Muzeum Ducha Gór i Tyrolczyków - Dom Tyrolski w Mysłakowicach (GALERIA)

Jedno z najniezwyklejszych miejsc na ziemi jeleniogórskiej! Zabytowy dom z restauracją oraz fantastycznymi zbiorami dotyczącymi migracji Tyrolczyków w Karkonosze oraz legendarnej postaci Ducha Gór, zwanego Karkonoszem, Rzepiórem lub Liczyrzepą. 

Janské Lázně - stare czeskie uzdrowisko w Karkonoszach (GALERIA)

Piękny kurort z ciekawą architekturą! 

Muzeum Sportu i Turystyki w Karpaczu (GALERIA)

Niewielki zabytkowy dom z bardzo ciekawymi zbiorami! 

Helwig – wielki Ślązak i jego pionierska mapa Śląska (GALERIA)

Pochodził z Nysy, związany był ze Świdnicą i Wrocławiem. Stworzył pierwszą mapę Śląska, która przez kilka stuleci była kartograficznym skarbem i wzorcem dla wydawców. O unikatowości dzieła świadczy też jeden intrygujący detal – na mapie widnieje wizerunek Ducha Gór – demoniczna wersja Karkonosza/Liczyrzepy/ Rübezahla! 

Liczyrzepa jako św. Mikołaj! – Baśniowa, XIX-wieczna opowieść z Karkonoszy (świąteczna ciekawostka literacka związana z Dolnym Śląskiem i Sudetami)

Duch Gór inspirował pisarzy i artystów przez wieki. Na jego temat powstało wiele legend, opowiadań, wierszy, a nawet sztuk teatralnych, oper. Są także obrazy, rzeźby, grafiki oraz kompozycje instrumentalne. Każde nawiązane jest inne, ukazuje odmienne spojrzenie na postać Karkonosza. W gąszczu odniesień do mitu władcy Sudetów znalazła się też świąteczna opowieść o bożonarodzeniowym cudzie z udziałem Liczyrzepy! Spisał ją w połowie romantycznego stulecia nauczyciel z Jeleniej Góry. 

O dobrym sercu dziewczynki, którą w grudniowy wieczór odwiedził niespodziewany gość… Opowieść jest mniej więcej dekadę młodsza od słynnej "Opowieści wigilijnej" Dickensa. Autorzy obu świątecznych dzieł mieli po trzydzieści parę lat, kiedy je wydali. 

OPERY ZWIĄZANE Z KARKONOSZAMI! Jak Góry Olbrzymie i ich folklor inspirowały twórców teatru muzycznego (Liczyrzepa, zamek Chojnik, karkonoskie schroniska i miejscowości w operach od XVIII do XX wieku)

Znalazłem ponad 20 dzieł teatru muzycznego, których akcja dzieje się w okolicach Śnieżki, Łaby, Chojnika czy Jeleniej Góry! Są to opery, które powstały w ciągu około stu lat, od końca XVIII wieku do początku XX wieku wieku. Muzykę do tych kompozycji scenicznych napisali m.in. twórcy niemieccy i czescy. Prapremiery karkonoskich oper odbywały się m.in. we Wrocławiu, Berlinie, Pradze, Dreźnie, Królewcu – czyli na najlepszych scenach muzycznych Europy w tamtych czasach! 

Mój autorski wybór dzieł, które mają w sobie Ducha Gór i echa sudeckiego klimatu romantycznego!

Rübezahl w muzyce - czyli jak brzmi Liczyrzepa! Karkonoski Duch Gór w twórczości od XVIII do XX wieku (od starych oper po „cudowne dziecko” z dwoma Oscarami!)

Karkonosz ma więcej imion niż i tak różnorodnych oblicz. Wieczny Duch Gór, zamieszkujący Sudety, inspiruje od setek lat! Powstało mnóstwo obrazów, rzeźb, książek związanych z tym niezwykłym bohaterem legend górskich. Także kompozytorzy inspirowali się Liczyrzepą. Niektóre z ich utworów do dziś są wykonywane i nagrywane. Inne istnieją jako zapisy nutowe, które czekają na ożywienie. 

W tym wpisie zaprezentuję wybór ciekawych kompozycji, które związane są z sagą o Karkonoszu. To dzieła mniej lub bardziej znanych autorów. Z pewnością do grona tych lepiej kojarzonych muzyków zalicza się Weber – wybitny twórca oper romantycznych, w dodatku związany z Śląskiem, a także Korngold – zdobywca Oscarów i prawdziwa sława Hollywood. 

Grimmowie... oraz Wrocław, Śnieżka, Wałbrzych, Lwówek Śląski i inne śląskie konteksty

Baśnie Braci Grimm to od około 200 lat kultowe dzieło literackie tłumaczone na wiele języków, ekranizowane i opracowywane na mnóstwo sposobów. Budzące fascynację, jak i kontrowersje. Rodzeństwo pisarzy i naukowców zasłynęło też badaniami języka niemieckiego oraz równie ważną antologią niemieckich legend. W ich zbiorze kilkuset sag znaleźć można opowieści związane z Dolnym Śląskiem! 

Chybotek, Grób Karkonosza i „Wlastimilówka” (Góry Izerskie, Szklarska Poręba)

"Chybotek (do 1945 niem. Zuckerschale) – granitowa grupa skalna (chybotek) w Górach Izerskich, w województwie dolnośląskim, w miejscowości Szklarska Poręba. Głaz najwyżej położony o średnicy ok. 4 m daje się rozkołysać"

(wikipedia)

Grób Karkonosza* - w pobliżu Złotego Widoku** - symboliczny grób mitycznego władcy Karkonoszy i Sudetów 

(*o Karkonoszu: TUTAJ)

(**Złoty Widok: TUTAJ)

Wlastimilówka - Dom Wlastimila Hofmana ("ur. 27 kwietnia 1881 w Karlinie, zm. 6 marca 1970 w Szklarskiej Porębie – polski malarz, przedstawiciel symbolizmu. Studiował u Jacka Malczewskiego, Leona Wyczółkowskiego i Jana Stanisławskiego" Wikipedia)

polecam również inne posty z #SzklaskiejPoręby 

Jeździec bez głowy i... Liczyrzepa? - podróż Washingtona Irvinga, amerykańskiego autora horroru "Sleepy Hollow” przez sudeckie miasta! (ciekawostki z epoki powieści gotyckich)

Amerykańska opowieść o Jeźdźcu bez głowy z Sleepy Hollow to kultowe opowiadanie grozy. Proza w stylu gotyckim inspiruje już od 100 lat twórców kina z dreszczykiem. W 2020 roku minęło 200 lat od wydania tej niezwykłej historii! Co ciekawe historycy literatury widzą w niej wyraźne nawiązania do folkloru śląskiego! Chodzi o legendy związane z Liczyrzepą. Co więcej, trzy lata po publikacji „The Legend of Sleepy Hollow” - Washington Irving – autor nieśmiertelnego horroru – odwiedził Sudety i Dolny Śląsk! 

W moich wpisach wskazałem już na kilka ciekawych związków wielkiej światowej literatury z Dolnym Śląskiem i Sudetami. Pora na kolejny odcinek niezwykłych powiązań kultury o znaczeniu międzynarodowym z regionalnymi wpływami oraz kontekstami. 

Matematyczne i numerologiczne ciekawostki: o gematrii i chronostychu z dolnośląskimi i karkonoskimi kontekstami (π, Liczyrzepa, śląski mistyk, zięć Bacha)

Spiskowe teorie dziejów, tajne stowarzyszenia, wiedza tajemna – ludzkość żyje tymi tematami od wieków. Jedną z intensywnie eksponowanych zagadek jest kwestia apokaliptycznej Bestii – złej siły, która tylko czyha, by zniszczyć świat. Jej imię to 666. Kto nią jest? Propozycji było wiele: obstawiano Nerona, Lutra... a nawet papieża i sudeckiego Ducha Gór! Na jakiej podstawie? Kluczem do zagadki okazuje się alfanumeryczny szyfr nazywany gematrią. 

Ta matematyczna zależność związana z ukrytym znaczeniem słów była powszechnie stosowana w dawnych czasach. Tropiono z jej pomocą nie tylko szatana (od oskarżeń nie wymigał się nawet w 2020 roku cornavirus). Wielbicielem gematrii był też Jan Sebastian Bach. Najciekawsze przypadki związków kompozytora z tym tajemniczym kodem łączą się z zięciem geniusza baroku – organistą z Dolnego Śląska. Gematria miała też bardziej prozaiczne zastosowanie, bawiono się nią, szyfrując daty w tzw. chronostychach. 

Muzeum Dom Carla i Gerharta Hauptmannów - Szklarska Poręba (GALERIA), cz. II.

Muzeum Dom Carla i Gerharta Hauptmannów w Szklarskiej Porębie - oddział Muzeum Karkonoskiego w Jeleniej Górze.

Dom od końca XIX wieku był własnością braci Carla i Gerharta Hauptmannów - pisarzy

Karkonosz, czyli Liczyrzepa – Duch Gór z szlaku, literatury, muzyki, sztuki i filmu (GALERIA, ciekawostki - wybór)

Mityczny władca Sudetów jest obecny w kulturze od wieków. Stał się z czasem wręcz lokalnym produktem, który świetnie reklamuje klimat tajemniczości Karkonoszy i innych sudeckich pasm górskich. Znany jest w swojej własnej małej ojczyźnie, ale i przeniknął do kultury popularnej. Ma rozmaite oblicza – każde skrywa w sobie ogromną dawkę inspiracji i znaczeń. 

Mój subiektywny przegląd ciekawych atrakcji, zabytków, dzieł sztuki i pamiątek związanych z Liczyrzepą. Literatura, muzyka, film, sztuki plastyczne, turystyka górska, zielarstwo... numerologia i nie tylko. Zapraszam. 

Gandalf – Karkonosz czy Wanderer? (Tolkien i sudecka legenda)

Dzieła tego kultowego pisarza: "Hobbit" oraz "Władca Pierścieni" zaliczają się do najpoczytniejszych książek świata! Hitami są również ekranizacje tych bestsellerów. Nie ma więc zapewne względnie oczytanej osoby, która nie kojarzyłaby bohaterów sagi. Tolkiena Ciekawą postacią jest Gandalf. Sam pisarz wspominał o dwojakim źródle inspiracji przy tworzeniu tego charakteru. Jednym z tych bodźców miał być wypad w góry i zakup pocztówki z Duchem Gór. Mieszkańcom Karkonoszy ta postać znana jest od wieków jako Liczyrzepa (Rzepiór, Rübezahl, Krakonoš)!

Genezą mógł być też nordycki bóg i... związana z nim opera Wagnera. A Wam, kogo bardziej przypomina opisany przez Tolkiena bohater? Zapraszam do porównań i refleksji! 

Galeria Kontrastów XXXVII: Karkonosz - demon czy mędrzec z gór?

#wakacje z Welthellsicht od A do Z cz. 43 - T jak Trutnov