Translate

21 marca 2023

Zamek Piastowski w Jaworze (GALERIA)


Zabytek, który wciąż czeka na lepsze czasy... Dawniej była w nim biblioteka, w której w XVII wieku przechowywany był rękopis "O obrotach..." Kopernika! 

17 marca 2023

Archikatedra św. Jana Chrzciciela we Wrocławiu: detale, witraże, kaplice, wnętrza, widoki z wieży (GALERIA)


Jeden z najważniejszych i najstarszych kościołów Śląska i Polski, jeden z najcenniejszych zabytków Wrocławia. 

Katedra św. Trójcy (Kathedrale Ss. Trinitatis) w Dreźnie - kościół dworski (GALERIA)


Miejsce, w którym spoczywają władcy Saksonii oraz królowe Polski. 

Bazylika archikatedralna św. Jakuba w Szczecinie (GALERIA)


Kościół okaleczony przez wojnę, związany z niezwykłym kompozytorem. 

16 marca 2023

"Taniec miłości"/”Korowód” Schnitzlera we Wrocławiu - zdążyć przed cenzurą, czyli scena, sex, skandal i sąd!

Wrocław nie bał się dzieł odważnych i kontrowersyjnych, gwarantujących skandal. Na początku XX wieku w stolicy Dolnego Śląska wystawiono m.in. „Salome” Straussa na podstawie sztuki Wilde’a, który trafił do więzienia za homoseksualizm. Elementem ekspresjonistycznego dramatu jest m.in. taneczny striptiz głównej bohaterki i jej nekrofilski pocałunek odciętej głowy Jana Chrzciciela. Wrocław był drugim miastem po Dreźnie, które przyjęło tę inscenizację. Z kolei niedługo później w mieście odczytano skandalizującą sztukę „Taniec miłości” Schnitzler – dzieło, które kilka miesięcy po tej wrocławskiej lekturze zostało ocenzurowane przez władze i zakazano jego wydawania oraz wystawiania!

15 marca 2023

Alexander von Zemlinsky: kompozytor z Wiednia i poeci śląscy związani z Wrocławiem, Nysą, Zieloną Górą (Eichendorff, Hoffmann von Fallersleben, Bierbaum, Morgenstern)

Twórczość  Zemlinskyego nie jest obecnie szczególnie popularna, choć należy do bardzo interesujących przykładów późnego romantyzmu w muzyce. Kompozytor z Wiednia należał do śmietanki artystycznej jego czasów. Pozostawił po sobie wiele pięknych kompozycji, które wciąż są wykonywane w najważniejszych filharmoniach i operach świata. Wybrałem kilka pieśni tego autora, których słowa napisali poeci związani z Dolnym Śląskiem – to lirycy, którzy przyszli na świat w tym regionie, lub tam mieszkali i tworzyli. Zapraszam!


Oto kolejny odcinek ciekawostek związanych z muzyką i słowem z Dolnym Śląskiem w tle.
 

14 marca 2023

Jaskółki – ptaki symbole: wybrane ciekawostki ze świata przyrody, kultury i sztuki, związane z Dolnym Śląskiem

Jaskółki i bociany to ptaki wędrowne, które kojarzą nam się z powrotem wiosny i odejściem lata. Są nie tylko zwiastunami ciepłego sezonu, ale i opiekunami szczęścia domowego. Jaskółki obserwowane są jako prognostyk wystąpienia opadów i burz. W sztuce ich charakterystyczny ogon stał się określeniem specyficznego złącza w stolarstwie oraz motywu dekoracyjnego używanego jako rodzaj blankowania. Jaskółcze ogony występują także w świecie kryształów. Z kolei jaskółcze gniazda zadomowiły się w terminologii muzykologicznej i wiążą się z organami! Także miłośnicy roślin mają swoje jaskółcze ziele. 


Zapraszam do lektury wybranych ciekawostek. Będzie sztuka, poezja, literatura, budownictwo, natura, szeroko rozumiana kultura. 

