„A jako zstępuje deszcz i śnieg z nieba". Pastor-poeta związany z Żarami, Żaganiem i Kożuchowem oraz kantata J.S.Bacha (muzyczna ciekawostka z poezją śląsko-łużyckiego pogranicza)

Bach wielokrotnie sięgał po twórczość poetycką liryków z Dolnego Śląska, o czym pisałem na blogu i mówiłem na moich wykładach. Tym razem chciałbym napisać kilka słów o jednej z moich ulubionych kantat mistrza z Lipska. Słowa do tego dzieła napisał pastor związany z Żarami na Łużycach Dolnych, związany również z dolnośląskimi miastami Żaganiem i Kożuchowem. Kantata odwołuje się do izajaszowej metafory, którą Bach przekomponował w niezwykły świat dźwiękowy. W sinfonii usłyszeć można padający deszcz i śnieg! 

Na tropie kontekstów związanych z geniuszem baroku. 

POLONEZ – kompozycje wydane na Dolnym Śląsku i twórcy polonezów związani z Dolnym Śląskiem – wybór ciekawostek dotyczących NIEMATERIALNEGO DZIEDZICTWA KULTUROWEGO LUDZKOŚCI UNESCO (utwory do posłuchania, historyczne partytury)

Polonez to tradycyjny polski taniec, który zachwycił Europę i od setek lat jest muzycznym znakiem rozpoznawczym polskiej kultury. Charakterystyczny rytm „chodzonego” zainspirował wielkich mistrzów kompozycji. Nie tylko Chopin, Moniuszko, Ogiński, Wieniawski czy Kilar skomponowali polonezy. Swoją własną wizję polskiego tańca mieli także inni mistrzowie muzyki poważnej od baroku z Bachem, Telemannem i Haendlem po romantyków z Lisztem, Wagnerem czy Czajkowskim. Współcześnie polonez króluje na studniówkach! 

W grudniu 2023 roku taniec został wpisany na Listę Reprezentatywną Niematerialnego Dziedzictwa Kulturowego Ludzkości UNESCO. To szósta polska tradycja, która została w ten sposób wyróżniona. Warto zaznaczyć, że polonezy komponowali również mieszkańcy dawnego Dolnego Śląska, były one wydawane m.in. w wydawnictwach muzycznych we Wrocławiu oraz grywane podczas koncertów. Na Dolnym Śląsku gościli również wybitni kompozytorzy, którzy skomponowali polonezy. Właśnie o tym będzie ten wpis! 

Zamek Dewinów-Bibersteinów i pałac Promnitzów w Żarach - zniszczony skarb Łużyc (GALERIA)

Niezwykły obiekt czeka na nowe złote czasy...

Kościół Najświętszego Serca Pana Jezusa w Żarach - grał tam Telemann, hymny tworzył librecista Bacha! (GALERIA)

Gotycki kościół z barokową kaplicą Promnitzów. 

Galopujące szczęście i przepis na błogostan, czyli barokowy mistrz i jego muzyka do słów poetów z Dolnego Śląska (Telemann i lirycy z Jeleniej Góry i Strzegomia)

Barok kojarzy nam się głównie z Bachem, Vivaldim, Haendlem, Monteverdim... Mniej znana jest twórczość Telemanna, który w XVIII wieku uchodził za prawdziwą gwiazdę! W dodatku pisał jak szalony - pozostawił po sobie wręcz tysiące kompozycji! Nic dziwnego, że został ujęty w jednym z roczników księgi rekordów Guinnessa! Ten wyjątkowy twórca związany był z Łużycami i Śląskiem. Fascynował się polską muzyką i sięgał po wiersze dolnośląskich pisarzy, który żyli w jego czasach. 

Piękna muzyka Telemanna przeżywa swój renesans. Po zapomniane kompozycje sięgają zespoły muzyki dawnej i uznani soliści. Także twórczość związana z poezją Dolnoślązaków jest wykonywana i nagrywana. Przygotowałem kilka ciekawostek. Zapraszam!  

Od swojskiego poloneza po orientalny striptease – 5 tanecznych stylizacji w utworach mistrzów muzyki związanych z Dolnym Śląskiem (wybór) + sztuka

Taniec – wyrafinowana forma ruchu ciała w rytm muzyki – to jeden z ciekawych elementów kultury. Sztuka tańca stała się w dziejach naszej cywilizacji istotnym elementem życia społecznego oraz kultury. Bale, balety – świadczą o tym, że tańczyć lubimy i kochamy też tańczących ludzi oglądać. Wielu kompozytorów w ciekawy sposób nawiązywało do tanecznych upodobań, komponując dzieła koncertowe lub sceniczne, w których usłyszymy rytmy zachęcające do pląsów. 

Wybrałem kilka ciekawych kompozycji, które stworzyli mistrzowie z różnych epok i w różny sposób związani z Dolnym Śląskiem – mieszkali w tym regionie, odwiedzali go, koncertowali lub też pochodziły stąd ich rodziny. Także część wspomnianych utworów ma ciekawe dolnośląskie konteksty. 

Poeta ze Strzegomia i muzyka z księgi Rekordów Guinessa (Günther i Telemann)

Po raz kolejny na blogu ciekawy kontekst łączący Dolnoślązaka i dolnośląską twórczość z wielkim artystycznym światem. Tym razem o poezji Johanna Christiana Günthera w muzyce Georga Philippa Telemanna. Spotkanie liryki zwiastującej Goethego (i cenionej przez niego) z późnym barokiem. To również podróż w czasie i przestrzeni. Zajrzymy do kilku śląskich i łużyckich miast oraz poznamy związki autorów muzyki i poezji z innymi ciekawymi osobami. 

Uniwersytet Wrocławski - gmach główny (video)

Uniwersytet Wrocławski - gmach główny: Aula Leopoldina, Uniwersytet Wrocławski, Oratorium Marianum, Wieża Matematyczna, Fontanna „Szermierz” we Wrocławiu + wystawa "Pod znakiem Wenus" - kamień węgielny położono 6 grudnia 1728 w miejscu zburzonego dużo wcześniej średniowiecznego zamku piastowskiego – W skrzydle zachodnim powstał ciąg reprezentacyjnych sal i audytoriów o bardzo bogatym wystroju barokowym, w tym Auditorium Comicum (sala teatralna; spalona w XVIII w.), Oratorium Muzyczne (częściowo zniszczone w 1945, restaurowane na przełomie XX i XXI wieku) oraz prawie niezmienione do dziś Aula Leopoldina oraz paradna klatka schodowa. Bogatym wnętrzom towarzyszyły równie reprezentacyjne, zachowane do dziś fasady oraz główny portal wejściowy z nadległym balkonem na pierwszym piętrze. (ze Wikipedia)

galeria zdjęć: https://www.facebook.com/media/set/?set=a.1705944469461180.1073742285.288684237853884&type=1&l=b04ad1c152

muzyka:

Telemann - Concerto grosso in D major, TWV 54:D3 (Trevor Pinnock / The English Concert)

Ząbkowice Śląskie: krzywa wieża i ratusz (video)

Słynna krzywa wieża w Ząbkowicach (wygląd zewnętrzny, wnętrze, panoramy z punktu widokowego) oraz ratusz (widok, wnętrze plus obraz Willmanna z drogi krzyżowej w Krzeszowie)

galeria zdjęć: https://www.facebook.com/media/set/?set=a.1654234917965469.1073742235.288684237853884&type=1&l=1264136d3f

muzyka:

Telemann - Concerto for Recorder and Flute in E Minor, TWV 52:e1 (Telemann-Kammerorchester, Eitelfriedrich Thom, Reiner Gebauer & Karl-Heinz Passin)