Muzyczny doktor Uniwersytetu Wrocławskiego + poeta z Wrocławia = miniaturowy erotyk o pierwszej miłości z pąkiem czerwonej róży i ptaszkiem, który nań leci!

Johannes Brahms był jednym z najważniejszych kompozytorów późnego romantyzmu. Nigdy się nie ożenił. Ale często pisał o miłości! Został doktorem honoris causa Uniwersytetu Wrocławskiego. Grywał w stolicy Dolnego Śląska i podziękował za zaszczytny tytuł Uwerturą Akademicką napisaną dla Wrocławia. Komponował również pieśni do słów poetów związanych z Wrocławiem (jak Joseph von Eichendorff, Willibald Alexis, Heinrich Hoffmann von Fallersleben, Max Kalbeck, August Kopisch). Sięgnął również po poezje wydane przez mniej znanego liryka  urodzonego we Wrocławiu. Hugo Conrat, w rzeczywistości Hugo Cohn, brat wybitnego mikrobiologa z Uniwersytetu Wrocławskiego, wydał  tłumaczone na niemiecki pieśni cygańskie. Brahms napisał muzykę do kilku z nich, publikując dwa cykle pieśni z tekstami Conrata. Jedną z pieśni jest erotyczna miniatura o pączkach róży. 

Współpraca Brahmsa z pochodzącym z Wrocławia  Hugo Conratem była wręcz pokoleniowa. Córka poety - Ilse Twardowski-Conrat, ceniona rzeźbiarka, wykonała nagrobek Brahmsa, który do dziś znajduje się na cmentarzu w Wiedniu. 

CAŁUJCIE SIĘ, gdy pada! Pieśniarska porada poety z Wrocławia i muzyka doktora Uniwersytetu Wrocławskiego („Kiedy pada” Kopisch – Brahms)

Deszcz jest ważny. Woda to przecież życie. Często jednak ulewa krzyżuje nam plany... Ale nie zawsze! Ta romantyczna pieśń pokazuje, że deszczowa aura to czas miłości! Mała liryczna perełka z XIX wieku to dzieło Johannesa Brahmsa, jednego z najważniejszych kompozytorów epoki, a zarazem doktora honoris causa Uniwersytetu Wrocławskiego. Słowa napisał... urodzony we Wrocławiu mistrz słowa i pędzla! 

A więc, całujcie się, gdy pada! Zapraszam do lektury ciekawostek i wysłuchania pięknej kompozycji. 

Inspirujące piękno księżycowej nocy – wiersz Eichendorffa i 5 muzycznych opracowań „perły nad perłami” (pieśniarskie ciekawostki z XIX i XXI wieku)

Zachwycony majestatycznym Księżycem na Śląskim niebie postanowiłem podtrzymać romantyczny nastrój. Niezawodnym pomocnikiem okazał się Joseph Eichendorff, Ślązak, mieszkaniec Wrocławia i Nysy, jeden z najwybitniejszych liryków kultury niemieckojęzycznej. Jego wiersz „Mondnacht" z około 1835 roku zainspirował powstanie nawet kilkudziesięciu pieśni! Wybrałem 5 wokalnych klejnotów, które powstały jeszcze za życia poety, a także w naszych czasach. Bo Eichenorff niezmiennie inspiruje. Tak jak Księżyc! 

Zapraszam w romantyczną podróż z Księżycem. 

Matka – słowem i śpiewem – twórczość poetów i kompozytorów związanych z Dolnym Śląskiem (wybór utworów)

Wybrałem kilka utworów wokalnych, które powstały w XIX wieku do słów wierszy z podobnego czasu. Są to dzieła, które napisali poeci bądź kompozytorzy w różny sposób związani z Dolnym Śląskiem – niektórzy mieszkali w regionie, inni często go odwiedzali. Oto różne motywy i aspekty związane z macierzyństwem. Będą to kompozycje związane z takimi twórcami, jak: Eichendorff, Chopin, Chamisso, Brahms, Strauss, Wagner, Goethe czy Mahler. 

