"Jutro znów zaświeci słońce..." Szkocki anarchista z kolonii artystycznej w Szklarskiej Porębie i słynna pieśń Straussa!

Szkocko-niemiecki pisarz, anarchista, John Henry Mackay był na początku XX wieku związany z kolonią artystyczną w Szklarskiej Porębie. Do czasu wielkiego kryzysu w latach 20. wakacje i każdą wolną chwilę chętnie spędzał w swoim górskim domku, nazwanym "Wolność". Był rówieśnikiem wielkiego kompozytora - Richarda Straussa. W 1894 roku muzyk napisał 2 pieśni do słów Mackaya i podarował je żonie, jako prezent ślubny! 

Operowy hit Straussa i Dolny Śląsk: „Der Rosenkavalier” – od najważniejszej śpiewaczki, przez reżysera filmowego po wrocławskie spektakle (wybór ciekawostek)

„Kawaler Srebrnej Róży” to operowy przebój z początku XX wieku. Dzieło Richarda Straussa od ponad 100 lat cieszy melomanów na całym świecie. Duży udział w wypromowaniu tej perły teatru muzycznego mieli mieszkańcy Dolnego Śląska! 

Oto intrygujące ciekawostki związane z dziejami scenicznymi jednej z najpopularniejszych oper. 

Zając/Królik po śląsku – czyli ciekawostki związane z popularnym zwierzakiem w literaturze, heraldyce, języku, sztuce, botanice i nie tylko (maskotka i chiński znak zodiaku na Dolnym Śląsku i w twórczości oraz życiu Dolnoślązaków)

Mam dla Was wdzięczny i skoczny temat. Zające i króliki! Tropem futrzaków z długimi uszami trafimy m.in. do Wrocławia i Legnicy, ale i na karty książek, w tym poezji, dawnych przysłów i nazw geograficznych. Zajrzymy do herbarza i…. browaru. 

Zebrałem kilka intrygujących ciekawostek związanych z zającami i królikami. To m.in. niezwykłe, baśniowe sgraffito z Legnicy, wiersze śląskich poetów, do których powstała muzyka, zabytki związane z jednym z najważniejszych browarów we Wrocławiu, stare przysłowia zebrane przez nauczyciela z Jeleniej Góry. Do tego herb i inne zabytki kultury materialnej oraz atrakcje regionu, a także nazwy geograficzne z Dolnego Śląska. 

Bita śmietana po wiedeńsku we Wrocławiu – czyli wyjątkowa premiera "Schlagobers" Opery Wrocławskiej na 60. urodziny Straussa w 1924

Ledwo skończyła się powojenna hiperinflacja, a na scenę wrocławskiej opery trafił nowy balet wiodącego mistrza niemieckiej muzyki – Richarda Straussa. Na 60. urodziny nestora na Dolnym Śląsku odbyła się niemiecka premiera jego baletu „Bita Śmietana”, który kilka miesięcy wcześniej wystawiono w Wiedniu. Pełna przepychu sceniczna fantazja została w Austrii okrzyknięta „Milliardenballett”.

5 pieśni o śmierci do słów poetów związanych z Dolnym Śląskiem (wybór muzycznych perełek od baroku po współczesność z liryką mistrzów słowa związanych z Wrocławiem, Legnicą, Zieloną Górą)

Śmierć jest nieodzownym, finalnym momentem życia ziemskiego. Jest w tym etapie, stanie i konieczności zawarta cała skumulowana różnorodność odczuć i  wierzeń. Ze śmiercią łączy się poczucie fatum, tragedii, przemijania, bólu utraty, ale i nadziei, wiary w duszę, a nawet doza buntu i element ucieczki. Metafizyka miesza się z biologiczną linią życia. Także poezja, a za nią muzyka sięgają po motyw doczesności życia, odejścia ze świata. Wybrałem 5 ciekawych pieśni, których słowa napisali poeci związani z Dolnym Śląskiem – mieszkańcy lub synowie tej ziemi.  Wraz z melodią kompozytorów od baroku po czasy współczesne kompozycje te stanowią ciekawą narrację na temat charakteru śmierci, jej znaczenia, a co za tym idzie podstawowych prawd tyczących człowieka. 

Matka – słowem i śpiewem – twórczość poetów i kompozytorów związanych z Dolnym Śląskiem (wybór utworów)

Wybrałem kilka utworów wokalnych, które powstały w XIX wieku do słów wierszy z podobnego czasu. Są to dzieła, które napisali poeci bądź kompozytorzy w różny sposób związani z Dolnym Śląskiem – niektórzy mieszkali w regionie, inni często go odwiedzali. Oto różne motywy i aspekty związane z macierzyństwem. Będą to kompozycje związane z takimi twórcami, jak: Eichendorff, Chopin, Chamisso, Brahms, Strauss, Wagner, Goethe czy Mahler. 

Semperoper w Dreźnie i dolnośląskie ciekawostki! (architekt-syn kamiennogórzanina, do tego malarz, rzeźbiarz, reżyser, kompozytor, pisarz i primadonna z Wrocławia!)

Opera królewska w Dreźnie to perła architektury i miejsce niezwykle ważne w historii muzyki! Wspaniały gmach jest jednym z najważniejszych ośrodków operowych w Europie. Od początku związani byli z tą budowlą i działalnością instytucji artyści kojarzeni z Dolnym Śląskiem! Operę wzniósł syn kupca z Kamiennej Góry. Z kolei jego piękne dzieło zdobili malarstwem i rzeźbą artyści związani z Wrocławiem. Na scenie brylowała wielka śpiewaczka pochodząca z Wrocławia i mieszkająca w Lądku-Zdroju, prapremierę miał tam film operowy reżysera z Wrocławia i opera wrocławskiego kompozytora! 

To kilka z ciekawostek z mnóstwa innych, które zaprezentuję w artykule! Zapraszam. 

Wyśpiewać wiosnę! – wiersze poetów związanych z Dolnym Śląskiem z muzyką wielkich mistrzów! (Eichendorff, Brahms, Hoffmann von Fallersleben, Schubert i inni) (+ dolnośląska wiosenna galeria)

Wybrałem 10 pięknych pieśni, których słowa napisali poeci związani z Dolnym Śląskiem, m.in. mieszkańcy Wrocławia! Trzej poeci, których wiersze cytuję, żyli i tworzyli we Wrocławiu w różnym okresie w I połowie XIX wieku. Muzykę do ich lirycznych miniatur napisali wielcy mistrzowie pieśni, od Schuberta, przez Schumanna, Wolfa, Brahmsa, po… Pendereckiego! Także niektórzy mistrzowie kompozycji mieli osobiste bądź pośrednie związki z stolicą Śląska. 

Brahms występował we Wrocławiu i został honorowym doktorem uniwersytetu, z Wrocławia pochodził pradziadek Pendereckiego, a żona Schumana zrobiła w stolicy Śląska wielką karierę, promując dzieła męża. Schubert był synem sudeckich Ślązaków z czeskiej strony historycznego Śląska i korespondował z cytowanym poetą, Schoberem, kiedy ten mieszkał we Wrocławiu! 

Eichendorff, śląski geniusz romantyzmu w muzyce wielkich mistrzów (wybór pieśni z autorstwa Mendelssohna, Brahmsa, Wolfa, Straussa, Nietzschego i innych)

Śląski romantyk był nie tylko płodnym twórcą, którego wiersze stanowią wspaniały przykład niemieckojęzycznego kunsztu literatury XIX-wieku. Swoją nastrojową liryką pisarz natchnął wielu mistrzów świata dźwięków do napisania pieśni! Po poezję Eichendorffa sięgali prawdziwi geniusze od romantyzmu po czasy nam najbliższe! Sale koncertowe świata bardzo często wypełniają wyśpiewywane frazy, które wyszły spod pióra śląskiego literata. 

Eichendorff związany był m.in. z Wrocławiem i Nysą. 

Liryka zielonogórskiego poety z muzyką monachijskiego symfonika! czyli spotkanie Bierbauma z Straussem (muzyczne i poetyckie ciekawostki o śląskim kontekście)

Richard Strauss był wybitnym przedstawicielem schyłkowego romantyzmu. Jego symfonie, opery oraz pieśni są do dziś ważną częścią repertuarów scen operowych, filharmonii i solistów. Kompozytor nie tylko bywał na Dolnym Śląsku oraz przyjaźnił się z Dolnoślązakami, ale też pisał muzykę do słów poetów związanych z tym regionem. Przykładem może być Otto Julius Bierbaum, zielonogórski pisarz, którego wiersze Strauss adaptował na głos jako popularne do dziś pieśni wykonywane przez gwiazdy opery! 

Takie pieśniarskie brylanty, jak „Freundliche Vision” błyszczą na płytach największych sław wokalistyki! 

