Szukacie pomysłu na świetną przystawkę, która zaskoczy gości, dopieści podniebienia, a także nawiąże do historii? Mam ciekawą inspirację! To bouchée à la reine - kąski królowej - nazwane na cześć polskiej smakoszki na dworze w Wersalu. Królewna polska i zarazem królowa Francji urodziła się na Dolnym Śląsku! Znała Woltera, Mozarta i Farinelliego. Jej przekąska trafiła na stoły świata!
U mnie świąteczne dekoracje i smakołyki z regionalnymi i rzemieślniczymi akcentami!
Jak przystało na miłośnika dziedzictwa sudeckiego pogranicza państw i regionów historycznych, Boże Narodzenie celebruję delektując się bogactwem kulturowym Polski, Śląska, Łużyc, Niemiec, Czech i Moraw.
To jeden z najcenniejszych i najpiękniejszych kodeksów średniowiecznych w Czechach i w Europie. Powstał jako „książka podróżna” – modlitewnik biskupa pochodzącego z Dolnego Śląska, kanclerza cesarza Karola IV. Znajdujące się w tym rękopisie ilustracje należą do najlepszych tego typu dzieł i nie odbiegają poziomem od najsłynniejszych iluminacji Zachodu! Kilka z nich związanych jest z tematyką bożonarodzeniową. Co ciekawe, biskup Jan, który zlecił wykonanie bezcennego brewiarza, zmarł... w Wigilię, 24 grudnia.
Radość z prezentów, wdzięczność rodzicom, serdeczność zamiast zazdrości – to pedagogiczny, oświeceniowy wydźwięk kolędy „Die Weihnachtsfreude”, która od ponad 200 lat jest jedną z popularniejszych niemieckich pieśni świątecznych. Słowa napisał w XVIII wieku poeta z Dolnego Śląska, urodzony nieopodal słynnego zamku Czocha! Na tym nie kończą się związki utworu z Dolnym Śląskiem i Sudetami.
Około 1732 roku powstała kantata bożonarodzeniowa do słów śląskiego pisarza i pastora, wybitnego barokowego liryka, Benjamina Schmolcka, który związany był z Świdnicą i tamtejszym kościołem ewangelickim. Muzykę do jego słów napisał Johann Friedrich Fasch. Kantata przetrwała do naszych czasów i wciąż jest wykonywana, a nawet doczekała się nagrania płytowego. Kompozytor wykorzystał słowa z dwóch świątecznych wierszy pieśniarza z Dolnego Śląska.
„Walkiria” jest operą o niezwykłym wpływie na kulturę wysoką, popularną, a nawet filozofię i politykę! Muzyka z tego dramatu muzycznego cytowana jest w setkach filmów, seriali, reklam. Część tematów muzycznych „Walkirii” zna dosłownie każdy. W dodatku jest to dzieło podatne na interpretacje, reinterpretacje… nadinterpretacje czy parodie. Z pewnością budzi emocje i jest rodzajem kamienia milowego. Niezwykłe wątki z dziedzin historii literatury, sztuki i muzyki wiążą dramat Richarda Wagnera z Dolnym Śląskiem i jego mieszkańcami! Wybrałem 4 niezwykle intrygujące powiązania „Walkirii” z interesującymi postaciami w historii kultury regionu.
Jedna z teorii mówi, że melodia kolędy została zapożyczona z poloneza koronacyjnego, co dodatkowo sprawia, że jej podniosły charakter nabiera kolorytu „złotych czasów”. Tradycja przypisuje autorstwo muzyki Karolowi Kurpińskiemu, kompozytorowi, który karierę zrobił już pod zaborami. W czasie swoich podróży artystycznych zawitał we Wrocławiu! Trzy lata później, w 1826 roku, również we Wrocławiu ukazało się pierwsze pośmiertne zbiorowe wydanie dzieł Franciszka Karpińskiego, autora słów kolędy „Bóg się rodzi”. Pieśń z 1792 roku znajduje się w tomie I opublikowanym w słynnym wydawnictwie Kornów we Wrocławiu. Tym sposobem, w pruskim wówczas Breslau, 200 lat temu, spotkały się ścieżki twórcze związane z autorami królowej polskich pieśni bożonarodzeniowych!
Duch Gór inspirował pisarzy i artystów przez wieki. Na jego temat powstało wiele legend, opowiadań, wierszy, a nawet sztuk teatralnych, oper. Są także obrazy, rzeźby, grafiki oraz kompozycje instrumentalne. Każde nawiązane jest inne, ukazuje odmienne spojrzenie na postać Karkonosza. W gąszczu odniesień do mitu władcy Sudetów znalazła się też świąteczna opowieść o bożonarodzeniowym cudzie z udziałem Liczyrzepy! Spisał ją w połowie romantycznego stulecia nauczyciel z Jeleniej Góry.
"Geniusz toruje sobie własne ścieżki,/ początek kariery może być nawet w kuchni./ Spójrz, oto jest Lully mały,/ przykład, że takie cuda się zdarzały! [...]” - napisał w powstańczym roku 1844 Gustav Freytag, śląski pisarz. Wiersz dotyczy francuskiego kompozytora z XVII wieku. Jest częścią cyklu „obrazków” dedykowanych śląskim tkaczom „Soirée zum Besten der schlesischen Weber am 16. März 1844”. Lully faktycznie zrobił oszałamiającą karierę, jak na syna młynarza, który zaczynał jako pomocnik domowy Mademoiselle de Montpensier.