Wyśpiewać wiosnę! – wiersze poetów związanych z Dolnym Śląskiem z muzyką wielkich mistrzów! (Eichendorff, Brahms, Hoffmann von Fallersleben, Schubert i inni) (+ dolnośląska wiosenna galeria)

Wybrałem 10 pięknych pieśni, których słowa napisali poeci związani z Dolnym Śląskiem, m.in. mieszkańcy Wrocławia! Trzej poeci, których wiersze cytuję, żyli i tworzyli we Wrocławiu w różnym okresie w I połowie XIX wieku. Muzykę do ich lirycznych miniatur napisali wielcy mistrzowie pieśni, od Schuberta, przez Schumanna, Wolfa, Brahmsa, po… Pendereckiego! Także niektórzy mistrzowie kompozycji mieli osobiste bądź pośrednie związki z stolicą Śląska. 

Brahms występował we Wrocławiu i został honorowym doktorem uniwersytetu, z Wrocławia pochodził pradziadek Pendereckiego, a żona Schumana zrobiła w stolicy Śląska wielką karierę, promując dzieła męża. Schubert był synem sudeckich Ślązaków z czeskiej strony historycznego Śląska i korespondował z cytowanym poetą, Schoberem, kiedy ten mieszkał we Wrocławiu! 

Eichendorff, śląski geniusz romantyzmu w muzyce wielkich mistrzów (wybór pieśni z autorstwa Mendelssohna, Brahmsa, Wolfa, Straussa, Nietzschego i innych)

Śląski romantyk był nie tylko płodnym twórcą, którego wiersze stanowią wspaniały przykład niemieckojęzycznego kunsztu literatury XIX-wieku. Swoją nastrojową liryką pisarz natchnął wielu mistrzów świata dźwięków do napisania pieśni! Po poezję Eichendorffa sięgali prawdziwi geniusze od romantyzmu po czasy nam najbliższe! Sale koncertowe świata bardzo często wypełniają wyśpiewywane frazy, które wyszły spod pióra śląskiego literata. 

Eichendorff związany był m.in. z Wrocławiem i Nysą. 

Słynni i… wolni – znani „single” i dolnośląskie konteksty (Chopin, Brahms, Schopenhauer i Humboldt)

Sława nie zawsze wiąże się z partnerstwem i bujnym życiem osobistym. Wielu znanych nigdy nie znalazło swojej „drugiej połowy” i nie miało potomstwa. Dziś znamy ich dzieła: książki, odkrycia, muzykę. Wybrałem kilka niezwykle interesujących i wpływowych postaci kultury i nauki europejskiej, które Dolny Śląsk odwiedziły, a region ten stanowił ważną bądź osobistą i interesującą część ich życia i twórczości. Wielu z nich zostało tam upamiętnionych w różny sposób. 

W tym artykule o tych, którzy walentynki spędzali by zapewne samotnie. 

Śląski przyjaciel Brahmsa – o pianiście z sudeckiej wsi szwenkfeldystów: 20 lat współpracy Roberta Kellera z Twardocic z kompozytorem, któremu Uniwersytet Wrocławski nadał tytuł doktora! (#ciekawostki)

Między 1871 a 1891 był zatrudniony przy wydawaniu najważniejszych dzieł słynnego kompozytora. Pracował w Berlinie, a jego idol w Wiedniu. Spotkali się na wakacjach w Szwajcarii. Do dziś zachowało się wiele ich listów. To pamiątki obrazujące współpracę pomiędzy uznanym mistrzem, wielkim kompozytorem a pracownikiem wydawnictwa muzycznego, który przysłużył się swojemu ulubionemu twórcy, przygotowując jego dzieła do druku. Robert Keller, bo o nim mowa, pochodził z niewielkich Twardocic na Dolnym Śląsku. O jego relacjach z Johannesem Brahmsem powstały książki i artykuły. 

