🔶Ciekawostki historyczne, przyrodnicze i kulturalne. NIE TYLKO dolnośląskie i sudeckie (gdzie mnie poniesie w ŚWIAT!).
🔶 Autorskie galerie zdjęć i artykuły. ZERO reklam i TS
🔶Obserwuj Z Dolnego Śląska w świat - moje podróże
🔶Miłośników historii i ciekawostek zapraszam do autorskiego kalendarium: >> KALENDARIUM MIESIĘCZNE (daty dzienne)
Utalentowana, piękna, sławna. To bez wątpienia epitety, które nasuwają się, kiedy analizujemy biografię wybitnej pianistki przełomu XIX i XX wieku. Laureat Oscara i Nobla – George Bernard Shaw – zestawił jej wirtuozerską grę z Paderewskim. Sportretował ją Ilji Riepin, znany choćby z takiego słynnego arcydzieła jak „Car Iwan Groźny i jego syn Iwan”. Swoje kompozycje dedykowali jej Czajkowski i Wieniawski. W wieku 22 lat została nadworną pianistką księcia Konstantyna w Lwówku Śląskim. Dwadzieścia lat później jej twarz znalazła się na okładce „Neue Musik-Zeitung” – jednego z najważniejszych pism muzycznych Europy.
Jego nazwa w kilku językach słowiańskich idealnie oddaje jesienny charakter tego miesiąca na półkuli północnej. Bo co lepiej opisuje 11. miesiąc roku niż właśnie ten przyrodniczy fenomen – opuszczanie liści przez drzewa czy inne rośliny. Co ciekawe identyczną nazwę w innym języku europejskim nosi zupełnie inny miesiąc! W państwach kultury łacińskiej to oczywiście November, czyli 9. miesiąc kalendarza rzymskiego. Zaczyna się obchodami Wszystkich Świętych, kończy Andrzejkami.
Październik – 10. miesiąc roku – najdłuższy ze względu na 31 dni i zmianę czasu. W kalendarzu rzymskim, liczonym od marca, był to 8. miesiąc, stąd jego nazwa October w wielu językach. W polskiej tradycji jego nazwę wywodzi się od odpadów powstałych przy przetwarzaniu łodyg lnu. Takie źródło ma też litewska nazwa. Nasi sąsiedzi Czesi nazywają go od jelenich godów. W starym kalendarzu rewolucyjnym we Francji październik pokrywał się z pierwszym miesiącem roku – Vendémiaire, którego nazwa wzięła się od winobrania. Takie też było źródło nazwy starogermańskiej – Weinmond.
Październik zaczyna się 274. (lub 275.) dnia roku. Trwa aż 31 dni, z czego jeden z nich jest o godzinę dłuższy, dzięki temu, w państwach zmiany czasu, jest on najdłuższym miesiącem roku. To niewątpliwie miesiąc najpiękniejszej jesieni.
październikowe górskie krajobrazy (od góry: okolice Raszowa - gmina Kamienna Góra, Sokołowsko - gmina Mieroszów oraz Niedźwiedzica - gmina Walim)
Szlak Sokołowsko – Andrzejówka – Sokołowsko. Na trasie: Włostowa, Kostrzyna, Suchawa, Waligóra, Andrzejówka, zamek Radosno, Sokołowsko. Około 10 kilometrów pięknych górskich widoków.
muzyka: Tchaikovsky: "Romeo and Juliet", Fantasy-Overture (Herbert von Karajan)
W tym roku obchodzimy – wspominaną już na blogu – 725. rocznicę śląskiego piernikarstwa. To jubileusz związany z najstarszym w Europie środkowej wzmiankowaniem zawodu piernikarza. Stało się to w piastowskiej Świdnicy. Niedaleko, w Jaworze, są równie ciekawe, choć młodsze, tradycje piernikarskie. Można je zobaczyć, poczuć i posmakować w Muzeum Regionalnym, gdzie od 5 lat w formie wystawy stałej działa bardzo ciekawa kawiarenka piernikarska współpracująca z rudawską Słodką Chatką.
Łacińska sentencja z 1293 roku, wspominająca wypiekanie pieprznych ciastek w Świdnicy, to wielka duma regionu. Legendarny przysmak jest przecież czymś niezwykłym w kulturze. Szeroko o śląskich i nie tylko śląskich tradycjach piernikarskich pisałem w artykule „Miód, korzenne zioła..”. Ostatnio o piernikach na blogu było też wspomniane w relacji ze „Spotkań piernikarskich” pod Kłodzkiem.
Do tego warto dodać kolejny słodki przystanek na mapie Dolnego Śląska. Jawor. W 2013 roku w muzeum, które swoją siedzibę ma w klasztornych murach, została otwarta ekspozycja stała „Jaworskie pierniki”. Czego tam nie ma?! Oprócz przytulnego, kawiarnianego wyposażenia są oczywiście piernikarskie skarby. Bogata kolekcja drewnianych form (klocków) piernikarskich do wyciskania twardego korzennego ciasta jest klejnotem w koronie tej wystawy. Najstarsze eksponaty pochodzą z XVIII wieku. Muzeum w Jaworze posiada m.in. formy pochodzące z warsztatu E.G. Schuberta (sygnatura E.G.S) – znanego w regionie mistrza, którego dzieła są w kilku różnych polskich kolekcjach muzealnych. Są i młodsze klocki. Oprócz tego są wykonane na podstawie tych snycerskich form współczesne wypieki. Niektóre mają ogromne, jak na ciastka, wymiary. Inne są filigranowe. Można je podziwiać na ekspozycji oraz zakupić! Pamiątkowe wypieki dla muzeum wytwarza wspomniana już na blogu piekarnia w Rudawach Janowickich – Słodka Chatka z Trzcińska.
Tradycje piernikarskie miasta są jednak jeszcze starsze i sięgają co najmniej dwóch wieków poprzedzających życie Schuberta. Z połowy XVI wieku pochodzą pierwsze piśmienne dowody na działalność jaworskiego piernikarza. Miał nim być Lorenz Mehl. Wspomina go m.in. Christian-Friedrich-Emanuel Fischer w „Geschichte und Beschreibung der schlesischen Fürstenthumshauptstadt Jauer” z 1805 roku. Piekarz miał swoje ciastka tworzyć w 1549 roku.
Pachnące ciasta z miodu i pieprzu były przez wieki dumą Jawora. Strona urzędu miasta wspomina, że w XIX wieku „Jedną ze specjalności Jawora były wyroby cukiernicze rodziny Lauterbachów. […] Rozmiary pierników wahały się od rozmiaru migdałów aż do 50 cm. Ciasta z cukierni Lauterbachów sprzedawano w wielu niemieckich miastach, jak również w Anglii, Włoszech, Liechtensteinie, a nawet w Ameryce". (www.jawor.pl). Jeszcze wtedy piernik był prawdziwym rarytasem i cenną pamiątką. Wręczało się go jako prezent i to nie byle jaki. Ciasta wypiekana też były na rozmaite okazje polityczne czy kościelne.
muzyka: Czajkowski - Piano Concerto No. 1 in B flat minor, Op. 23 - I. Allegro non troppo e molto maestoso -- Allegro con spirito (Berlin Deutsches Symphony Orchestra)
