"Dolny Śląsk pnie się w górę. Rzemiosło i przemysł wzdłuż Śląskiej Kolei Górskiej" wystawa w Goerlitz (GALERIA)

Karkonoskie koronki, blaudrucki, chusteczki z Lubania, śląska porcelana, pamiątki turystyczne i inne wyroby! 

Rynek Wrocławia - serce stolicy Śląska i Dolnego Śląska. Zabytki, atrakcje, wydarzenia - subiektywny wybór kontekstów (GALERIA + informacje)

Zwiedzanie Wrocławia warto zacząć od rynku! To centralna część miasta, silnie związana z jego historią oraz współczesnym życiem stolicy Dolnego Śląska. Tu swoją siedzibę od setek lat ma administracja magistratu. To także miejsce, w którym od wieków kwitnie handel, usługi i kultura. Na rynku odbywają się rozmaite wydarzenia, od obchodów świąt po jarmarki, w tym znany poza granicami kraju Jarmark Bożonarodzeniowy. Na rynku można spotkać wrocławskie krasnale, a także muzyków, mimów, iluzjonistów. Są tam muzea, zabytki, pomniki. Odbywają się koncerty, wystawy plenerowe, defilady i pokazy. Po prawdziwej uczcie tych wszystkich atrakcji można posilić się w licznych restauracjach z ogródkami. 

Oto mój subiektywny przegląd uroków i ciekawostek wrocławskiego rynku. Garść informacji i około 100 zdjęć. Zapraszam!

Kariera barokowego mistrza opery wskazówką dla biednych śląskich tkaczy? - czyli wiersz poety z Wrocławia o nadwornym kompozytorze Króla Słońce, który zaczynał jako pomoc kuchenna

"Geniusz toruje sobie własne ścieżki,/ początek kariery może być nawet w kuchni./ Spójrz, oto jest Lully mały,/ przykład, że takie cuda się zdarzały! [...]” - napisał w powstańczym roku 1844 Gustav Freytag, śląski pisarz. Wiersz dotyczy francuskiego kompozytora z XVII wieku. Jest częścią cyklu „obrazków” dedykowanych śląskim tkaczom „Soirée zum Besten der schlesischen Weber am 16. März 1844”. Lully faktycznie zrobił oszałamiającą karierę, jak na syna młynarza, który zaczynał jako pomocnik domowy Mademoiselle de Montpensier. 

Kilka słów o niezwykłym kompozytorze i wierszu, który został napisany i wydany we Wrocławiu, w tomiku „In Breslau: Gedichte”. 

Lwi ząb z kapłańską łysiną… czyli mniszek lekarski (Sudety, Śląsk i nie tylko): od sałatki i majowego miodku po fontanny i „Pana Mlecza”, który leczył sokiem z mniszka zdobywcę Śląska

„Lwi ząb [Löwenzahn]. - Nie znam tej rośliny. - Rośnie wiosną na wszystkich łąkach, królu” – to fragment dialogu przywołanego przez doktora Zimmermanna w jego książce „Ueber Friedrich den Grossen und meine Unterredungen im Ihm kurz vor seinem Tode” na temat opieki medycznej nad królem Fryderykiem Wielkim, zdobywcą Śląska. Rzecz tyczy się terapii sokiem z mniszka lekarskiego, zwanego mleczem, którego dawna łacińska nazwa Leontodon związana jest z... lwimi zębami! Niezwykła roślina ma wiele zaskakujących nazw, ciekawych związków nie tylko z medycyną, ale i sztuką, kulturą oraz… zastosowaniem kulinarnym! 

Wiosną kwitnący masowo mniszek sprawia, że łąki i nieużytki stają się żółte, a następnie - po jego przekwitnięciu - na mement białe. Jest to jedna z roślin, które mają nad wyraz interesujący związek z obyczajami, kulturą i historią. 

Osłodzić życie – dolnośląscy pionierzy i zasłużeni specjaliści od cukru (#ciekawostki)

Czas mija, zacierając początki wielu dziedzin czy elementów życia codziennego. Niektóre wydają się nam dziś oczywiste, a niegdyś stanowiły pionierskie zagadnienia i wyzwania dla ambitnych prekursorów. Samo hasło „cukier krzepi” w 2021 roku miało już 90 lat! Jeszcze więcej minęło od założenia pierwszej europejskiej cukrowni, która pozwalała otrzymać tańszy i miejscowy cukier buraczany – dziś towar powszechny (według niektórych nawet za bardzo), dawniej luksusowy. Żeby reklamy w latach 30. XX wieku mogły zachęcać do słodkich zakupów słynnym sloganem, musiała powstać pionierska fabryka sacharozy. A powstała ona... na Dolnym Śląsku na samym początku XIX wieku! Początki - jak zwykle bywa - wcale nie były słodkie. 

O aptekarskim wierszu z barokowej Kamiennej Góry, o eksperymentalnych cukrowniach w Jeleniej Górze i Konarach, które zmieniły historię przemysłu spożywczego, o tym jak w Krajnie koło Strzelina powstała nie tylko kolejna cukrownia, ale i niezwykle interesujący podręcznik o produkcji słodkiego kryształu, a także o hrabiach – cukrowniczych potentatach Ziemi Kłodzkiej i o śląskich chemiku, światowym autorytecie, współtwórcy Instytutu Przemysłu Cukrowniczego! 

Wilcze tropy na Śląsku i w Sudetach w naturze i kulturze – od legend i proroctwa po propagandę, medycynę i... łubin (GALERIA, #ciekawostki)

Liczne czarne legendy (nie tylko te literackie, ale i narracja medialna) sprawiły, że wilki nie mają dobrej opinii. Raczej straszy się nimi i to nie tylko w „Czerwonym kapturku”. Wilka można też „dostać”. Chyba każdy wie jak, choć chyba nie do końca wiadomo, na czym to polega. Zła sława ma wręcz wymiar metaforyczny, jest przenośnią agresji i fałszu, stąd: "człowiek człowiekowi wilkiem" i "wilk w owczej skórze". 

Całe mnóstwo wilków znajdziemy na Śląsku i w Sudetach w współczesnych i historycznych nazwach miejscowych oraz w herbach i dziełach sztuki. Wilka znajdziemy też w polu. To łubin! Jego nazwa wywodzi się od łacińskiego określenia zwierzęcia i wielu językach w wersji ludowej przybierała postać „wilczego grochu”. Na jeden z popularnych gatunków wielu przyrodników „patrzy wilkiem” - bo choć piękny – jest rośliną obcą i inwazyjną, wypierającą wiele cennych rodzimych skarbów Flory! 

Od luksusowego wesela, przez pomyłkę historyczną, po wpis na listę UNESCO (czyli jak Śląsk pomylono z Bawarią)

„Jedną z najwspanialszych uroczystości weselnych XV wieku zorganizował książę Georg z Landshut na Śląsku z księżną Jadwigą z Polski. Uczta trwała pełne osiem dni i kosztowała 77 766 dukatów...” – brzmi opis wyjęty z definicji... „luksusu” w kultowej „Oekonomische Encyklopädie”. To jedno z kilku historycznych świadectw, będących dowodem na powielaną do dziś pomyłkę czy (przypadkowe) przekłamanie dziejów. Zupełnie wydumana legenda dotycząca niezwykłego wesela, które to rzekomo miało się odbyć na zamku w Kamiennej Górze, wykorzystywana jest wciąż do promocji. 

W rzeczywistości takie wesele odbyło się, ale... w miejscowości oddalonej o 444 km! Na pocieszenie powiem, że całkiem niezły ślub, również z udziałem cesarza, odbył się śląskiej Kamiennej Górze, ale... ponad 400 lat po luksusowej średniowiecznej fieście, o której mówią niektóre przewodniki. 