Pochodzący z Dolnego Śląska pianista i redaktor przygotował m.in. opracowanie, wersję fortepianową słynnej Uwertury Akademickiej, dzieła, które premierę miało we Wrocławiu. 

Nieszczęśliwa miłość wśród wiosennych kwiatów – liryczna perełka Eichendorffa z muzyką Brahmsa (wspólne dzieło słuchacza i doktora honoris causa Uniwersytetu Wrocławskiego) + GALERIA z uniwersyteckiego ogrodu botanicznego

Joseph Freiherr von Eichendorff był bez wątpienia jednym z najwybitniejszych niemieckojęzycznych poetów Śląska. Dzieła tego romantycznego twórcy były i są cenione na równi z dorobkiem Goethego. Nie dziwi więc, że wielu wybitnych muzyków inspirowało się liryką śląskiego Orfeusza. Po poezję  Eichendorffa sięgnął również Johannes Brahms. Miejsca ich urodzin dzieli prawie 1000 km! Połączył ich jednak Uniwersytet Wrocławski  - młody poeta był na początku XIX wieku słuchaczem wykładów na tej uczelni, a uznany kompozytor pod koniec stulecia został honorowym doktorem najstarszej śląskiej szkoły wyższej. Wybitni twórcy „spotkali” się również we wspólnym dziele. To bardzo piękna pieśń! 

Bożonarodzeniowe muzyczne prezenty – geniusze i mnóstwo dolnośląskich kontekstów!

Najróżniejsze poradniki podpowiadają, co może być udanym prezentem świątecznym. Co warto kupić lub zrobić, by ucieszyć obdarowaną osobę. Ta sztuka jest niezwykle trudna i wymaga wiedzy, a czasami też szczęścia! Nie o poradach będzie ten wpis. Zapraszam na spotkanie z muzyką, która stała się bożonarodzeniowym prezentem! Znajdą się oczywiście liczne dolnośląskie konteksty. 

Przedstawię kilka kompozycji, które otrzymali bądź wręczyli kompozytorzy związani z Dolnym Śląskiem – muzycy goszczący i koncertujący w tym regionie. Chodzi o Mandelssohna, Brahmsa i Wagnera. W przypadku pierwszego z nich, wyjątkowo obdarowanego – mowa będzie o dziele Jana Sebastiana Bacha. Dlaczego te prezenty były takie wyjątkowe i jakie mają związki z Śląskiem lub Polską? Zapraszam! 

Trzy orkiestrowe perły, które światową premierę miały we Wrocławiu! (muzyka Brahmsa, Liszta i Wagnera w stolicy Dolnego Śląska)

Wrocław bez dwóch zdań od wieków jest miastem znaczącym na muzycznej mapie Europy. Tutejsze zespoły i soliści wykonywali muzykę najważniejszych mistrzów, na krok nie odstępując wiodącym ośrodkom w wielu stolicach – prawdziwym artystycznym metropoliom. Co więcej – Wrocław często był wręcz pionierem. Nie bez powodu zjeżdżali do niego najwybitniejsi kompozytorzy, dziś klasycy sal filharmonicznych: od Webera i Chopina po Straussa. 

We Wrocławiu gościli również Liszt, Wagner i Brahms, bez których trudno sobie wyobrazić repertuary dobrych orkiestr i solistów. Co ciekawe w dolnośląskiej stolicy odbyły się prapremiery koncertowe dzieł tych romantycznych mistrzów! 

Paganini i Dolny Śląsk! – koncert, tajniki gry i biografia (ciekawostki)

W latach 1829 – 1830 nastąpiło niezwykle silne i wielowątkowe powiązanie słynnego wirtuoza z Dolnym Śląskiem i Ślązakami. Paganini nie tylko wystąpił na koncercie we Wrocławiu, ale i przedyktował autoryzowany życiorys swojemu pierwszemu biografowi – absolwentowi Uniwersytetu Wrocławskiego, a także doczekał się cenionej i tłumaczonej publikacji krytycznej dotyczącej jego niezwykłego stylu gry. Autorem tej pracy był kapelmistrz pochodzący z Milicza! 

