"Polskie akcenty z Niederschlesien” – wykład na Uniwersytecie Trzeciego Wieku w Czarnym Borze

W Dniu Seniora, 14 listopada 2023 roku, miałem przyjemność po raz drugi gościć w pięknym gmachu instytucji Biblioteka+ Centrum Kultury w Czarnym Borze. Słuchaczom i Słuchaczkom UTW w tej gminie zaprezentowałem moją autorską prezentację "Polskie akcenty z Niederschlesien”, dotyczącą aktywności osób pochodzenia polskiego lub krzewiących polską kulturę i dziedzictwo na Dolnym Śląsku między XVII wiekiem a 1945 rokiem. Wybrałem 22 osoby, które mieszkały, studiowały, pracowały lub urodziły się np. we Wrocławiu, Oławie, Trzebnicy, Sokołowsku, Kamiennej Górze, Lądku-Zdroju, Cieplicach-Zdroju. 

Wykład był kontynuacją opowieści o ciekawych osobach, które przed II wojną światową związane były z naszymi okolicami. Mój pierwszy wykład dla Uniwersytetu Trzeciego Wieku w Czarnym Borze dotyczył >> gości dolnośląskich (sudeckich) uzdrowisk, w tym Polaków. 

Wykład "Niezwykli goście dolnośląskich uzdrowisk" dla Uniwersytetu Trzeciego Wieku w Czarnym Borze

Uzdrowiska to temat bliski Seniorom. Dlatego postanowiłem opowiedzieć, kogo można było spotkać dawno temu w historycznych kurortach Dolnego Śląska! Na zaproszenie UTW w Czarnym Borze wygłosiłem wykład z prelekcją multimedialną mojego autorstwa. Dla wielu słuchaczy przedstawione ciekawostki były zupełnie nowe i zaskakujące. 

Karczma Kamienna w Czarnym Borze - zabytek z XVIII wieku, czyli zjedz obiad tam, gdzie Goethe! (GALERIA)

Opowiada się, że stołował się tam poeta wszech czasów - Johann Wolfgang von Goethe, kiedy przebywał na Dolnym Śląsku w 1790 roku. Dziś nadal podaje się tam posiłki! 

Skarby i ciekawostki powiatu wałbrzyskiego - subiektywny przegląd (GALERIA)

Ta przygraniczna, sudecka część Dolnego Śląska to ważne miejsce na turystycznej mapie regionu. Na blogu ma szczególną pozycję – to powiat, z którego pochodzi bodaj najwięcej postów! W dodatku zróżnicowanych, bo mamy i zamki czy pałace, i kościoły, ale też góry, jeziora oraz parki. Ciekawych szlaków w powiecie wałbrzyskim nie brakuje. 

Piękne góry z punktami i wieżami widokowymi oraz interesującymi szlakami, zamki, tajemnicze podziemne miasta z II wojny światowej, drewniane kościoły, najstarszy dom mieszkalny w województwie, uzdrowiska, jeziora i inne ciekawostki. Około 100 zdjęć, opisy i linki, poradniki. 

Filozof z Królewca i reformator z Czarnego Boru - o Kancie i Zedlitzu, czyli dedykacja z kultowej "Krytyki czystego rozumu"

Jedno z najważniejszych dzieł filozoficznych rozpoczyna się dedykacją dla śląskiego miłośnika nauki. Immanuel Kant, wpływowy filozof epoki oświecenia, symbolicznie ofiarował swoją „Krytykę czystego rozumu” ministrowi i twórcy matury z Czarnego Boru! 

Losy dwóch prominentnych postaci nauki oświecenia były splecione, choć bohaterowie tego tekstu znali się jedynie korespondencyjnie. Kant w zasadzie nigdy nie opuścił Królewca w Prusach Wschodnich. Jego wielbiciel i promotor, von Zedlitz, pochodził z śląskiej prowincji. 

Jak minister z Czarnego Boru postanowił egzaminować i wynalazł maturę! (Karl Abraham von Zedlitz i epokowa reforma oświaty)

Od pokoleń przywykliśmy do specyficznego edukacyjnego rytuału: gdy zakwitną kasztanowce – czas na egzamin dojrzałości! Maturę ponad 200 lat temu wynalazł pochodzący z Dolnego Śląska oświecony minister na dworze pruskim. Przyjaciel Kanta. Urodził się w Czarnym Borze, pochowany został w Walimiu. 

Maj to współcześnie dla uczniów liceów i techników czas próby. Muszą wykazać się wiedzą, by iść na upragnione studia. Kiedyś, jeszcze 300 lat temu, było zupełnie inaczej. Szkoły wyższe były przede wszystkim dla bogatych, wysoko urodzonych. Nie zawsze dla inteligentnych i zdolnych.... Znalazł się człowiek - Dolnoślązak, który postanowił to zmienić - podnieść jakość nauczania i status dyplomu. Wyrównać szanse. Jego postępowa koncepcja "ulepszenia systemu szkolnictwa na ziemiach królewskich" została przyjęta dekretem w grudniu 1788 roku. 

Zamki gminy Czarny Bór (video)

Lubno i Konradów 

Zamki gminy Czarny Bór: 

Zamek Lubno (Liebenau) w Czarnym Borze Gotycki zamek zbudowano prawdopodobnie w 1355 roku - XIV w. przez księcia świdnicko-jaworskiego Bolka II Małego; zachowały się fragmenty murów i kolista baszta z granitu. (wiki)

Zamek Konradów (Konradsburg) lub Wojaczków w Grzędach

galerie zdjęć: https://www.facebook.com/media/set/?set=a.1553992364656392.1073742164.288684237853884&type=1&l=972f3bf050

https://www.facebook.com/media/set/?set=a.1553988864656742.1073742163.288684237853884&type=1&l=60e8bb3c70

muzyka: 

Wagner: Tannhauser - Prelude to Act III - Richard Wagner (Paris version - Solti)

Lubno (ruiny zamku)

Zamek Lubno (Liebenau) w Czarnym Borze Gotycki zamek zbudowano prawdopodobnie w 1355 roku - XIV w. przez księcia świdnicko-jaworskiego Bolka II Małego; zachowały się fragmenty murów i kolista baszta z granitu. (wiki)

galeria zdjęć: https://www.facebook.com/media/set/?set=a.1553988864656742.1073742163.288684237853884&type=1&l=60e8bb3c70