Translate

Pokazywanie postów oznaczonych etykietą Brzeg. Pokaż wszystkie posty
Pokazywanie postów oznaczonych etykietą Brzeg. Pokaż wszystkie posty

22 października 2021

Lisztomania – wielki wirtuoz i Dolny Śląsk (Liszt i jego związki z Wrocławiem, Lwówkiem Śląskim, Legnicą, Głogowem czy Lubawką, Nysa, Brzeg, Krzyżanowice i inne śląskie ciekawostki)

Ferenc Liszt jest postacią wręcz kultową! Za życia wywoływał wielkie emocje, jako wirtuoz – pianista. Po śmierci stał się bohaterem nie tylko dla melomanów, ale i popkultury. Świadczyć może o tym choćby „Lisztomania” – brytyjski film z 1975 roku w reżyserii Kena Russella. Sam termin lisztomiania znany był już w połowie XIX wieku! Określano tak masową euforię, która ogarniała widownię podczas koncertów Liszta. Może to przypominać dzisiejsze sceny z występów gwiazd muzyki POP. Wielki muzyk koncertował także na Dolnym Śląsku. Tutaj odbyła się nawet prapremiera jednej z jego kompozycji. Liszt sięgał jako pieśniarz po lirykę poetów związanych z Śląskiem. Również jego uczniowie mieli związek z omawianym regionem. 



Ciekawostki na temat Liszta oraz Dolnego Śląska (i nie tylko). Zapraszam! 

6 grudnia 2019

Mikołajkowy przegląd zabytków i kontekstów z Dolnego Śląska, Łużyc i Sudetów: Mikołaj, Niklas, Ruprecht i Weihnachtsmann, a do tego wizerunki Mikołaja i ciekawi imiennicy świętego (GALERIA i konteksty)

Jeden z symboli Adwentu i Świąt Bożego Narodzenia. Święty-biskup czy starszy pan w czerwonym stroju? W zależności od wielu czynników (w tym stopnia komercjalizacji i świeckości kultury) spojrzenie na postać związaną z obdarowywaniem jest inne. To nie nowy dylemat! Już w XIX wieku na dawnych niemieckich terenach Śląska święty Mikołaj, mający często przydomek Niklas, był zastępowany przez Weihnachtsmanna, którego dzieci kojarzyły z piosenek napisanych przez profesora Uniwersytetu Wrocławskiego! Mikołajowi towarzyszył też pomocnik - również kojarzony na dawnym Śląsku - Knecht Ruprecht. 


Ciekawostki na temat Mikołaja (lub Mikołajów), podarunków i miejsc związanych z wspomnieniem świętego. Do tego kilku innych imienników świętego wspominanego 6 grudnia. 

29 listopada 2019

Księżna Dorota Sybilla i choinkowe światełka... wynalazek z Brzegu na Śląsku?! (niezwykła historia świątecznej ozdoby i jej związku z piastowskim dworem) (GALERIA + ciekawostki)

Trudno sobie dziś wyobrazić święta Bożego Narodzenia bez udekorowanego drzewka. To jednak stosunkowo młoda tradycja. Pierwsze wzmianki o ozdobach na iglakach pochodzą sprzed 400 lat, a dopiero 200 lat temu zwyczaj zaczął się upowszechniać. Zaskakujące jest to, że mnóstwo publikacji na temat historii świątecznych tradycji podaje, że to piastowski dwór na historycznym Dolnym Śląsku był jednym z pionierów ubierania choinki! Rzekomo to właśnie w Brzegu po raz pierwszy zapłonęły na jodełkach świece. 




Czy śląski Wawel, gdzie żyli ostatni Piastowie, faktycznie zapisał się w dziejach jako miejsce narodzin świątecznej tradycji? 

1 lipca 2019

Psia sztuka (wybór z Dolnego Śląska i okolic) GALERIA + ciekawostki

Pies uchodzi za najlepszego przyjaciela człowieka. 1 lipca obchodzony jest Dzień Psa. W okolicach tej daty zaczynają się też astronomiczne "Psie Dni", czyli Kanikuła (dies caniculares), czas upałów, nazwany tak od obserwacji antycznych ludzi, którzy zauważyli, że Słońce znajdowało się latem w gwiazdozbiorze Psa (Syriusz). W moim tekście ciekawe przykłady psów w sztuce. 