Jego grą zachwycali się słuchacze i inni muzycy, nawet pianiści, w tym Chopin. Ślązacy bardzo mocno wpisali się w kreację i utrwalenie sławy Paganiniego. 

Mgliste uroki – sudeckie krajobrazy i kilka muzycznych i poetyckich perełek (GALERIA + ciekawostki)

„Cicho! Oto mgła opada, z rytmu melodii postać wynurza się blada...” - czytamy w „Fauście” Goethego, poety, który odwiedził Dolny Śląsk i Sudety w 1790 roku. Idąc lirycznym tropem, poszukamy mglistych widoków oraz artystycznych inspiracji związanych z mgłą, muzyką, poezją i innymi sztukami. 

Tajemnicza, romantyczna – mgła – zjawisko meteorologiczne, którego prozaicznym wyjaśnieniem jest kondensacja pary wodnej w atmosferze. To rodzaj zawiesiny, która zmienia krajobraz. Nadaje mu mistyki, grozy, uroku. 

Matka – sztuka na Dolnym Śląsku (GALERIA + muzyczne perełki)

Rodzicielstwo to niezwykle ważne zadanie. Matka jest tą osobą, która wydaje na świat potomstwo. Nic dziwnego więc, że motyw matczynej miłości, troski, ale i... smutku, rozpaczy jest szczególnie widoczny w sztuce.

Mój subiektywny przegląd: matki w sztuce na Dolnym Śląsku. Do tego 5 muzycznych perełek. Tradycyjnie od kompozytorów związanych z Dolnym Śląskiem.

Otto Klemperer: Mistrz batuty z Wrocławia (kilka ciekawostek)

Jest uznawany za jednego z najwybitniejszych dyrygentów XX wieku. Współpracował z Mahlerem. Jego nagrania najdoskonalszych dzieł muzyki poważnej uchodzą za kultowe. Był na tyle wybitną postacią, że noblista Tomasz Mann wymienił go z nazwiska w swojej powieści „Doktor Faustus”. Urodził się we Wrocławiu. 

Na Dolnym Śląsku na świat przyszedł jeden z najważniejszych interpretatorów muzyki orkiestrowej w dziejach! Otto Klemperer był też pierwszym niemieckim muzykiem, który zdobył nagrodę Grammy. 

Kwiaty – cuda natury z Dolnego Śląska i Sudetów oraz muzyczne, artystyczne i poetyckie inspiracje (GALERIA)

Kwiaty to prawdziwe cuda natury. Szczególnie cieszą nas wiosną i latem. Kuszą zapachami, zaskakują pięknym wyglądem. Nic dziwnego, że są od wieków inspiracją dla artystów, muzyków i poetów. Są symbolami miłości, niewinności, natury, piękna i ulotności. Służą za ozdobę oraz podarunek. 

Kwiatowy przegląd dla wielbicieli natury i sztuki oraz ciekawych kontekstów. 

Post i Wielkanoc w sztuce na Dolnym Śląsku + 10 utworów kompozytorów związanych z Dolnym Śląskiem (GALERIA + MUZYKA i ciekawostki)

Teologiczną wagę chrześcijańskich wiosennych świąt podkreślają dzieła sztuki. Sceny męki i zmartwychwstania Chrystusa są niezwykle powszechne. Kalwarie, drogi krzyżowe, grupy ukrzyżowania, piety, veraikony... – to tylko część kompozycji i tematów podejmowanych przez artystów. Na Dolnym Śląsku w kościołach oraz muzeach nie brakuje takich dzieł i eksponatów. Są to artystyczne odniesienia do biblijnej sceny śmierci Jezusa i jednoczącej religie chrześcijańskie wiary w zmartwychwstanie Zbawiciela oraz obietnicę zmartwychwstania jego wyznawców. Także muzyka jest pełna postnych i wielkanocnych nawiązań. 

