Precjoza wrocławskich bractw strzeleckich (Muzeum Narodowe we Wrocławiu)

Skarby strzelców w muzeum - broń, złoto i najróżniejsze ciekawostki. 

Sophie Menter – karierę zaczynała w Lwówku Śląskim, była przyjaciółką Liszta i Czajkowskiego, grała władcom, jej portret namalował Riepin, brylowała na okładce ważnej gazety, zachwyciła grą laureata Nobla i Oscara (ciekawostki)

Utalentowana, piękna, sławna. To bez wątpienia epitety, które nasuwają się, kiedy analizujemy biografię wybitnej pianistki przełomu XIX i XX wieku. Laureat Oscara i Nobla – George Bernard Shaw – zestawił jej wirtuozerską grę z Paderewskim. Sportretował ją Ilji Riepin, znany choćby z takiego słynnego arcydzieła jak „Car Iwan Groźny i jego syn Iwan”. Swoje kompozycje dedykowali jej Czajkowski i Wieniawski. W wieku 22 lat została nadworną pianistką księcia Konstantyna w Lwówku Śląskim. Dwadzieścia lat później jej twarz znalazła się na okładce „Neue Musik-Zeitung” – jednego z najważniejszych pism muzycznych Europy. 

Gwiazda muzyki związana z Dolnym Śląskiem. 

Geniusz i jego pieśni do słów poetów mieszkających na Dolnym Śląsku: Wolf i Eichendorff oraz Hoffmann von Fallersleben (wybór muzycznych klejnotów)

Obok Schuberta i Straussa to właśnie Wolf był jednym z najpłodniejszych i najwyżej cenionych autorów pieśni romantycznej. Artystyczne kompozycje wokalne tego mistrza powstały pod koniec XIX wieku. Na swój warsztat kompozytorski Wolf wziął m.in. lirykę mistrzów słowa, którzy mieszkali na Śląsku – wielkiego romantyka Eichendorffa, związanego m.in. z Wrocławiem i Nysą, oraz prof. Hoffmanna von Fallerslebena, który wykładał na Uniwersytecie Wrocławskim. 

Wybrałem kilka utworów, które łączy muzyka Wolfa i słowa wspomnianych poetów. Zapraszam do wysłuchania tych perełek. 

Dworzec Wałbrzych Główny - zabytek z cegły nocą (GALERIA)

Ważny dworzec i piękna budowla. Po remoncie lśni również nocą. Perełka dla miłośników cegły.

Kościół św. Anny w Ząbkowicach Śląskich - sakralna perła w cieniu Krzywej Wieży (GALERIA)

Piękny kościół położony obok słynnej krzywej wieży, niedaleko zamku w Ząbkowicach Śląskich. 

Pisarz, gadający kot i pamiątka z Cieplic - ciekawostka związana z karkonoskim szkłem i znanym literatem

Cieplice to karkonoskie uzdrowisko, które od stuleci przyciąga kuracjuszy. Gościli tam najróżniejsi znani ludzie, od koronowanych głów, przez artystów po naukowców. Wśród gości zdroju znalazł się wyjątkowy pisarz, a w zasadzie wszechstronny artysta  – E.T.A. Hoffmann – jeden z twórców niemieckiego romantyzmu, ojciec powieści fantastycznej, twórca takich pereł literatury, jak „Dziadek do Orzechów, czy „Kota Mruczysława poglądy na życie”. Właśnie z tą drugą, eksperymentalną powieścią satyryczną, wiąże się ciekawa anegdota. Przebywając w Cieplicach, autor historii o gadającym kocie, zlecił wykonanie kryształowego kielicha z wizerunkiem Mruczysława! W karkonoskiej hucie powstała pamiątka, którą Hoffmann wręczył swojemu korektorowi, Hitzigowi, prywatnie ojcu Fryca i Klary – czyli dzieci, które zainspirowały powstanie „Dziadka do Orzechów”!.

Historia szklanej pamiątki została opisana w pośmiertnej biografii pisarza. Redaktorką tego tomu była wdowa po Hoffmanie, Michalina Trzcińska – która zmarła… w Cieplicach. Do dziś można tam oglądać epitafium z jej grobu. 

Fantastyczne fasady i elewacje – 10 ciekawych budowli na Dolnym Śląsku (GALERIA)

Fasada jest „twarzą” budynku, jego ozdobnym licem, które ukazuje mieszkańcom, turystom czy przechodniom. Myślenie o dekoracyjności elewacji zmieniało się wraz z epokami i stylami. Wiele historycznych fasad budzi do dziś zachwyt i zadumę. To monumentalne i kunsztowne konstrukcje, które w przemyślany sposób łączą architekturę ze sztukami plastycznymi. Dzięki fasadom pałaców, kościołów, kamienic czy budynków użyteczności publicznej przestrzeń zyskuje na urozmaiceniu krajobrazu kulturowego. Chodzi zarówno o walory estetyczne, jak i rozmaite znaki semantyczne w postaci symboli religijnych, mitycznych, heraldycznych i innych. 

Wybrałem 10 interesujących budowli różnego typu z kilku miejsc na Dolnym Śląsku. To moje subiektywne zestawienie efektownych i ciekawych fasad oraz elewacji. Zapraszam. Przygotowałem galerię z opisem i znacznikami na mapie. 

Średniowieczna poezja erotyczna z Wrocławia!

W starym rękopisie ktoś próbował wymazać tę wstydliwą, erotyczną piosenkę, pokrywając tekst plamą atramentu. Pełna aluzji przyśpiewka średniowieczna przetrwała jednak próbę czasu i cenzury. Przez jednych badaczy wiersz uznawany jest za polski, przez innych za czeski. Rękopis został spisany w XV wieku i zachowany na Śląsku. Odnaleziony we Wrocławiu. Odkrył go w XIX wieku.... autor słów hymnu Niemiec. 

Kiedy szalejesz z miłości do Ślązaczki - barokowy wiersz poety z Wrocławia, czyli jak zaszokować Czytelnika bezmiarem uczucia, wplatając w to esencję regionalizmu!

Co zakochany może zrobić z miłości? Podobno wszystko! Doskonale widać to w poezji śląskiego liryka barokowego. Jego miłosny wiersz najeżony jest epokową poetyką i śląskimi nazwami, od Śnieżki, Ślęży po Odrę i Liczyrzepę! Takich perełek nie ma na lekcjach w szkole!  

Śląska walentynka z XVIII wieku. Niezwykły sonet Christiana Hölmanna, lekarza z Wrocławia. 

Wieża widokowa na Grodziszczu - sudeckie ruiny niedaleko słynnego pałacu (GALERIA)

Niedaleko słynnego, bajkowego pałacu w Bożkowie znajduje się niezwykle romantyczna ruina wieży widokowej z XIX wieku! 

Most Pomorski we Wrocławiu (GALERIA)

 

Jeden z najpiękniejszych mostów miasta nad Odrą! Po remoncie odzyskał dawny blask. 

„Barkarola” pełna zbiegów okoliczności - słowa napisał niemiecki poeta z Wrocławia, muzykę polski kompozytor z Warszawy. Pieśń była polskim hitem I połowy XX wieku! Rodziewiczówna zacytowała ją w powieści, a Lenartowicz w filmie!

Zaskakujące dzieje „włoskiego” wiersza, który wyszedł spod pióra niezwykłego artysty z Wrocławia. August Kopisch – malarz, pisarz, podróżnik, odkrywca, nowator urodził się na Dolnym Śląsku. Jego wiersz spodobał się polskiemu kompozytorowi. Jan Gall napisał do tłumaczenia „Barkaroli” kołyszącą, wenecką melodię, w której zakochali się polscy melomani! Dzieło wydał w Lipsku, ale w wydawnictwie, które powstało we Wrocławiu. W 1963 roku pieśń pojawiła się w filmie  Stanisława Lenartowicza, który we Wrocławiu mieszkał i pracował. Tym twórczym sposobem „Barkarolę”, którą napisał wrocławianin zmarły w Berlinie, po 110 latach śpiewa bohater wysiadający z pociągu z Berlina w filmie reżysera, który zmarł we Wrocławiu! Czy to może być przypadek?? 

