Z DOLNEGO ŚLĄSKA DO USA – zasłużeni dla kultury i nauki ameryki (wybór niezwykłych osób)

Warto wspomnieć, że przez dziesięciolecia amerykańską kulturę, naukę, politykę i gospodarkę budowali emigranci z Europy, w tym z Dolnego Śląska. Niemieckojęzyczni mieszkańcy wówczas pruskiego Śląska osiedlali w XVIII, XIX i w I połowie XX wieku amerykańskie tereny, poszukując szczęścia, sławy i kariery. Niektórym się to udało. Na moim blogu opublikowałem teksty, w których wspominam o kilku takich niezwykłych osobach. To wybór spośród wielu niezwykłych postaci tego typu. Wspomnienie osoby zaliczają się do pionierów i szczególnie uznanych postaci. 

Zapraszam do lektury! 

Carnegie Hall i Damrosch: prestiżowa nowojorska sala koncertowa i wrocławianin (+ inne ciekawe konteksty)

Pochodzący z Dolnego Śląska muzyk zapisał się złotymi zgłoskami w historii amerykańskiej muzyki! Nazwisko wrocławianina związane jest też z wybitnymi kompozytorami i muzykami z całego świata, jak Czajkowski, Paderewski, Wagner czy Gershwin. Walter Damrosch był bez wątpienia muzycznym międzynarodowym celebrytą przełomu XIX i XX wieku. Z jego działalnością kapelmistrzowską kojarzona jest jedna z najważniejszych sal koncertowych na świecie!

Z Sudetów za Atlantyk – amerykański sen zegarmistrza, który został szefem miasta w Illinois (#ciekawostka)

7352 kilometry dzielą w linii prostej Kamienną Górę na Dolnym Śląsku od Crystal Lake w Illinois w USA. 57 lat minęło od urodzin bohatera tego tekstu w Kamiennej Górze do objęcia przez niego fotela burmistrza w mieście za Oceanem. Mieście, które miało wówczas zaledwie… 9 lat. To mało w porównaniu z rodzinną, śląską miejscowością, która wówczas - w 1923 - liczyła już sobie ponad 600 lat. 

Kim był Ben (Benno) Raue Senior – urodzony w Kamiennej Górze w Sudetach trzeci burmistrz młodego miasteczka w USA? Do dziś jego nazwisko jest w amerykańskim mieście cenione! Jego dom z 1901 roku jest jednym z ważniejszych zabytków. 

Czerwona Emma oraz „Tkacze” Hauptmanna

Słynny noblista z Szczawna-Zdroju fascynował i zachwycał, a także budził kontrowersje daleko poza regionem, nawet poza Europą. Jedną z propagatorek twórczości postępowego Ślązaka była znana i interpretowana po dziś aktywistka Emma Goldman, która wspomina dzieła Hauptmanna w swoich esejach i artykułach opublikowanych na początku XX wieku w USA. 

W 2019 roku minęła 150. rocznica urodzin „najniebezpieczniejszej kobiety USA” początku ubiegłego wieku – bo tak nazywano waleczną feministkę i anarchistkę. Urodziła się w Kownie, mieście, w którym równo pół wieku wcześniej pracował wieszcz Adam Mickiewicz. W swoich pismach autorka poruszyła m.in. sprawę buntu tkaczy z Gór Sowich oraz dzieła śląskiego pisarza, który opisał wydarzenie w dramacie "Die Weber" (De Waber). Mijająca 175. rocznica tego protestu oraz 125. premiery sztuki to również dobra okazja, by przypomnieć o intelektualnym związku Goldman i Hauptmanna. 

Poczęty w drodze na Dolny Śląsk (George Washington Adams)

Urodził się kilka tygodni po zakończeniu kadencji jego dziadka, drugiego prezydenta USA. Zmarł zaś kilka tygodni po zakończeniu kadencji jego ojca, szóstego prezydenta USA. Imię otrzymał po pierwszym prezydencie Stanów. Jego rodzice poczęli go najprawdopodobniej między Berlinem a Krosnem Odrzańskim w drodze na Dolny Śląsk, który odwiedzili pod koniec lata 1800 roku. 

Krótkie życie Adamsa i jego ciekawy regionalny kontekst.