Od dawna pies towarzyszył człowiekowi. Był kompanem podczas polowań, ale też strażnikiem domu. Dawał radość swoją obecnością i sztuczkami. Psy występują w literaturze i kulturze. Także na Dolnym Śląsku (historycznym z Brzegiem i Nysą) i okolicach można spotkać ciekawe przykłady psiej obecności w życiu człowieka. 

17 czerwca 2019

Rogaty Mojżesz z dolnośląskich świątyń i muzeów (GALERIA + ciekawostki)

Dawna sztuka często zaskakuje. Nie tylko pomysłami na przedstawienie pewnych symboli czy idei, nie tylko z powodu widocznej czasami nieporadności twórców. Są dzieła, które stanowią popis rzemiosła i artyzmu twórcy... jednak zastanawiamy się, o co chodzi? Na przykład z... rogami Mojżesza.



Podczas moich wędrówek natrafiłem na sporo posągów czy wizerunków wielkiego starotestamentowego proroka. Wiele z nich miało wspólną cechę. Głowa przywódcy Izraelitów zwieńczona jest lokami czy też promieniami, które dość mocno kojarzą się z rogami. Takimi wręcz diabelskimi! Skąd taka dziwna maniera twórców? Zobaczymy dzieła sztuki z Kamiennej Góry, Legnicy, Krzeszowa czy Brzegu. Do tego słynny posąg Michała Anioła z Rzymu.

4 czerwca 2019

(wow!) zestaw ciekawostek, cz. 4: zwierzaki-cudaki, artystyczne fantazje z Dolnego Śląska na temat fauny (wybór)

W moim cyklu pisałem już o smokach i pelikanach, pora na inne zwierzęta z egzotycznych krain. Zobaczymy lwy, słonie i morskie bestie. Często w dawnej sztuce przedstawione w sposób daleki od realizmu, wynaturzone, karykaturalne, wręcz komiczne. Ich twórcy jednakże najprawdopodobniej w ogóle nie widzieli na własne oczy realnych modeli stworzeń, które malowali czy rzeźbili. 



Kilka przykładów artystycznych zwierzęcych ciekawostek z dolnośląskich miast i miejscowości. Stworzenia wodne i lądowe z kościołów, mauzoleów, pałaców, parków, fontann. Ponad 20 zdjęć. 

7 marca 2019

Marzec z geniuszami Muzyki Dawnej (i śląskimi akcentami z ich życia)

Vivaldi, Bach, Haendel, Telemann – dziś te nazwiska to podręcznikowe przykłady mistrzów kontrapunktu i polifonii, czyli kompozytorów schyłku okresu nazywanego Muzyką Dawną. Każdy z nich na świat przyszedł w marcu. Każdy z nich miał coś (zwykle pośrednio: rodzinnie czy zawodowo) wspólnego z Wrocławiem i Dolnym Śląskiem. Region może się pochwalić tym kontekstem, ale też i własnymi niezwykłymi synami, którzy wiele znaczyli dla historii muzyki, w tym tej barokowej. 



Podsumowując barokową serię, przedstawiam muzyczo-historyczną kompilację z wybitnymi bohaterami.... i znajomymi miejscami. 

10 grudnia 2018

100 Pomników Historii na 100-lecie niepodległości: Zamek w Brzegu – śląski Wawel

10 grudnia Prezydent ogłosił kilkanaście nowych zabytków, które trafiły na prestiżową listę Pomników Historii. To specyficzna forma ochrony zabytków i dziedzictwa kultury oraz historii. Wśród nowych dóbr umieszczonych w gronie szczególnie cennych skarbów Polski znalazł się Zamek Piastów Śląskich w Brzegu. Historycznie miasto znajdowało się na Dolnym Śląsku. 



Pomniki Historii ustanawiane są od 1994 roku. Do dziś (stan na grudzień 2018) to najwyższe wyróżnienie nadano 105 zabytkom. Na blogu znajdują się fotorelacje z kilkunastu z nich.



makieta Brzegu w zamkowym muzeum 



27 października 2018

Pragnienie wieczności: grobowce, mauzolea i inne miejsca spoczynku

Ludzie od wieków na różne sposoby starają się przedłużać życie lub, w obliczu niemożności tego pierwszego, utrwalać pamięć o swojej egzystencji. Dowodem tego są poszukiwania eliksirów życia oraz groby, które przetrwały wieki, zachowując imiona czy też wizerunki pogrzebanych w nich. Od kurhanów, przez piramidy, grobowce po mauzolea, panteony. Pragnienie przetrwania, choćby jako zapisany kamień na szczątkach, to element wielu kultur. Na blogu pokazuję wiele miejsc, w których można się przekonać, jak sztuka i architektura oraz kultura odpowiadały na ten zew wieczności. 




