Dom towarowy w Görlitz (GALERIA)

Jeden z najciekawszych zabytków handlowych w Niemczech! 

Villa Quo Vadis - przedwojenny polski ślad w dolnośląskim uzdrowisku (ciekawostki)

Nazwa willi w Szczawnie-Zdroju nie jest jednym z powojennych zabiegów polonizacyjnych "ziem odzyskanych". To nazwa nadana temu miejscu ponad 100 lat temu! 

Stavovské divadlo v Praze - jeden z najważniejszych zabytkowych teatrów operowych świata! (GALERIA)

W tym teatrze odbyły w 1787 i 1791 się światowe prapremiery dwóch oper Mozarta, w 1834 prapremiera opery, z której pochodzi czeski hymn, czy w 1885 czeska premiera Walkirii Wagnera. Kręcono tam ujęcia do takich filmów, jak: "Amadeusa" o Mozarcie czy "Immortal Beloved" o Beethovenie" 

Kościół Świętego Mikołaja w Pradze (GALERIA)

Jeden z najpiękniejszych barokowych kościołów Czech i Europy! 

Muzyk ze Szczawna-Zdroju w Odysei Kosmicznej: Gottwald (ciekawostki)

Wybitny kompozytor i dyrygent pochodzący z uzdrowiska w Sudetach zapisał się w historii muzyki i kina! 

Jego kompozycje i aranżacje można usłyszeć w hicie SF, a także na wielkich festiwalach. 

Dworzec Świebodzki we Wrocławiu nocą (GALERIA)

Jeden z najstarszych dworców Śląska. Tam kręcono sceny ekranizacji "Lalki"!

"Taniec miłości"/”Korowód” Schnitzlera we Wrocławiu - zdążyć przed cenzurą, czyli scena, sex, skandal i sąd!

Wrocław nie bał się dzieł odważnych i kontrowersyjnych, gwarantujących skandal. Na początku XX wieku w stolicy Dolnego Śląska wystawiono m.in. „Salome” Straussa na podstawie sztuki Wilde’a, który trafił do więzienia za homoseksualizm. Elementem ekspresjonistycznego dramatu jest m.in. taneczny striptiz głównej bohaterki i jej nekrofilski pocałunek odciętej głowy Jana Chrzciciela. Wrocław był drugim miastem po Dreźnie, które przyjęło tę inscenizację. Z kolei niedługo później w mieście odczytano skandalizującą sztukę „Taniec miłości” Schnitzler – dzieło, które kilka miesięcy po tej wrocławskiej lekturze zostało ocenzurowane przez władze i zakazano jego wydawania oraz wystawiania!

„Barkarola” pełna zbiegów okoliczności - słowa napisał niemiecki poeta z Wrocławia, muzykę polski kompozytor z Warszawy. Pieśń była polskim hitem I połowy XX wieku! Rodziewiczówna zacytowała ją w powieści, a Lenartowicz w filmie!

Zaskakujące dzieje „włoskiego” wiersza, który wyszedł spod pióra niezwykłego artysty z Wrocławia. August Kopisch – malarz, pisarz, podróżnik, odkrywca, nowator urodził się na Dolnym Śląsku. Jego wiersz spodobał się polskiemu kompozytorowi. Jan Gall napisał do tłumaczenia „Barkaroli” kołyszącą, wenecką melodię, w której zakochali się polscy melomani! Dzieło wydał w Lipsku, ale w wydawnictwie, które powstało we Wrocławiu. W 1963 roku pieśń pojawiła się w filmie  Stanisława Lenartowicza, który we Wrocławiu mieszkał i pracował. Tym twórczym sposobem „Barkarolę”, którą napisał wrocławianin zmarły w Berlinie, po 110 latach śpiewa bohater wysiadający z pociągu z Berlina w filmie reżysera, który zmarł we Wrocławiu! Czy to może być przypadek?? 

Tych zaskakujących związków jest jeszcze więcej! 

Operowy hit Straussa i Dolny Śląsk: „Der Rosenkavalier” – od najważniejszej śpiewaczki, przez reżysera filmowego po wrocławskie spektakle (wybór ciekawostek)

„Kawaler Srebrnej Róży” to operowy przebój z początku XX wieku. Dzieło Richarda Straussa od ponad 100 lat cieszy melomanów na całym świecie. Duży udział w wypromowaniu tej perły teatru muzycznego mieli mieszkańcy Dolnego Śląska! 

Oto intrygujące ciekawostki związane z dziejami scenicznymi jednej z najpopularniejszych oper. 

