Translate

24 stycznia 2023

Zając/Królik po śląsku – czyli ciekawostki związane z popularnym zwierzakiem w literaturze, heraldyce, języku, sztuce, botanice i nie tylko (maskotka i chiński znak zodiaku na Dolnym Śląsku i w twórczości oraz życiu Dolnoślązaków)

Mam dla Was wdzięczny i skoczny temat. Zające i króliki! Tropem futrzaków z długimi uszami trafimy m.in. do Wrocławia i Legnicy, ale i na karty książek, w tym poezji, dawnych przysłów i nazw geograficznych. Zajrzymy do herbarza i…. browaru. 



Zebrałem kilka intrygujących ciekawostek związanych z zającami i królikami. To m.in. niezwykłe, baśniowe sgraffito z Legnicy, wiersze śląskich poetów, do których powstała muzyka, zabytki związane z jednym z najważniejszych browarów we Wrocławiu, stare przysłowia zebrane przez nauczyciela z Jeleniej Góry. Do tego herb i inne zabytki kultury materialnej oraz atrakcje regionu, a także nazwy geograficzne z Dolnego Śląska. 

21 stycznia 2023

Dwie zwiędłe róże w pieśni i poeta z Wrocławia: Max Waldau "Zwei welke Rosen träumen" (ciekawostki)

Wiersz XIX-wiecznego liryka śląskiego został zapamiętany jako pieśń, do której muzykę napisało kilku kompozytorów niemieckich oraz rosyjskich. 

Pręgierz – kamienny symbol kary: zabytki na Dolnym Śląsku (GALERIA + ciekawostki)

Słup, który miał siać postrach, podobnie jak szafot czy szubienica. Był materialnym znakiem karzącej ręki prawa. Pręgierze zachowały się do dziś i pokazują nam, jak kiedyś wyglądało egzekwowanie wyroków. Możemy przy nich wyobrazić sobie fizyczny i psychiczny wymiar kary, która obejmowała m.in. chłostę, ale i publiczne wyśmianie.  

20 stycznia 2023

Śnieżne ciekawostki z Dolnego Śląska i Sudetów! (toponimia, pocztówki, literatura, sztuka, konteksty historyczne, kultura, krajobrazy, religia) (GALERIA + opisy)

Stosunek do śniegu można mieć różny… Niewątpliwie, mieszkając na Dolnym Śląsku, ma się z nim kontakt. Są miejsca, które z białym opadem są związane niemal cały rok! W Karkonoszach są zakątki, w których śnieg może utrzymywać się nawet od pierwszych opadów we wrześniu do czerwca! Poza górską częścią regionu śnieg nie jest aż tak wiernym towarzyszem krajobrazu. Ale śnieg to nie tylko pogoda i natura, to również temat w kulturze. Motyw literacki, malarski, wreszcie jakże istotny czynnik związany ze sportem. Mam dla Was wpis o najróżniejszych śnieżnych ciekawostkach związanych z Dolnym Śląskiem i Sudetami. 


Oblicza śniegu: od nazw własnych, przez atrakcje turystyczne po dzieła kultury, w tym literaturę i sztuki plastyczne. 

17 stycznia 2023

Muzeum Szkła w Weißwasser (Górne Łużyce/dawnej administracyjny Śląsk) + śląska rzeźbiarka Dorothea von Philipsborn (GALERIA)


Muzeum szkła w willi przemysłowca pochodzącego ze Słupca na Dolnym Śląsku. Rodzina Gelsdorf prowadziła prężny biznes hutniczy w łużyckim mieście, które przez prawie 150 lat znajdowało się administracyjnie na Śląsku (Dolnym Śląsku). W Weißwasser nie tylko produkowano szkło użytkowe o wysokich walorach artystycznych, ale i funkcjonalne wyroby techniczne i przemysłowe, jak kineskopy, żarówki, słoiki czy innego rodzaju wyroby szklane. Po II wojnie światowej z miastem i jego przemysłem związana była Dorothea von Philipsborn, rzeźbiarka pochodząca z okolic Świdnicy. 