Łabędzi rycerz i Śląsk (Lohengrin Wagnera i kilka śląskich smaczków)

Śpiewak z Sudetów, wrocławska premiera zanim dzieło obejrzał sam twórca, słynny wykonawca Lohengrina i jego wrocławski ślub z Elsą, nominacja do Grammy dla Lohengrina ze Śląska. Te i inne ciekawostki na temat dzieła, które miało premierę w 1850 roku w dniu rocznicy urodzin samego Goethego. 

Nietzsche i młyn Eichendorffa na Śląsku – wyjątkowa pieśń z muzyką filozofa i słowami śląskiego geniusza liryki

Nieszczęśliwie zakochani są niewyczerpalnym źródłem inspiracji artystycznych. Ciekawym utworem jest dzieło, które powstało na skutek fascynacji młodego Nietzschego twórczością wielkiego śląskiego poety. 

Turnieje. Historyczne potyczki rycerskie w Lwówku Śląskim, Grodźcu i Książu oraz wrocławski książę jako słynny Minnesänger (GALERIA i ciekawostki historyczne, literackie i muzyczne)

Dolny Śląsk jest w niezwykły sposób związany z rycerską tradycją turniejów. To właśnie tutaj odbyła się pierwsza na ziemiach polskich rywalizacja rycerstwa przed obliczem księcia. Ostatnim tego typu wydarzeniem była paradna inscenizacja na zamku Stary Książ w Wałbrzychu, której świadkiem był 6. prezydent USA. Rycerze jednak pojedynkowali się nie tylko na kopie i miecze. Ważnym wydarzeniem były też turnieje śpiewacze, dla wojowników, którzy również tworzyli poezję i ją śpiewali. W historii jako jeden z docenionych rycerzy-pieśniarzy zapisał się wrocławski książę. 

Dworskie tradycje i ich kulturowa siła. 

Pączkowy dwór z Kamiennej Góry - o zamku Kreppelhof (językowa i historyczna ciekawostka z Dolnego Śląska)

Czy nazwa dolnośląskiego zabytku wiąże się z kultowym przysmakiem? Tak twierdził XIX-wieczny geograf! Prekursor śląskiej onomastyki w swoim podręczniku zapisał ciekawą etymologię dawnej nazwy zamku i dzielnicy Kamiennej Góry. 

Badacz pochodzący z Kamiennej Góry, związany z Poznaniem i Wrocławiem, skojarzył nazwę pięknego dworu i okolic z pączkami! Szkoda, że w niezwykłym obiekcie nie ma dziś kawiarenki... 

Wrocławskie korzenie Händla - geniusz baroku i Dolny Śląsk (CIEKAWOSTKI)

Słynny kompozytor, autor „Mesjasza” i „Juliusza Cezara”, miał w sobie śląską krew! Jego dziadek był wrocławianinem. Zaznaczył to w biografii muzyka nawet Noblista, Romain Rolland.

Któż nie zna muzyki Jerzego Fryderyka Haendla – rówieśnika Jana Sebastiana Bacha? Słynnego Niemca, który pisał włoską muzykę w Londynie. Chyba nie ma takiej osoby. Znany chór „Alleluja” z jego oratorium „Mesjasz” czy Hymn Ligi Mistrzów (Anthem Champions League UEFA) oparty na melodii z hymnu koronacyjnego „Zadok the Priest” - to chyba najbardziej rozpowszechnione, również w sferze popularnej, dowody na żywą obecność spuścizny wielkiego mistrza. 

Memoriae Piastorum

Zamek Książąt Brzeskich w Brzegu - krypty. Wystawa stała Muzeum Piastów Śląskich w Brzegu: "Memoriae Piastorum Principum Silesiae" (sarkofagi Piastów z brzeskiej nekropolii piastowskiej, płyty nagrobne średniowiecznych Piastów śląskich oraz druki poświęcone pochówkom Piastów śląskich)

zdjęcia z zamku: 

https://welthellsicht.blogspot.com/2018/08/slaski-wawel-zamek-w-brzegu.html

galeria z krypty na FB:

https://www.facebook.com/media/set/?set=a.1821566177899008.1073742395.288684237853884&type=1&l=6028ecd5bc