12 marca 2023

8 marca 2023

10 poetek związanych z historycznym Dolnym Śląskiem i ciekawostki dotyczące ich życia i twórczości (XVI – XX wiek)

Czy znacie poetki, które tworzyły lub urodziły się na Dolnym Śląsku przed 1945 rokiem? Zwykle wymienia się przede wszystkim nazwiska mistrzów słowa związanych z regionem, jak Opitz, Angelus Silesius, Eichendorff, Günther czy Morgenstern. Także Panie zasłynęły jako autorki liryki. Chciałbym przypomnieć o wybranych poetkach, które zapisały się w historii regionu i literatury. Ich twórczość jest dziś zwykle zapomniana, zwłaszcza wśród współczesnych mieszkańców Śląska. Tymczasem wiersze śląskich poetek interesowały m.in. Bacha (a nawet Bachów), Berga, Schopenhauera czy króla Hanoweru! 


Kilka ciekawostek o liryczkach związanych z Dolnym Śląskiem od końca XVI wieku do początku XX wieku. 

6 marca 2023

Zapora wodna na Bystrzycy w Zagórzu Śląskim - nocą! (GALERIA)


Jedna z kilku zabytkowych sudeckich zapór, które nie tylko pozwoliły chronić przed powodziami, ale i stały się atrakcjami, dzięki powstałym jeziorom i ciekawej architekturze obiektów. 
Zapora w Zagórzu Śląskim pojawiła się w filmie "IO" nominowanym do Oscara w 2023 roku. 

3 marca 2023

Schronisko PTTK „Jagodna” + Krzyż Męki Pańskiej (GALERIA)


Na szlaku w Górach Bystrzyckich.

Czar szkła na Dolnym Śląsku i Łużycach (GALERIA)

Szkło jest od wieków towarzyszem człowieka. Służy nam w różny sposób. Jako szyby, naczynia, akcesoria naukowe, ozdoby, słoje, lustra itp. Powszechne, użytkowe szkło przemysłowe jest z nami na co dzień w najróżniejszej postaci. Bardziej wyrafinowane, ozdobne szkła artystyczne są często elementem rodzinnego majątku, pamiątką. Szkło jest delikatne, zarazem finezyjne i zapewniające ochronę, jak i groźne. Może być przezroczyste – jakby nie istniało - albo barwione i dekorowane. Może nawet „świecić” – jak szkło uranowe – które wykazuje silną fluorescencję. 


Oto szklane skarby z Dolnego Śląska (w rozumieniu historycznym jako regionu i obszaru administracyjnego, obejmującego również Ziemię Kłodzką i część Łużyc). 

2 marca 2023

Hermes/Merkury – patron handlu, zwiastun bogactwa – wybrane dzieła sztuki i małej architektury z Dolnego Śląska (plus poeta, który zainspirował Mozarta!)

Podobnie jak Neptun, także Hermes przeniknął ze starożytnych mitów Południa do przestrzeni miast nowożytnej i współczesnej Europy Środkowej i Północnej. Na Dolnym Śląsku można znaleźć ślady takich kontekstów m.in. w historycznych miastach kupieckich i przemysłowych. Wszędzie tam, gdzie dawne bóstwo traktowane było jako „marka” sukcesu i rozwoju oraz patron... alchemii i nauk tajemnych (hermetycznych). Hermes był też mieszkańcem Wrocławia, dokładnie Johann Timotheus Hermes – do jego słów muzykę napisał Mozart!



Kilka ciekawostek artystycznych i nie tylko (m.in. ze Świdnicy, Legnicy, Wrocławia, Jeleniej Góry, Kamiennej Góry, Lubania). Zapraszam.

Habsburgowie – wybrane ślady na Dolnym Śląsku (uniwersytet, wyjątkowe kościoły ewangelickie, kult Nepomucena... wojny)

Wybrane pamiątki związane z rodziną, która panowała na tronach połowy Europy, a jej wpływy obejmowały kilka kontynentów. Rodu, który zasłynął jątrzeniem konfliktów, a także... genetycznymi wadami. Habsburgowie zapisali się również w dziejach Śląska, w tym Dolnego Śląska, gdzie do dziś można podziwiać rozmaite interesujące ślady z ich czasów i będące świadectwem ich decyzji. 


Subiektywny wybór kontekstów z galerią zdjęć nawiązującą do materialnego dziedzictwa związanego z Habsburgami. 