11 stycznia 2023

Rok 2023 - wybór ciekawych rocznic: Dolny Śląsk, Sudety i nie tylko (PRZEGLĄD)

Z tysięcy rocznic dotyczących niezwykłych postaci oraz wydarzeń  i dzieł wybrałem około 300, które według mnie zasługują na szczególną uwagę. To głównie rocznice związane z Dolnym Śląskiem, Dolnoślązakami i Sudetami, lub też takie, które mają ciekawy regionalny kontekst.



Są to też rocznice dotyczące postaci i wydarzeń, które opisałem już na blogu i można o nich przeczytać w moich artykułach. Przedstawiam je w kolejności, z datami dziennymi – jeżeli takie da się sprecyzować.

10 stycznia 2023

Dolnośląska rzeźba: wrocławski „Pomnik Amora na Pegazie” von Gosena (GALERIA)


Rzeźba z brązu z 1913 roku jest ozdobą parku przy Promenadzie Staromiejskiej we Wrocławiu. To dzieło Philippa Theodora von Gosena, artysty związanego z Wrocławską Akademią Sztuki i Związkiem Artystów Śląska. Zdobi okolice Pałacu Leipzigera i fosy od 1914 roku. To jedna z najładniejszych rzeźb o mitologicznej treści na Dolnym Śląsku. 

8 stycznia 2023

Bülow – uczeń Liszta i Wagnera – mistrz pianistyki i dyrygentury na Dolnym Śląsku i z Dolnoślązakami (ciekawostki związane ze słynnym muzykiem z XIX wieku)

Jego dokonania i dorobek wzbudzają szacunek, podziw. Jego życie prywatne było tematem plotek, skandali. Nazywał się tak samo jak żyjący w jego czasach generał, wywodził się z wpływowej szlachty, ale chciał zostać romantycznym czarodziejem dźwięków, jak ci, których podziwiał najbardziej. W pamięci potomnych zapisał się jako jeden z największych dyrygentów w dziejach. Często koncertował na Dolnym Śląsku, grając kompozycje Liszta, Chopina czy Beethovena, we Wrocławiu wydał kilka swoich własnych dzieł. Na tym nie kończą się ciekawostki związane z jego życiem, twórczością w kontekście Dolnego Śląska i Dolnoślązaków. 


Wybór interesujących związków. 

7 stycznia 2023

Kiedy zima raczy kolorami zamiast bielą... - styczniowa tęcza w Sudetach


Niecodzienny krajobraz w Kotlinie Kamiennogórskiej - pierwsze dni roku, zima w pełni.. ale tylko w kalendarzu. Dodatnie temperatury, aura iście burzowa, wiatr, deszcz... i  tęcza! 

Specjalny Rok Wagnerowski 2023 na Welthellsicht (ciekawe rocznice z dolnośląskim kontekstem)

Kilka ciekawostek dotyczących słynnego kompozytora i teoretyka sztuki, Richarda Wagnera. W 2023 roku przypada sporo interesujących rocznic związanych z jego biografią i dokonaniami artystycznymi. Wiele z nich wiąże się z Dolnym Śląskiem, który był bardzo mocno powiązany z rodziną Wagnerów oraz wykonaniem dzieł kompozytora.  



Wybrane ciekawostki. 

6 stycznia 2023

Bożonarodzeniowe klimaty 2022/2023 – podsumowanie (GALERIA: Dolny Śląsk i nie tylko)

Świąteczne dzieła sztuki, zabytki i ozdoby w miejscach zabytkowych i wyjątkowych. Moje bożonarodzeniowe podróżowanie: jarmarki, wystawy, szopki. Odwiedziny w ciekawych miejscach na Dolnym Śląsku i nie tylko (poza tym również Drezno i Brno). 


Moje świąteczne podsumowanie. Turystyka, napisane teksty (moja działalność blogerska i popularyzatorska), a także mały bonus pedagogiczny, związany z moją pracą edukatora! 

5 stycznia 2023

Bita śmietana po wiedeńsku we Wrocławiu – czyli wyjątkowa premiera "Schlagobers" Opery Wrocławskiej na 60. urodziny Straussa w 1924

Ledwo skończyła się powojenna hiperinflacja, a na scenę wrocławskiej opery trafił nowy balet wiodącego mistrza niemieckiej muzyki – Richarda Straussa. Na 60. urodziny nestora na Dolnym Śląsku odbyła się niemiecka premiera jego baletu „Bita Śmietana”, który kilka miesięcy wcześniej wystawiono w Wiedniu. Pełna przepychu sceniczna fantazja została w Austrii okrzyknięta „Milliardenballett”.