Tych zaskakujących związków jest jeszcze więcej! 

Gemäldegalerie Alte Meister: Skulpturensammlung (GALERIA)

Niezwykła wystawa rzeźby dawnej, od antyku do czasów nowożytnych. Jedno z najciekawszych miejsc w Dreźnie. 

Technické muzeum v Brně (GALERIA)

Dawna technika i nauka głównie z obszaru Moraw i Śląska. Niezwykle ciekawe eksponaty: dawne samochody, sprzęt fotograficzny i informatyczny, technologia telekomunikacyjna, instrumenty mechaniczne i wiele innych! 

Inspirujące piękno księżycowej nocy – wiersz Eichendorffa i 5 muzycznych opracowań „perły nad perłami” (pieśniarskie ciekawostki z XIX i XXI wieku)

Zachwycony majestatycznym Księżycem na Śląskim niebie postanowiłem podtrzymać romantyczny nastrój. Niezawodnym pomocnikiem okazał się Joseph Eichendorff, Ślązak, mieszkaniec Wrocławia i Nysy, jeden z najwybitniejszych liryków kultury niemieckojęzycznej. Jego wiersz „Mondnacht" z około 1835 roku zainspirował powstanie nawet kilkudziesięciu pieśni! Wybrałem 5 wokalnych klejnotów, które powstały jeszcze za życia poety, a także w naszych czasach. Bo Eichenorff niezmiennie inspiruje. Tak jak Księżyc! 

Zapraszam w romantyczną podróż z Księżycem. 

Kiedy urodzisz się w lutym i chcesz wiosny w środku zimy! (wiersz profesora i rektora Uniwersytetu Wrocławskiego i oda na cześć Pani z Żagania)

Ich urodziny przypadły na początek lutego, czas, kiedy w samym środku zimy astronomicznej szczególnie tęskni się za wiosną. Czasami cud się zdarza! Metaforycznie, a nawet realnie! Oto dwa wiersze na luty – inny niż zwykle, pełen oddechu wiosny. Jeden napisał jako nastolatek Felix Dahn, profesor i rektor Uniwersytetu Wrocławskiego, który urodził się 9 lutego. Drugi napisał Theodor Körner, poeta-żołnierz, miłośnik Sudetów, który na Dolnym Śląsku zaczął marsz w kierunku śmierci w wieku 21 lat… W swojej liryce lutowej chwalił wspaniałość Doroty Kurlandzkiej, która urodziła się 3 lutego. Damę salonów, mieszkankę Żagania, podrównał do róży kwitnącej zimą! 

Dawna liryka i inne spojrzenie na zimę. 

Niedźwiedzie ciekawostki związane z Dolnym Śląskiem i Sudetami! (zabytki, geografia, sztuka, przyroda, literatura, przysłowia, maskotki)

Niedźwiedzie jednym kojarzą się ze zwierzyną leśną, innym z charakterystycznym gwiazdozbiorem, jeszcze innym z ulubioną maskotką czy miodem. Drapieżne misie są niewątpliwie obecne w kulturze. Polowano na nie („Pan Tadeusz”!) dla sportu i pożywienia, a także chwytano jako zwierzęta np. cyrkowe czy hodowlane w zoo („Bärenzwinger” – to jedna z najstarszych części wrocławskiego zoo). Opowiadano o nich bajki i przysłowia. Pisano o nich wiersze i pieśni. Przedstawiano je na obrazach i rzeźbach. Niedźwiedzie były nawet w pradawnych czasach zwierzętami kultowymi (rzeźba ze Ślęży!). Są symbolem dzikości, siły, ale i oddania. Jaskinia Niedźwiedzia w Sudetach uchodzi za jedną z najpiękniejszych w Polsce i Europie. 

Oto zestaw wybranych ciekawostek związanych z niedźwiedziami i ich obecnością w kulturze i historii oraz turystyce na Dolnym Śląsku i w Sudetach. 

Kościół św. Anny w Zalesiu - skarb Gór Bystrzyckich (GALERIA)

Prawdziwa perełka Ziemi Kłodzkiej i Sudetów - drewniany kościółek z XVIII wieku z Biblią namalowaną ponad głowami wiernych. 

Jagodna zimą (GALERIA)

Wędrówka przez białą krainę. 

Włodzicka Góra – w krainie szadzi i okiści (GALERIA)

Zimowe Sudety – las skuty lodem. 

Dawna poezja Ślązaków wciąż inspiruje! 5 poetów związanych z Dolnym Śląskiem w kantacie z 2011 roku (poetycko-muzyczna ciekawostka)

Tacy mistrzowie dźwięku, jak: Bach, Schütz, Telemann, Mozart, Schubert, Schumann, Mendelssohn-Bartholdy, Brahms, Strauss, Berg (i wielu, wielu innych) sięgali przez stulecia po słowa napisane przez liryków urodzonych na Dolnym Śląsku lub związanych z tym regionem. Popularność dzieł mistrzów słowa nie zatarła się! Kompozytorzy nadal sięgają po twórczość dawnych poetów z Dolnego Śląska i piszą do niej muzykę! Przykładem może być Peter Schindler, którego monumentalna kantata "Sonne, Mond und Sterne" z 2011 roku wykorzystuje 6 wierszy 5 poetów, którzy urodzili się na Śląsku i związani byli m.in. z Wrocławiem czy Głogowem. 

Operowy hit Straussa i Dolny Śląsk: „Der Rosenkavalier” – od najważniejszej śpiewaczki, przez reżysera filmowego po wrocławskie spektakle (wybór ciekawostek)

„Kawaler Srebrnej Róży” to operowy przebój z początku XX wieku. Dzieło Richarda Straussa od ponad 100 lat cieszy melomanów na całym świecie. Duży udział w wypromowaniu tej perły teatru muzycznego mieli mieszkańcy Dolnego Śląska! 

Oto intrygujące ciekawostki związane z dziejami scenicznymi jednej z najpopularniejszych oper. 

Helwig – wielki Ślązak i jego pionierska mapa Śląska (GALERIA)

Pochodził z Nysy, związany był ze Świdnicą i Wrocławiem. Stworzył pierwszą mapę Śląska, która przez kilka stuleci była kartograficznym skarbem i wzorcem dla wydawców. O unikatowości dzieła świadczy też jeden intrygujący detal – na mapie widnieje wizerunek Ducha Gór – demoniczna wersja Karkonosza/Liczyrzepy/ Rübezahla! 

Śnieżna bajka w Górach Suchych – spacerem z Andrzejówki w zimową krainę (GALERIA)

Godzinny spacerek po ośnieżonych górach. Wspaniałe krajobrazy tonące w zimowej mgle, kunsztowne nawisy lodowej szadzi, majestatyczne drzewa...

Kariera Marsza Weselnego Mendelssohna a Dolny Śląsk (ciekawostki i konteksty: Wrocław, Duszniki-Zdrój, Mysłakowice, Legnica)

25 stycznia 1858 roku w Londynie odbył się ślub córki królowej Wiktorii z przyszłym cesarzem Niemiec, Fryderykiem III Hohenzollernem. Na ślubie zabrzmiał „Marsz Weselny” Feliksa Mendelssohna-Bartholdy'ego – po raz pierwszy oficjalnie jako muzyka ślubna na organach, a nie teatralna grana przez orkiestrę! Ówczesny książę koronny wyjechał na swój ślub niemal prosto z Dolnego Śląska, gdzie przez prawie cały 1857 roku przebywał we Wrocławiu, jako dowódca tamtejszego pułku piechoty. Jako cesarz Fryderyk IIII nosił tytuł księcia Śląska (souveräner und oberster Herzog von Schlesien wie auch Grafschaft Glatz). Gościł w pałacu Hohenzollernów w Mysłakowicach. Rok po ślubie, w 1859, został wraz z małżonką Wiktorią, honorowo przyjęty we Wrocławiu. W stolicy Śląska gościł też autor muzyki! Młody Mendelssohn odwiedził Wrocław w sierpniu 1823 roku, by wysłuchać słynnego Bernera, organisty. 

Związki pary, która jako pierwsza kroczyła spod ołtarza w rytm marsza Mendelssohna, oraz autora muzyki z Dolnym Śląskiem.