1 marca 2023

Niezwykłe hale na Dolnym Śląsku: Wrocław, Szczawno-Zdrój, Świeradów-Zdrój, Zgorzelec (GALERIA i wybór ciekawostek)

Mają odmienne funkcje: usługowe, handlowe, kulturalne czy rekreacyjne. Różni je także styl, konsytuacja, materiały budowlane. Powstały mniej więcej w podobnym czasie, na przełomie XIX i XX wieku. Łączy je też to, że niezmiennie służą mieszkańcom Dolnego Śląska i turystom. Zachwycają budową i intrygują wieloma ciekawostkami. Oto wybór rozmaitych dolnośląskich hal. 



Zapraszam do dwóch uzdrowisk w Sudetach, do zabytku z listy dziedzictwa ludzkości UNESCO, a także na dworzec i do niezwykłego domu kultury, który niegdyś upamiętniał cesarzy. 

28 lutego 2023

W świecie herbów dolnośląskich (GALERIA + ciekawostki)

Herby rodzin szlacheckich czy miast wypełniają najrozmaitsze symbole, od roślin i zwierząt, przez ciała niebieskie, najrozmaitsze osoby po mityczne stworzenia. Ich artystyczne przedstawienia znaleźć można wszędzie tam, gdzie herby pełniły ważną rolę identyfikacyjną: w zamkach i pałacach, niegdyś zamieszkiwanych przez arystokrację czy w budynkach przeróżnych urzędów. Także epitafia nagrobne zmarłych rycerzy i możnych zdobią ich rodowe symbole heraldyczne. Na Dolnym Śląsku herby znaleźć można wszędzie. Wypełniają stare księgi, zamki, kościoły, muzea, zobaczyć je można na ulicach. To dawne oraz współczesne herby szlachty, duchowieństwa czy symbole samorządu. 


Wybrałem przykładowe zabytkowe i nowe przedstawienia herbów na terenie Dolnego Śląska (historycznego i administracyjnego). Oto mój przegląd z ciekawostkami. Herby na epitafiach, fasadach, witrażach, tkaninach, ceramice, snycerce, polichromiach. 

27 lutego 2023

Muzyka Händla we Wrocławiu – przełomowe wykonania w XVIII, XIX i XX wieku – czyli wnuk Wrocławianina we Wrocławiu

Georg Friedrich Händel  to jeden z najważniejszych muzyków w dziejach kultury Zachodu. Urodził się w Niemczech, jednak dojrzałe życie spędził głownie w Anglii. Napisał wiele niezwykłych kompozycji, bez których dziś trudno sobie wyobrazić repertuary oper i filharmonii. Jego muzyka ma także znaczenie w popkulturze. Co ciekawe był wnukiem rzemieślnika z Wrocławia. W śląskiej stolicy muzyka wielkiego barokowego mistrza znana była już w XVIII wieku. W kolejnych stuleciach Wrocław zapisał się na mapie miast, które przyczyniły się do odrodzenia zainteresowania twórczością rówieśnika Bacha! 


Zapraszam do ciekawostkowego artykułu o trzech wydarzeniach muzycznych z przeszłości Wrocławia, które zapisały się w muzykologicznym kalendarium związanym z wykonawstwem dzieł Händla. 

Muzeum Złota w Złotoryi (GALERIA)


Niewielkie muzeum w mieście o tradycjach górniczych wydobycia cennego kruszcu. 

Kościół św. Augustyna we Wrocławiu (GALERIA)


Ciekawy zabytek sakralny poza centrum miasta. Wnętrze zdobi piękna ambona! 

24 lutego 2023

Zima w Zalesiu w Górach Bystrzyckich - jak w Dolinie Muminków! (GALERIA)


Sielska okolica w małej górskiej wiosce!

Grüner Mann - czyli "zielony człowiek" lub "liściasta twarz" z budowli i sztuki użytkowej (Dolny Śląsk)

Niezwykły ornament, który można znaleźć na budowlach, a także meblach i innych przykładach sztuki użytkowej. Mityczna postać, archetyp, a może artystyczna wariacja oparta na zjawisku pareidolii? Także na Dolnym Śląsku można znaleźć przykłady tego intrygującego motywu zdobniczego. Wybrałem kilka przykładów.