Przedstawiam zestaw zdjęć dzieł sztuki z Dolnego Śląska, uzupełniony 10 kompozycjami, których autorzy byli w różny sposób związani z Dolnym Śląskiem. Do tego fragmenty poetyckie i zabytki językowe. 

Z Goethem na Dolnym Śląsku i w Sudetach - cz. II: Wrocław, Niemcza, Ząbkowice, Złoty Stok, Lądek-Zdrój - GALERIA, ciekawostki + muzyka

Goethe – wielki pisarz, badacz, postać wręcz kultowa dla kultury europejskiej – odwiedził Dolny Śląsk i Sudety w 1790 roku. Podążając śladem jego wędrówki, możemy odkrywać wspaniałości architektoniczne czy przyrodnicze regionu. Proponuję wirtualną podróż w miejsca odwiedzone przez autora „Fausta” i sprawdzenie, co mógł zobaczyć, a co zobaczyłby dziś – gdyby miał szansę powtórzyć taką wyprawę. Do tego garść ciekawostek oraz muzyka do słów tego poety. 

Lubań, Gryfów Śląski, Jelenia Góra, Kamienna Góra, Dzierżonów, Wrocław, Świebodzice, Niemcza, Lądek-Zdrój, Radków, Szczeliniec Wielki, Adršpach, Krzeszów, Śnieżka, Wałbrzych, Zgorzelec – to wybrane miejsca, w których poszukamy śladów i kontekstów wiążących Dolny Śląsk i Sudety z Johannem Wolfgangiem Goethem. Zapraszam! 

Noc na Dolnym Śląsku i w muzyce cz. II (GALERIA: zwiedzanie po zmierzchu + dolnośląskie konteksty związane z wielkimi kompozytorami i ich utworami)

Noc jest niezwykle ważnym symbolem w kulturze. Kojarzy się z czymś mrocznym, groźnym, tajemnicą, ale i z odpoczynkiem, marzeniami, przygodą oraz fantazją. Piękne kompozycje związane z nocą i snem są prawdziwymi dźwiękowymi skarbami. Po tematykę związaną z tymi onirycznymi motywami sięgali również mistrzowie melodii związani w różny sposób z Dolnym Śląskiem. Noc to także doskonała pora na zwiedzanie! Bryły ciekawych obiektów niezwykle prezentują się w blasku iluminacji. 

Mój subiektywny wybór muzycznych ciekawostek z dolnośląskimi kontekstami. Wielka twórczość oraz regionalne perły na fotografiach z moich wypraw – około 100 zdjęć. Zapraszam! 

Jeleniogórski organmistrz i ulubione instrumenty Brahmsa i Brucknera (Buckow i jego dzieła: Goerlitz, Jelenia Góra, Mysłakowice, Legnica i inne)

Nie tylko barok kochał brzmienie organów. Również romantyzm na fali renesansu twórczości Bacha korzystał z magicznego dźwięku piszczałek. Narodził się romantyczny styl budowy tego instrumentu. Ich brzmienie było symfoniczne, potężne. W 1829 roku w Jeleniej Górze firmę założył Carl Friedrich Ferdinand Buckow. Dzieła tego organmistrza osiadłego na Dolnym Śląsku wysoko cenili XIX-wieczni wiedeńscy organiści-kompozytorzy. 

Buckow to kolejny, obok Schlaga z Świdnicy, ciekawy budowniczy organów z XIX-wiecznego Śląska. W 2019 roku minęła 190. rocznica powstania jego firmy, która budowała instrumenty od Kotliny Jeleniogórskiej po stolice Czech i Austrii.