Filmowy Dolny Śląsk: Muzeum Kargula i Pawlaka w Lubomierzu (GALERIA)

"Muzeum Kargula i Pawlaka w Lubomierzu – znajduje się w dawnym Domu Płócienników, w budynku pochodzącym z XVI w. W 1992 r. w Lubomierzu wyszedł pierwszy numer lokalnej gazety Sami Swoi, a redaktorzy zaczęli gromadzić pamiątki związane z filmową przeszłością miasta. Muzeum powstało w 1995 r. z inicjatywy mieszkańców miasta, przy wsparciu ówczesnego burmistrza. W Muzeum Kargula i Pawlaka zgromadzone są różne pamiątki związane z kultową komedią Sylwestra Chęcińskiego, przede wszystkim rekwizyty wykorzystane przy kręceniu filmu. Wśród rekwizytów znajdują się m.in. karabin, z którego zamek wylata, granat do świątecznego ubrania i fragment płota, przy którym kłócili się bohaterowie. Wśród innych unikatowych eksponatów znajdują się: umowa z dublerem Władysława Hańczy - Józefem Jakubowskim oraz pierwsza kopia filmu Sami swoi, z której film był odtwarzany podczas prapremiery w 1967 roku" (wikipedia)

Kamienna Góra, Chełmsko Śląskie i wielki teatr, czyli Wizyta Starszej Pani w gwiazdorskiej obsadzie

Friedrich Dürrenmatt, szwajcarski dramaturg, prozaik, eseista i teoretyk teatru

urodził się 5 stycznia 1921 roku

14 grudnia 1990 roku zmarł

Friedrich Dürrenmatt między 1961 a 1965 był 11 razy nominowany do nagrody Nobla. 

Autor "Wizyty starszej pani" (Der Besuch der alten Dame, 1956). Tragikomedia została wyreżyserowana przez Waldemara Krzystka w 2001 roku dla Teatru Telewizji (premiera 7 października 2002). W rolach głównych wystąpili: Krystyna Janda (Klara Zachanassian), Jerzy Stuhr (Alfred Ill), Marian Opania... 

Ekranizacja była kręcona w Kamiennej Górze (dworzec PKP) i w Chełmsku Śląskim! 

"Czarodziejski Flet" - tajemnice opery Mozarta - z dolnośląskimi kontekstami! (Wrocław, Bożków i Krzeszów)

Masońska opera Mozarta i ciekawe tropy prowadzące na Dolny Śląsk. 

Czarodziejski flet (Die Zauberflöte, KV 620) to słynna dwuaktowa opera (ściślej singspiel – dzieło z mówionymi dialogami) z niemieckim librettem Emanuela Schikanedera i muzyką Wolfganga Amadeusa Mozarta. Prapremiera odbyła się 30 września 1791 roku w Wiedniu (zaledwie dwa miesiące przed przedwczesną śmiercią kompozytora! Dlatego uchodzi za ostatnie sceniczne dzieło Mozarta). Do dziś opera jest  jedną z najsłynniejszych i najczęściej wystawianych na świecie. Doczekała się też adaptacji filmowych. 

Pisarz z Sudetów i katastrofa Titanica! (Hauptmann i literacki zbieg okoliczności)

W 1912 roku doszło do słynnej tragedii na oceanie: podczas dziewiczego rejsu do USA zatonął Titanic. Zginęły setki pasażerów. O tym dramacie opowiadają liczne filmy (w tym nagrodzony 11 Oscarami obraz Camerona z 1997) i książki. Niezwykłe jest to, że w czasie budowy, wodowania i rejsu Titanica śląski pisarz Gerhart Hauptmann wydawał "proroczą" powieść w odcinkach o katastrofie fikcyjnego statku „Roland”! 

Nie bez powodu „Atlantis” z 1912 - dzieło pisarza, który urodził się w Szczawnie-Zdroju i zmarł w Jagniątkowie, zostało omówione w opracowaniu „The Power of Coincidence: The Mysterious Role of Synchronicity in Shaping Our Lives” (Siła przypadku: tajemnicza rola synchroniczności w kształtowaniu naszego życia). W tym samym 1912 roku Hauptmann otrzymał nagrodę Nobla! 

Filmowy Dolny Śląsk: Mieroszów i „Gruby”

W 2020 roku w niewielkim Mieroszowie w Górach Kamiennych powstał skwer im Grubego. Zaułek niedaleko rynku zdobi mural z scenami z polskiego powojennego miniserialu, który kręcony był w Mieroszowie.

Zasłużone żony w cieniu wielkich mężów (+ śląskie konteksty)

Mówi się, że czasem sukces ma wielu ojców. Bywa, że ma też... żonę! Kariery za życia i pamięć po śmierci tacy muzycy, jak: Bach, Mozart, Schumann oraz Wagner zawdzięczają nie tylko własnemu talentowi, ale i niebagatelnej roli i zaangażowaniu swoich małżonek. Warto o tym pamiętać. 

