragi to koniecznie Symfonia Praska!

muzyka: Mozart - Symphony No. 38 "Prague" K. 504 - II. Andante, Conductor: René Jacobs, Orchestra: Freiburger Barockorchester


Podsumowanie opisowe miesiąca – co się działo, co nowego i bilans – już ostatniego dnia stycznia!  

27 stycznia 2018

Mozart i Günther

Dziś (27 stycznia) obchodzimy rocznicę urodzin wielkiego wiedeńskiego klasyka. Kiedy Mozart, genialny kompozytor i wirtuoz, przyszedł na świat od przedwczesnej śmierci Johanna Christiana Günthera mijały już 33 lata. Poeta ze Strzegomia był jednak u szczytu sławy. 



Muzykę do jego utworów lirycznych pisali zarówno kompozytorzy barokowi (Telemann), jak i klasycy. W 1772 lub 1773 Wolfgang Amadeusz miał również sięgnąć po wiersze utalentowanego mistrza rymów ze Śląska. W katalogu dzieł Mozarta (Köchelverzeichnis) pod numerami 149 i 150 znajdują się pieśni "Geheime Liebe" oraz "Die grossmütige Gelassenheit" do słów Günthera. Obecnie uważa się, że autorem kompozycji był jednak ojciec mistrza, Leopold. Warto przy tym dodać, że liryka ze Strzegomia bardzo cenił sam Goethe. Wiele pochlebnych słów o swoim poprzedniku napisał w dziele „Dichtung und Wahrheit”.

Gunther urodził się w Strzegomiu, ale mieszkał też w wielu innych miastach. Tuż przed śmiercią próbował znaleźć szczęście w Kamiennej Górze. Pamiątką po tym jest tablica umieszczona na jednej z kamienic w rynku. 


Opiekę nad nim sprawował bogaty kupiec Elias von Beuchel. Do dziś w Muzeum Tkactwa, które również znajduje się w rynku, można podziwiać portret tego mecenasa. Przetrwał list, opublikowany w pośmiertnym tomie pism Günthera, który poeta kieruje do swojego dobrodzieja, będąc na leczeniu w słynnym szpitalu Kuks w Czechach koło Trutnova.
Günther zmarł w Jenie i tam na cmentarzu św. Jana, gdzie w 1723 roku został pochowany, również znajduje się bliźniacza tablica upamiętniająca nieszczęśliwego barokowego poetę ze Śląska.

*** Zdjęcia ze Strzegomia, Kuksu oraz Kamiennej Góry można znaleźć w galeriach na welthellsicht.blogspot.com

W.A .Mozart - Aria: "Wspaniałomyślny spokój" KV 149 napisy polskie