30 grudnia 2022

Królewskie kąski - przysmak Marii Leszczyńskiej, królowej Francji, która urodziła się w Trzebnicy!

Szukacie pomysłu na świetną przystawkę, która zaskoczy gości, dopieści podniebienia, a także nawiąże do historii? Mam ciekawą inspirację! To bouchée à la reine - kąski królowej - nazwane na cześć polskiej smakoszki na dworze w Wersalu. Królewna polska i zarazem królowa Francji urodziła się na Dolnym Śląsku! Znała Woltera, Mozarta i Farinelliego. Jej przekąska trafiła na stoły świata! 

Podsumowanie roku 2022 (GALERIA)


Welthellsicht to "jasno-widzenie-świata" . Wierzę, że zwiedzanie oraz poznawanie historii i kultury pozwalają przenikać światy i rozumieć ich mechanizm. Staram się to robić tak często, jak pozwala mi na to czas i moje możliwości. W 2022 roku kolejny raz podróżowałem i poznawałem. Dzieliłem się z Wami tym, co zobaczyłem, co usłyszałem, czego się dowiedziałem. Oto podsumowanie zwiedzonych miejsc! 

24 grudnia 2022

Moje Święta – spotkanie z tradycją, rzemiosłem i historią (GALERIA + ciekawostki)

U mnie świąteczne dekoracje i smakołyki z regionalnymi i rzemieślniczymi akcentami! 


Jak przystało na miłośnika dziedzictwa sudeckiego pogranicza państw i regionów historycznych, Boże Narodzenie celebruję delektując się bogactwem kulturowym Polski, Śląska, Łużyc, Niemiec, Czech i Moraw.

23 grudnia 2022

Bożonarodzeniowe iluminacje w bezcennym kodeksie „Liber viaticus” biskupa Jan ze Środy (perełka z XIV wieku związana z niezwykłym Dolnoślązakiem, prosto z praskich zbiorów)

To jeden z najcenniejszych i najpiękniejszych kodeksów średniowiecznych w Czechach i w Europie. Powstał jako „książka podróżna” – modlitewnik biskupa pochodzącego z Dolnego Śląska, kanclerza cesarza Karola IV. Znajdujące się w tym rękopisie ilustracje należą do najlepszych tego typu dzieł i nie odbiegają poziomem od najsłynniejszych iluminacji Zachodu! Kilka z nich związanych jest z tematyką bożonarodzeniową. Co ciekawe, biskup Jan, który zlecił wykonanie bezcennego brewiarza, zmarł... w Wigilię, 24 grudnia. 


Wyjątkowa „oświeceniowa” kolęda: „Radość Bożego Narodzenia” - napisał ją poeta z Dolnego Śląska! Muzykę skomponował kompozytor z Sudetów! Świąteczna pieśń doczekała się nagrań, a nawet…wielu parodii, w tym pisarza nominowanego do Nobla!

Radość z prezentów, wdzięczność rodzicom, serdeczność zamiast zazdrości – to pedagogiczny, oświeceniowy wydźwięk kolędy „Die Weihnachtsfreude”, która od ponad 200 lat jest jedną z popularniejszych niemieckich pieśni świątecznych. Słowa napisał w XVIII wieku poeta z Dolnego Śląska, urodzony nieopodal słynnego zamku Czocha! Na tym nie kończą się związki utworu z Dolnym Śląskiem i Sudetami. 



Na Youtube znajdziecie tę pieśń w setkach aranżacji i wykonań. Oto ciekawostki na temat bożonarodzeniowej kompozycji, a także ciekawe wykonanie tego utworu. Nagrania dokonał wybitny śpiewak, który w czasie wojny, jako dziecko, spędził święta w dolnośląskim uzdrowisku! 

Magia Świąt w Zamku Książ – witajcie w bożonarodzeniowej bajce! (GALERIA)


Atrakcja Wałbrzycha w grudniu zamieniła się w baśniową krainę Bożego Narodzenia!