Ojciec anarchizmu i Wrocław – Bakunin na Dolnym Śląsku (ciekawostki i konteksty)

Michał Bakunin to barwna postać XIX wieku – z Wagnerem chciał spalić świat, spiskował ze Słowackim i inspirował polskiego wieszcza, marzył o „powszechnym związku europejskich republik”, krytykował Marksa. Gościł we Wrocławiu, gdzie na łamach prasy wdał się w polemikę z… George Sand, kochanką Chopina! Związani z nim byli też Eduard von Reichenbach z okolic Dzierżoniowa oraz profesor Cybulski z Uniwersytetu Wrocławskiego. 

Bakunin przeszedł do historii jako niezwykle intrygująca osoba – rewolucyjny podżegacz, intrygant, teoretyk anarchizmu, krytyk komunizmu, działacz polityczny na kilku kontynentach, który wielokrotnie wymykał się śmierci. 

Pieśń Ślązaka na pożegnanie kanclerz Merkel! Czyli Wielki Capstrzyk z hymnem księdza związanego z Głogowem, Wrocławiem, Żaganiem i okolicą Ząbkowic Śląskich (ciekawostka)

Pod koniec listopada 2021 roku media obiegła wiadomość o wyjątkowej wojskowej uroczystości na pożegnanie ustępującej kanclerz Angeli Merkel. W ramach Großer Zapfenstreich (Wielkiego Capstrzyku) armia uczciła 2 grudnia zakończenie 16-letnich rządów pierwszej w dziejach kobiety na najwyższym stanowisku w Niemczech, jednocześnie wpływowej polityczki, która znalazła się kilkukrotnie na szczycie listy „100 najpotężniejszych kobiet świata” magazynu Forbes! Kanclerz, zgodnie z tradycją zainicjowana przez jej poprzedników, osobiście wybrała specjalne kompozycje, które wykonała wojskowa orkiestra. 

Większość komentatorów zwracała uwagę na piosenkę punkrockowej gwiazdy Niny Hagen, jednakże nie mniej ciekawym wyborem był ekumeniczny hymn chrześcijański – „Großer Gott, wir loben dich”, który napisał ksiądz Ignaz Franz, XVIII-wieczny kapłan pochodzący z Dolnego Śląska, aktywny w regionie jako kaznodzieja i liryk! 

Masaryk w Górach Orlickich (o ojcu niepodległej Czechosłowacji z sudeckimi i dolnośląskimi kontekstami)

O sudeckim miejscu poświęconym "ojcu niepodległej Czechosłowacji".

Wolff – "Wilk" proletariatu z Dolnego Śląska – między Marksem i Engelsem a Hauptmannem (#CIEKAWOSTKI)

W dziejach zapisał się jako bliski przyjaciel Marksa i Engelsa. „Kapitał” - jedno z najczęściej cytowanych dzieł nauk społecznych, którego osobisty rękopis znajduje się na liście programu UNESCO Pamięć Świata – został dedykowany właśnie jemu. Dolnoślązakowi, publicyście, nauczycielowi. Wyrwał się – pokonując ogromne przeszkody - z ubóstwa i niedoli pańszczyzny. Jego relacje dotyczące wyzysku śląskich robotników, szczególnie tkaczy stały się bazą dla Hauptmanna, który napisał na ich podstawie „Tkaczy”. Naturalistyczny dramat, który zapewnił temu pisarzowi nagrodę Nobla. 

O niezwykłej postaci – „Wilku” – który walczył o prawa proletariatu. 

Czerwona Róża we wrocławskiej celi (Róża Luksemburg w więzieniu na Dolnym Śląsku i inne ślady)

Róża Luksemburg była kobietą niezwykłą – już pod koniec XIX wieku mogła się pochwalić doktoratem z ekonomii. Dziś uchodzi za postać kontrowersyjną – z uwagi na poglądy i biografię. Zasłynęła jako działaczka, ideolożka polskiego i niemieckiego ruchu robotniczego. Pod koniec I wojny światowej była więziona. Przez ponad rok przebywała w celi wrocławskiego więzienia. Po opuszczeniu jego murów czekały ją intensywne dwa miesiące i tragiczna śmierć. 

Zamordowana w czasie niemieckich rozruchów powojennych działaczka stała się międzynarodowym symbolem. Do dziś jest często cytowana - zarówno przez ideologicznych sympatyków, jak i wrogów i niezmiennie wywołuje skrajne emocje. Na Dolnym Śląsku była kilkukrotnie. Znała też i komentowała dzieła słynnego śląskiego pisarza. 

Młode sumienie Prus: rewolucjonista Schlöffel z Kamiennej Góry (sprawa niepodległości Polski i dola śląskich robotników)

Gustav Adolph Schlöffel urodził się w lipcu 1828 roku w Kamiennej Górze. Zginął w walce, mając niespełna 21 lat. Został zapamiętany jako postępowy rewolucjonista, przyjaciel ludu, odważny publicysta, który strofował swoich rodaków m.in. w sprawie traktowania Polaków, ale też śląskich robotników, w tym tkaczy. 

rewolucja w Berlinie w 1848 roku

Krótkie życie walecznego obrońcy robotników i innych uciśnionych skupiło się pod koniec na publicystyce i dosłownej walce o prezentowane ideały. Schlöffel drukował czasopismo „Der Volksfreund” w czasie Wiosny Ludów. 

Czerwona Emma oraz „Tkacze” Hauptmanna

Słynny noblista z Szczawna-Zdroju fascynował i zachwycał, a także budził kontrowersje daleko poza regionem, nawet poza Europą. Jedną z propagatorek twórczości postępowego Ślązaka była znana i interpretowana po dziś aktywistka Emma Goldman, która wspomina dzieła Hauptmanna w swoich esejach i artykułach opublikowanych na początku XX wieku w USA. 

W 2019 roku minęła 150. rocznica urodzin „najniebezpieczniejszej kobiety USA” początku ubiegłego wieku – bo tak nazywano waleczną feministkę i anarchistkę. Urodziła się w Kownie, mieście, w którym równo pół wieku wcześniej pracował wieszcz Adam Mickiewicz. W swoich pismach autorka poruszyła m.in. sprawę buntu tkaczy z Gór Sowich oraz dzieła śląskiego pisarza, który opisał wydarzenie w dramacie "Die Weber" (De Waber). Mijająca 175. rocznica tego protestu oraz 125. premiery sztuki to również dobra okazja, by przypomnieć o intelektualnym związku Goldman i Hauptmanna. 

Reichstag

Gmach parlamentu Rzeszy w Berlinie - od 1999 roku siedziba Bundestagu w Berlinie. Neorenesansowy budynek został zbudowany w latach 1884–1894.

galeria zdjęć: https://www.facebook.com/media/set/?set=a.1788842654504694.1073742371.288684237853884&type=1&l=1e2e0a751d