 

Niezwykłe żony, oddane pomocnice geniuszy, wdowy poświęcone pielęgnowaniu kultu ich mężów. Stoją w cieniu sławy wielkich mistrzów, a często miały czynny udział w chwale kompozytorów za życia i po śmierci. W tym wpisie o 4 takich kobietach. Dzielił je czas, epoki i miejsca. Każda z nich w ciekawy sposób zapisała się w historii muzyki. Z ich życiem i osobami wiążą się też rozmaite śląskie konteksty. 

„Gabinet doktora Caligari”: 100 lat „pierwszego prawdziwego horroru” - nakręcił go reżyser urodzony we Wrocławiu!

Ekspresjonistyczne dzieło w reżyserii twórcy, który przyszedł na świat na Dolnym Śląsku, jest jednym z kamieni milowych w dziejach rozwoju kina! „Gabinet doktora Caligari” ma już 100 lat i nadal pokazuje, czego od wieków boją się ludzie. 

Swój wkład w rozwój sztuki filmowej mieli też twórcy związani z Dolnym Śląskiem. 

Karkonosz, czyli Liczyrzepa – Duch Gór z szlaku, literatury, muzyki, sztuki i filmu (GALERIA, ciekawostki - wybór)

Mityczny władca Sudetów jest obecny w kulturze od wieków. Stał się z czasem wręcz lokalnym produktem, który świetnie reklamuje klimat tajemniczości Karkonoszy i innych sudeckich pasm górskich. Znany jest w swojej własnej małej ojczyźnie, ale i przeniknął do kultury popularnej. Ma rozmaite oblicza – każde skrywa w sobie ogromną dawkę inspiracji i znaczeń. 

Mój subiektywny przegląd ciekawych atrakcji, zabytków, dzieł sztuki i pamiątek związanych z Liczyrzepą. Literatura, muzyka, film, sztuki plastyczne, turystyka górska, zielarstwo... numerologia i nie tylko. Zapraszam. 

Historyczne Oscary i Dolny Śląsk (wybór ciekawostek: Waxman, Jannings, Grzimek, Schüfftan, Kamińska)

Od ponad 90 lat Academy Awards, czyli popularne Oscary, przyciągają uwagę kinomanów na całym świecie. Rozdanie nagród Academy of Motion Picture Arts and Sciences jest ważnym wydarzeniem artystycznym, towarzyskim, a nawet politycznym. W gronie nagrodzonych i nominowanych znaleźć możemy również osoby związane z historyczny Dolnym Śląskiem. Mój wybór ciekawych podopiecznych X Muzy, którzy otrzymali Oscara bądź byli do niego nominowani co najmniej pół wieku temu.

Twórcy, których nazwiska wiążą się z wielką i uznaną sztuką filmową mieszkali, kształcili się, występowali i odnosili pierwsze sukcesy również na Dolnym Śląsku.

Kultowy hit SF i muzyk z Szczawna-Zdroju („2001: Odyseja kosmiczna” i Clytus Gottwald) – między Noblem a Oscarem i Eichendorffem

Kiedy przyszedł na świat, jego rodzinne miasto, śląskie uzdrowisko Szczawno-Zdrój, cieszyło się już statusem miejsca urodzin literackiego noblisty. Dziś kurort pod Wałbrzychem znany jest z rozmaitych muzycznych wydarzeń, w tym tych poświęconych Wieniawskiemu, najsłynniejszemu kuracjuszowi Szczawna. Warto wspomnieć o innym muzyku, urodzonym w tym mieście, a wymienianym w gronie osób związanych z oscarowym i kultowym filmem Kubicka!

Popularyzator awangardy i futurystyczny obraz geniusza kina. Do tego garść innych ciekawostek związanych z utalentowanym synem Szczawna. 

Muzyczne wampiry i kompozytorzy związani z Dolnym Śląskiem i Łużycami (Marschner i Erdmann)

Wampir to kultowa postać opowieści grozy. Najbardziej znane są liczne adaptacje klasycznego Drakuli z końca XIX wieku. Popularne stają się też zupełnie nowe, uwspółcześnione wersje wampirów. Nieco mniej znany, ale kultowy jest też wampir Nosferatu. Z kolei epokowym operowym wampirem jest Ruthwen. Specjalnie z okazji święta grozy – muzyczne wampiry z początku XIX i XX wieku w twórczości kompozytorów związanych z Dolnym Śląskiem i Łużycami. 

Ciekawostka kulturowa na Halloween i nie tylko.