Pożegnanie lata – pieśniarska perła Straussa i Hessego (+ śląskie konteksty, GALERIA i muzyka)

Tekst tej pieśni stworzył literacki noblista, wielbiciel śląskiego poety, obserwując wrześniowy ogród. Wiele lat później z jego utworu skorzystał sędziwy romantyk, muzyk, który gościł u szczytu kariery na Dolnym Śląsku. Również we wrześniu, zainspirowany urokiem późnego lata i bram jesieni, skomponował muzykę do słów wielkiego literata. Nie dożył premiery. Zmarł rok później... we wrześniu. 

Cztery pieśni, zwane ostatnimi („Vier letzte Lieder”), łącznie z „Wrześniem” wykonali wybitni muzycy. Prapremiera, która odbyła się w 1950 roku, związana jest z światowej sławy dyrygentem, uczniem Dolnoślązaka, oraz gwiazdą opery, która robiła międzynarodową karierę pod skrzydłami nauczyciela z Wrocławia. To wciąż jedna z najpopularniejszych kompozycji w literaturze pieśniarskiej. 

Mgliste uroki – sudeckie krajobrazy i kilka muzycznych i poetyckich perełek (GALERIA + ciekawostki)

„Cicho! Oto mgła opada, z rytmu melodii postać wynurza się blada...” - czytamy w „Fauście” Goethego, poety, który odwiedził Dolny Śląsk i Sudety w 1790 roku. Idąc lirycznym tropem, poszukamy mglistych widoków oraz artystycznych inspiracji związanych z mgłą, muzyką, poezją i innymi sztukami. 

Tajemnicza, romantyczna – mgła – zjawisko meteorologiczne, którego prozaicznym wyjaśnieniem jest kondensacja pary wodnej w atmosferze. To rodzaj zawiesiny, która zmienia krajobraz. Nadaje mu mistyki, grozy, uroku. 

W stronę słońca – ciekawostki i zabytki: dolnośląskie konteksty (GALERIA + poetyckie i muzyczne perełki)

Rytm życia naturalnie wyznaczają wschody i zachody słońca. Nic zatem dziwnego, że słońce, które dostarcza nam życiodajnej energii i ciepła, jest ciałem niebieskim o ogromnym kulturowym potencjale. 

Nasza gwiazda dzienna to szczególnie ważny symbol. Warto przypomnieć kilka ciekawostek na jej temat. Oczywiście będą też konteksty dolnośląskie. 

Matka – sztuka na Dolnym Śląsku (GALERIA + muzyczne perełki)

Rodzicielstwo to niezwykle ważne zadanie. Matka jest tą osobą, która wydaje na świat potomstwo. Nic dziwnego więc, że motyw matczynej miłości, troski, ale i... smutku, rozpaczy jest szczególnie widoczny w sztuce.

Mój subiektywny przegląd: matki w sztuce na Dolnym Śląsku. Do tego 5 muzycznych perełek. Tradycyjnie od kompozytorów związanych z Dolnym Śląskiem.

W zwierciadle... uroki lustrzanych odbić (GALERIA: ciekawostki z Dolnego Śląska i okolic + muzyka)

Lustra mają w sobie coś magicznego. Nie bez powodu wiąże się z nimi wiele przesądów dotyczących życia i śmierci oraz bytów fizycznych i metafizycznych. Różnego typu zwierciadła towarzyszą człowiekowi od wieków. Pojawiają się też jako symbole w dziełach sztuki. Odbicie w zwierciadle ma dla nas wartość czysto estetyczną, ale i korzystamy z niego z wielu innych powodów. Obecnie lustra używane są również w nauce, przemyśle i bezpieczeństwie.

Również na Dolnym Śląsku i w okolicach nie brakuje ciekawych lustrzanych atrakcji i interesujących nawiązań. Mój subiektywny przegląd. 

Od swojskiego poloneza po orientalny striptease – 5 tanecznych stylizacji w utworach mistrzów muzyki związanych z Dolnym Śląskiem (wybór) + sztuka

Taniec – wyrafinowana forma ruchu ciała w rytm muzyki – to jeden z ciekawych elementów kultury. Sztuka tańca stała się w dziejach naszej cywilizacji istotnym elementem życia społecznego oraz kultury. Bale, balety – świadczą o tym, że tańczyć lubimy i kochamy też tańczących ludzi oglądać. Wielu kompozytorów w ciekawy sposób nawiązywało do tanecznych upodobań, komponując dzieła koncertowe lub sceniczne, w których usłyszymy rytmy zachęcające do pląsów. 

Wybrałem kilka ciekawych kompozycji, które stworzyli mistrzowie z różnych epok i w różny sposób związani z Dolnym Śląskiem – mieszkali w tym regionie, odwiedzali go, koncertowali lub też pochodziły stąd ich rodziny. Także część wspomnianych utworów ma ciekawe dolnośląskie konteksty. 

Kwiaty – cuda natury z Dolnego Śląska i Sudetów oraz muzyczne, artystyczne i poetyckie inspiracje (GALERIA)

Kwiaty to prawdziwe cuda natury. Szczególnie cieszą nas wiosną i latem. Kuszą zapachami, zaskakują pięknym wyglądem. Nic dziwnego, że są od wieków inspiracją dla artystów, muzyków i poetów. Są symbolami miłości, niewinności, natury, piękna i ulotności. Służą za ozdobę oraz podarunek. 

Kwiatowy przegląd dla wielbicieli natury i sztuki oraz ciekawych kontekstów. 

Lasy, parki, rezerwaty – kojące piękno drzew na Dolnym Śląsku (GALERIA – wybór lesistych miejscówek w regionie) + muzyczne perełki

„Lasy kłonią się w poszumie, korzeniami pospinały wrosłe w siebie głazy, skały; pnie za pniami idą w tłumie...” - tymi słowami Goethe, który odwiedził Dolny Śląsk w 1790 roku, rozpoczął ostatnią scenę swojego wielkiego dramatu „Faust”. „Tęsknię ku tobie, o szumiący lesie! Ku twoim pieśniom, które wiew wiosenny w bezmierny przestwór na swych puchach niesie, Ulata duch mój, sam w melodie plenny” - dodaje Kasprowicz, który studiował we Wrocławiu w latach 1884-1888. 

Spacery po lasach, parkach i rezerwatach koją nasze nerwy, dotleniają, uczą wrażliwości na piękno przyrody oraz edukują – możemy bowiem podziwiać niezwykłe ekosystemy. Czasami są tajemnicze, innym razem urokliwe. Lasy karmią nas też swoimi owocami. 

Z Goethem na Dolnym Śląsku i w Sudetach - cz. IV: Śnieżka, Świdnica, Wałbrzych, Jelenia Góra i Cieplice, Zgorzelec - GALERIA, ciekawostki + muzyka

Goethe – wielki pisarz, badacz, postać wręcz kultowa dla kultury europejskiej – odwiedził Dolny Śląsk i Sudety w 1790 roku. Podążając śladem jego wędrówki, możemy odkrywać wspaniałości architektoniczne czy przyrodnicze regionu. Proponuję wirtualną podróż w miejsca odwiedzone przez autora „Fausta” i sprawdzenie, co mógł zobaczyć, a co zobaczyłby tam dziś – gdyby miał szansę powtórzyć taką wyprawę. Do tego garść ciekawostek oraz muzyka do słów tego poety. 

Lubań, Gryfów Śląski, Jelenia Góra, Kamienna Góra, Dzierżonów, Wrocław, Świebodzice, Niemcza, Lądek-Zdrój, Radków, Szczeliniec Wielki, Adršpach, Krzeszów, Śnieżka, Wałbrzych, Zgorzelec – to wybrane miejsca, w których poszukamy śladów i kontekstów wiążących Dolny Śląsk i Sudety z Johannem Wolfgangiem Goethem. Zapraszam! 

Wiosna na Dolnym Śląsku – od zwiastunów po pełen rozkwit (GALERIA i ciekawostki + 5 muzycznych ciekawostek od kompozytorów związanych z regionem)

Czar wiosny to wręcz mityczny - a jednocześnie zupełnie naturalny - skarb naszego klimatu. Przyroda doznaje przebudzenia i przeżywa bujny rozkwit. Budzą się rośliny i zwierzęta. Ta coroczna metamorfoza wprawia nas niezmiennie w oczarowanie. Czy można nie kochać wiosny za takie cuda? 

Zapraszam na mój wiosenny przegląd. Zdjęcia wykonane na Dolnym Śląsku w przedwiosennych i wiosennych miesiącach. Do tego piękne muzyczne perełki związane z nadejściem ukwieconej pory roku. Autorzy tych kompozycji to wybitni twórcy, którzy mają ciekawe związki biograficzne i artystyczne z Dolnym Śląskiem.