Okolice Święta Zmarłych i Dnia Zadusznego to zwykle czas refleksji i zadumy. Nad kruchością życia czy też nieuchronnością odejścia. Nierozłącznie z tą tematyką wiąże się kultura obrządku pogrzebowego i sztuki funeralnej. Szczególnie majętne osoby mogły sobie pozwolić na to, by próbować wygrać z czasem zarówno za swojego życia, jak i po śmierci.

6 września 2018

#Śląskie Lato z Adamsem – cz. 11 – Legnica (i koniec podróży: w kierunku Łużyc i Saksonii)

Kończymy naszą podróż śladem niecodziennego turysty. Zwiedzanie Dolnego Śląska na podstawie wspomnień z 1800 roku wieńczy Legnica. John Quincy Adams, późniejszy szósty prezydent USA, zwiedzał przedstawiane miejsca właśnie na początku września. W Legnicy miał sporo refleksji na temat Piastów. Oglądał też słynną Akademię Rycerską. Później udał się przez pomniejsze miejscowości do Goerlitz i Drezna. 




Oto kolejny odcinek cyklu obejmującego wakacyjne podróżowanie z prezydentem USA. Był on jedną z kilku historycznych postaci, która odwiedziła i opisała swoje wędrówki po rozmaitych zakątkach Śląska.

5 sierpnia 2018

Zamek w Brzegu (video)


Zamek Piastów Śląskich w Brzegu – rezydencja Piastów śląskich powstała XIII w., obecnie siedziba Muzeum Piastów Śląskich w Brzegu. " Pierwsze informacje o istnieniu zamku pochodzą z 1235 r. W 1311 r. wyodrębniło się Księstwo Brzeskie i wówczas zamek stał się siedzibą książąt brzeskich. W połowie XVI w. książę Jerzy II z żoną Barbarą z Hohenzollernów dokonali przebudowy obiektu na styl renesansowy, wzorując się na Zamku Królewskim na Wawelu. Z tej racji zamek jest określany mianem Śląskiego Wawelu. W 1675 r. na zamku zmarł ostatni potomek z linii Piastów śląskich, Jerzy Wilhelm i rezydencja zaczęła podupadać". (za Wikipedia)



„Sztuka Śląska XV-XVIII w. ze zbiorów Muzeum Narodowego we Wrocławiu” wystawa w Muzeum Piastów Śląskich w zamku w Brzegu. Głównie dzieła sztuki sakralnej śląskich kościołów i klasztorów (m.in. Wrocław, Lubiąż, Krzeszów). Zbiory Muzeum Narodowego. 



Wystawa stała Muzeum Piastów Śląskich w Brzegu: "Memoriae Piastorum Principum Silesiae" (sarkofagi Piastów z brzeskiej nekropolii piastowskiej, płyty nagrobne średniowiecznych Piastów śląskich oraz druki poświęcone pochówkom Piastów śląskich)

galeria z krypty na FB:

muzyka: D.Scarlatti - Fandango (Genoveva Galvez)

Brzeskie kościoły


Kościół Podwyższenia Krzyża Świętego (Obejście wokół świątyni upiększają dwie barokowe figury pochodzące z 1722 roku: św. Judy Tadeusza i św. Jana Nepomucena)





Kościół św. Mikołaja (bliźniaczo podobny do Katedry św. Marii Magdaleny we Wrocławiu)





Sakralne skarby








„Sztuka Śląska XV-XVIII w. ze zbiorów Muzeum Narodowego we Wrocławiu” wystawa w Muzeum Piastów Śląskich w zamku w Brzegu. Głównie dzieła sztuki sakralnej śląskich kościołów i klasztorów (m.in. Wrocław, Lubiąż, Krzeszów). Zbiory Muzeum Narodowego. 


3 sierpnia 2018

Memoriae Piastorum








Zamek Książąt Brzeskich w Brzegu - krypty. Wystawa stała Muzeum Piastów Śląskich w Brzegu: "Memoriae Piastorum Principum Silesiae" (sarkofagi Piastów z brzeskiej nekropolii piastowskiej, płyty nagrobne średniowiecznych Piastów śląskich oraz druki poświęcone pochówkom Piastów śląskich)

zdjęcia z zamku: 

galeria z krypty na FB: