Translate

Pokazywanie postów oznaczonych etykietą natura. Pokaż wszystkie posty
Pokazywanie postów oznaczonych etykietą natura. Pokaż wszystkie posty

20 czerwca 2024

Nocna świeca – kwiatami odlicza czas najkrótszych letnich nocy! O wiesiołku, który przybył z Ameryki w baroku i zamieszkał na Dolnym Śląsku, stając się ozdobą ogrodów i… warzywem.

W takich śląskich publikacjach przyrodniczych jak „Flora Silesiaca, oder Verzeichniß der in Schlesien wildwachsenden Pflanzen” z XVIII wieku czy „Botanisches Taschenbuch, welches die in Schlesien einheimischen Pflanzen onthält” z XIX wieku roślina nazywana była Nachtkerze – nocna świeca. Podobną nazwę spotyka się w polskim piśmiennictwie tamtych czasów. Tajemnicze określenie odnosi się do specyficznego kwitnienia wiesiołka. Roślina, która przybyła do nas w XVII wieku, otwiera swoje kwiaty w letnie noce i przyciąga nimi ćmy. Każdy kwiat trwa w zasadzie dobę. Ten rytm kwitnienia odmierza czas nocami, niczym świeca! Roślina miała też inne określenia. Oprócz funkcji ozdobnej, stanowi przysmak kulinarny (wspominał o niej Goethe!) i zioło lecznicze. 


W tym wpisie o ciekawej letniej roślinie, która od około 400 lat obecna jest w naszej przyrodzie i kulturze. 

4 listopada 2022

Ogród Botaniczny Uniwersytetu Wrocławskiego: wiosna, lato, jesień, zima, mała architektura, wydarzenia, szklarnie i akwaria (GALERIA + informacje, ciekawostki, lokalizacja)

To bez wątpienia jedno z najciekawszych i najpiękniejszych miejsc nie tylko we Wrocławiu, ale i na całym Dolnym Śląsku. Ogród Botaniczny Uniwersytetu Wrocławskiego jest zielonym azylem w sercu stolicy regionu, miejscem pełnym kwiatów, obrazem bogactwa natury. Łączy naukę z przyjemnością spędzania czasu pośród przyrody – relaksu i zachwytu. Jest pamiątką wielkich ambicji i osiągnięć nauki przyrodniczej we Wrocławiu. 


Ma już ponad 200 lat i wciąż cieszy kolejne pokolenia odwiedzających! O każdej porze roku oferuje ciekawe wydarzenia, kolekcje, zbiory i przede wszystkim tereny żyjące tysiącami gatunków i rodzajów najróżniejszych roślin. 

26 września 2022

29 czerwca 2022

Magiczne różane „jabłko snu” i śląskie ciekawostki (Schlafapfel - "szypszanki", legendy, obyczaje i nauka)

„Przypominająca mech narośl na dzikiej róży nazywana jest jabłkiem snu. Jeśli masz je pod poduszką, śpisz dobrze” – poucza jedna z XIX-wiecznych książek. Śląski przyrodnik, badacz Karkonoszy i uzdrowisk - Caspar Schwenckfeld, nazywał ten twór „Rosarum spongiola”. O jabłku snu – Schlafapfel – piali też m.in. śląscy przyrodnicy Heinrich Gottfried von Mattuschka czy Carl Czech (cały artykuł!). Karl Friedrich Wilhelm Wander z Karpnik, XIX-wieczny „kolekcjoner” przysłów wymienił ten różany wybryk pod nazwą "Schlafkunz".


 
Czym jest zadziwiająca narośl na krzewie? Dlaczego nazywaną ją – także na Śląsku – jabłkiem snu? Ciekawostki na ten temat w tym wpisie! 

15 czerwca 2022

Przedwiośnie i wiosna na Dolnym Śląsku i w Sudetach - 2022 rok (GALERIA)

Kilka miesięcy obserwacji odradzającej się przyrody zaowocowało na blogu wieloma galeriami i mnóstwem zdjęć! Wiosna to wspaniały spektakl natury, który za każdym razem cieszy i fascynuje tak samo! Wybrałem około 100 zdjęć z moich wypraw na Dolnym Śląsku. Oto podsumowanie przedwiośnia i wiosny w 2022 roku. Subiektywny wybór pięknych miejsc i roślin. 



Kwitnące krokusy, śnieżyce, magnolie, rododendrony, rzepak, łubin czy inne rzadsze zwiastuny i ozdoby wiosny, pachnące konwalie czy lipy zapowiadające lato, zieleniące się drzewa, owocujące poziomki, pierwsze burze i tęcze… to wszystko sprawia, że wiosna jest przebogatym, pełnym bodźców przeżyciem dla miłośników przyrody i jej niezawodnej estetyki. To świat kolorów, metamorfoz, witalności i wręcz magiczna sfera rozwoju i rozkwitu. Mam nadzieję, że udało mi się choć w części uchwycić ten urzekający obraz dolnośląskiej i sudeckiej bujności i żywotności, czaru krajobrazu i bogactwa świata Flory. 

15 kwietnia 2022

Wielkanocne konteksty z lasu i łąki! (rośliny i grzyby ludowo związane z Jezusem, Marią Magdaleną, Weroniką i Judaszem!)

Wielkanoc kojarzy nam się głównie z rzeżuchą, bukszpanem, baziami, wierzbą, barwinkiem czy narcyzami. Są też jednak inne ciekawe rośliny oraz grzyb kulturowo związane z postem oraz męką i zmartwychwstaniem Chrystusa. Związki z Wielkanocą ukryte są w dawnych ludowych, ale i oficjalnych naukowych nazwach tych organizmów i niezwykłych skojarzeniach!


Specjalny świąteczny przegląd obejmujący kilka przykładów zaskakujących kontekstów przyrodniczych dotyczących kultury i religii! 

15 czerwca 2021

Wiosenne cuda na Dolnym Śląsku (2021) (GALERIA) – przeżyjmy to jeszcze raz!

Wiosna jest dla wielu osób najpiękniejszą porą roku. Nawet jeśli przyjdzie spóźniona i jest kapryśna, potrafi oczarować swoimi wspaniałymi skarbami. Wraca zieleń, jak szalone kwitną kwiaty. Cała przyroda staje się wielobarwną symfonią, pełną wrażeń zmysłowych! Coraz dłuższy dzień pozwala cieszyć się tymi walorami. Krótkie, ale ciepłe noce są nie mniej magiczne! W 2021 roku wiosna była nieco kapryśna, zwłaszcza na początku, ale kiedy się ostatecznie pojawiła, nie szczędziła wszelkich atutów swojej dostojności i splendoru!


Zapraszam na ilustrowany moimi zdjęciami przegląd. To krajobrazy i skarby wracającej wiosny oraz pełni pory roku kwiatów, śpiewu ptaków, ciepła, światła i wszelkich skarbów życia.

4 lutego 2021

Weronika – od świętej z chustą po surogat herbaty z naszych lasów (zabytki z Dolnego Śląska i botaniczna ciekawostka)

Spopularyzowana przez tradycję chrześcijańską epizodyczna bohaterka drogi krzyżowej jest związana nie tylko z niezwykłą relikwią obecną w sztuce, ale i ze światem Flory! Zapraszam na spotkanie z Weroniką – świętą od „prawdziwego wizerunku” Chrystusa (vera icona) i „prawdziwego leku” z lasów (vera unica). Poznamy dzieła sztuki z kościołów i muzeów na Dolnym Śląsku oraz rośliny – rodzaj przetaczników – które pięknie kwitną w dolnośląskich i sudeckich lasach i na polach. To niepozorne i urokliwe zioło (czasem chwast) od wieków nazywane było... europejską herbatą. 


Oto kolejny odcinek mojego cyklu, w którym światy kultury, sztuki, mistyki i przyrody przenikają się, tworząc ciekawe konteksty. 

27 listopada 2020

Czary sudeckiej jesieni w 2020 roku! (GALERIA)

Jesień, choć kapryśna, przyniosła miłośnikom gór i natury wiele radości i wzruszeń! Spektakularne cuda Flory i zjawisk pogodowych gwarantowały wędrowcom w Sudetach niezapomniane przeżycia. Oprócz tak charakterystycznych dla jesieni złotych i czerwonych liści, październikowa i listopadowa aura sypała obficie dodatkowymi atrakcjami. Nie brakowało efektownych inwersji, malowniczych zachodów słońca czy tajemniczych mgieł, które powijały krajobrazy.  



Od nieśmiałych początków, przez bajeczny złoty epizod po mgliste i mroźne zwiastuny zimy. Zapraszam!

21 listopada 2020

Śnieżna róża i zabytkowa pieśń adwentowa (Ciemiernik w naturze, ogrodzie, zielniku i kulturze) (Dolnośląskie konteksty – galeria, poezja i muzyka)

Ta niezwykła roślina kwitnie właśnie wtedy, gdy kwiatów szczególnie nam brakuje – od grudnia do marca. Stąd jej ludowe nazwy: śnieżna róża, bożonarodzeniowa róża. To ciemiernik – urokliwy kwiat  z rodziny jaskrowatych. Prawdopodobnie zainspirował powstanie XVI-wiecznej kolędy, która do dziś wykonywana jest w opracowaniu  Michaela Praetoriusa z 1609 roku. Kompozytor przełomy renesansu i baroku był synem Dolnoślązaka z Bolesławca. Kompozycja popularna była w krainie jego przodków. W XIX wieku, w okresie kwitnienia ciemiernika – w Adwencie – chętnie wykonywała ją zasłużona Akademia Śpiewacza we Wrocławiu. 



Kwiat, który zdobi górskie polany i od wieków również śląskie ogrody. Służy za lek. Jego urok znalazł odbicie w popularne kolędzie. 

14 sierpnia 2020

Z lasów, pól, ogrodów i parków – zioła i skarby natury oraz ich obecność w kulturze (ciekawostki)

Rośliny oraz grzyby stanowią ozdobę, pokarm, budulec oraz lek i broń! Ich właściwości są wykorzystywane od wieków. Wiele z nich z uwagi na niezwykłą rolę tych organizmów żywych stało się też symbolami. Pojawiają się w malarstwie, rzeźbie, sztuce użytkowej, muzyce, literaturze, heraldyce, a nawet w magii czy religii. 


Na blogu jest już ponad 20 postów, w których opisuję rozmaite rośliny oraz grzyby. To mój wybór fascynujących przykładów, które mają również związek z przyrodą oraz kulturą i historią Dolnego Śląska i Sudetów. 

26 czerwca 2020

Wakacyjny pojedynek na piękno i zapach: lipa vs. róża

#lipa (foto: alejka lipowa pałacu Kreppelhof/Kamienna Góra) vs. #róża (foto: Ogród Botaniczny Uniwersytetu Wrocławskiego) - dylemat lata!! - kuszą pięknym wyglądem, obezwładniają zapachem...


Na Welthellsicht znajdziecie wpisy zarówno o róży, jak i lipie - mnóstwo zdjęć i ciekawostek! Zapraszam!


polecam też:
Kwiaty – cuda natury z Dolnego Śląska i Sudetów oraz muzyczne, artystyczne i poetyckie inspiracje (GALERIA)
Lipy – sądne drzewa. Dwa miejsca, dawne niezwykłe dzieje - jedno drzewo-symbol

19 czerwca 2020

Kolory i konteksty: ZIELONY (wybór ciekawostek i dolnośląskie atrakcje) (GALERIA)

„Mój drogi przyjacielu — teoria jest szara, a złote drzewo życia wiecznie jest zielone” - zwraca się Mefistofeles w „Fauście” Goethego, poety, który odwiedził Dolny Śląsk w 1790 roku. Zieleń to jeden z najpopularniejszych kolorów na Ziemi. Zawdzięczamy to roślinom. Stał się przez to symbolem życia i jego wzrostu, nadziei. Ale nie tylko. Ma też drugą naturę – kojarzony jest z trucizną, zazdrością, materializmem. Oprócz kontekstów naturalnych, związanych z światem roślin, zwierząt, ale i minerałów oraz zjawisk fizycznych – zieleń ma też artystyczne zastosowanie. Zielone komnaty, zielone tkaniny i ozdoby. Zieleń to również symbol religijny i polityczny. Ten kolor niewątpliwie zasługuje na uwagę. 



O całej palecie zielonych odcieni i różnych kontekstów. Zdjęcia z Dolnego Śląska i Sudetów plus kilka ciekawostek. Zapraszam na wirtualne zwiedzanie! 

3 czerwca 2020

Biały cierń, czyli głóg - pachnący przyjaciel pszczół i "imiennik" Głogowa

Obsypany białym kwieciem głóg jest jednym z ciekawszych dziko rosnących wiosennych krzewów – szczyt kwitnienia ciernistej rośliny przypada w zależności od regionu na koniec maja i początek czerwca. Jej nazwa kojarzy się z miastem Głogów na Dolnym Śląsku.



Co ciekawe przed wojną miasto to nazywało się Glogau, co jest zniemczoną wersją słowiańskiego określenia tej miejscowości. Pochodzi od kolczastych krzewów, które porastały okolicę. XIX-wieczny geograf pochodzący z Kamiennej Góry, pionier śląskiej onomastyki - Heinrich Adamy, w swoim dziele z 1888 roku podaje znaczenie nazwy Glogau – Głogów jako „Weissdornstadt” – „Miasto głogu”. Weißdorne to po niemiecku głóg – od „biały cierń”.
Głóg jest cenionym ziołem oraz rośliną miododajną.

Na zdjęciach Głóg jednoszyjkowy (Crataegus monogyna), Kotlina Kamiennogórska 

Kwiaty na blogu:
Kwiaty – cuda natury z Dolnego Śląska i Sudetów oraz muzyczne, artystyczne i poetyckie inspiracje (GALERIA)

ciekawostki botaniczne na blogu:
„Z lasów, pól i ogrodów” 

O pszczołach: 
Pszczelarstwo – zabytki kultury i nauki z Dolnego Śląska (GALERIA + ciekawostki)

15 maja 2020

Wiosenny kwiat nie tylko zakochanych – niezapominajka: od łąki i zielnika przez śląską szlachtę, wałbrzyska porcelanę, poetkę z Dolnego Śląska i wrocławski śpiewnik po „Pana Tadeusza” (GALERIA + ciekawostki)

Ta drobna, ale jakże urokliwa roślinka doczekała się nie tylko literackich i artystycznych upamiętnień, ale i nawet własnego święta! Niezapominajka ma ważne miejsce w kulturze i cieszy rokrocznie miłośników przyrody od kwietnia do połowy lata. Szczególnie pięknie prezentuje się w maju. 



Wdzięczny temat prosto z wilgotnych wiosennych polan! 

12 maja 2020

Majowy Ogród Botaniczny we Wrocławiu cz. I


"Ogród Botaniczny Uniwersytetu Wrocławskiego – ogród botaniczny założony we Wrocławiu w roku 1811 na terenie częściowo Ostrowa Tumskiego, częściowo odzyskanym po zburzonych na rozkaz Napoleona fortyfikacjach miejskich i po zasypanej północnej odnodze Odry (po tej odnodze rzeki pozostał w ogrodzie zbiornik wodny)" (Wikipedia)

oficjalna strona:

na zdjęciach: kwiaty (w tym rododendrony i azalie), zielone alejki, staw, mała architektura 

inne posty z Ogrodu Botanicznego (w tym trasa "zimowy ogród"): TUTAJ

polecam: