Francuskie „love story” z końca XVIII wieku z akcją osadzoną na Mauritiusie zainspirowało wielu artystów. Opowieść o Pawle i Wirginii wpłynęła na literaturę, sztuki plastyczne, muzykę i film!
4.jpg)
5-001.jpg)
Franz Kafka to jeden z najważniejszych powieściopisarzy początku XX wieku. Chorował na gruźlicę, która spowodowała jego przedwczesną śmierć. Autor takich książek, jak "Proces", "Zamek", "Ameryka" szukał ratunku w uzdrowiskach, także w Sudetach!
Diabeł to popularny motyw w kulturze. Symbol zła doczekał się wielu wizerunków i interpretacji. Bogata ikonografia, a także szereg kontekstów świadczą o atrakcyjności tej spersonifikowanej idei. Diabeł służył do straszenia Piekłem i potępieniem, do umacniania wiary; jako symbol zniszczenia, chaosu, wroga, ale i przebiegłości, był także wykorzystywany jako trop ironiczny czy wręcz komiczny. Zebrałem mnóstwo różnorodnych diabelskich kontekstów związanych z Dolnym Śląskiem i Sudetami. To zarówno dzieła sztuki, jak i nawiązania literackie, a także nazwy miejscowe.
Wielkie literackie dzieło końca średniowiecza i interesujące konteksty dolnośląskie!
O tym nie uczą w szkołach. Zapraszam.
W 1841 roku František Ladislav Čelakovský sprowadził się do Wrocławia. Rok wcześniej we Wrocławiu ukazały się jego wiersze ludowe w tłumaczeniu na język polski. 100 lat później, w 1940 roku Pavel Haas napisał do siedmiu z tych wierszy muzykę. Rok później kompozytor został osadzony w obozie koncentracyjnym...
.jpg)
.jpg)
Opowieści o wampirach, które opublikowali m.in. John Polidori czy Bram Stoker w XIX wieku na stałe wpisały się w popkulturę, inspirując w kolejnych dziesięcioleciach filmy, seriale, dzieła muzyczne i całą wampiryczną oprawę w postaci dekoracji czy gadżetów. Rozmaite przekazy na temat istot nieumarłych, żywiących się krwią, straszących po nocach były opowiadane przez stulecia w dużej części Europy. Na Śląsku znane były również stare przekazy o wampirach. Jedna z takich opowieści pochodzi z końca XVI wieku i dotyczy Wrocławia. Miała spory zasięg! Publikacje na temat nawiedzonego trupa szewca z Breslau były znane daleko poza Śląskiem!
Kiedy myślimy o czymś romantycznym, chodzi nam zwykle o…? No właśnie. To coś związanego z miłością, zakochaniem? A może miejsce, rzecz, nastrój tajemniczy, a zarazem nostalgiczny? Czy jest to raczej "coś" przenikające historię lub naturę, w jakiś sposób oddziałujące na nas? Romantyczność jest złożona, podobnie jak sam romantyzm, który trudno dokładnie osadzić w ramach czasowych i stylistycznych. Dolny Śląsk i okolice także stanowiły bardzo ważny region... romantyzujący. Tutaj romantycy tworzyli, stąd czerpano romantyczne wątki. Nam pozostały do dziś m.in. romantyczne ruiny i romantyczne parki, a także romantyczna liryka i muzyka.
„Tym, którym podobają się opowieści mrożące krew w żyłach i wstrząsające niegodziwością, Nekromanta sprawi rozkoszną ucztę! […] Szczegółowość okropnych opisów dla czytelników o delikatnych nerwach może być zbyt niebezpieczna!” – to fragment recenzji z 1795 roku zamieszczonej na łamach londyńskiego „The Analytical Review”. Dotyczy powieści grozy "The Necromancer - Or, The Tale of the Black Forest", będącej angielską adaptacją "Der Geisterbanner. Wundergeschichte". Książkę napisał i wydał pod pseudonimem urzędnik z Dolnego Śląska! Karl Friedrich Kahlert urodził się we Wrocławiu, pracował i zmarł w Głogowie.
9.jpg)
Inspirujące fragmenty wierszy poetów dawnych i współczesnych ponownie połączyły mieszkańców i gości Kamiennej Góry. W piątek 4 sierpnia w Miejskiej Bibliotece Publicznej w Kamiennej Górze odbyły się warsztaty „Życie słów” – drugie spotkanie w ramach inicjatywy „#Poetyzowane – liryczna czasoprzestrzeń Kamiennej Góry”. To mój autorski projekt realizowany w ramach konkursu ze środków Narodowego Programu Rozwoju Czytelnictwa. Blog Welthellsicht, który tworzę, jest partnerem i patronem działań.
Jaskółki i bociany to ptaki wędrowne, które kojarzą nam się z powrotem wiosny i odejściem lata. Są nie tylko zwiastunami ciepłego sezonu, ale i opiekunami szczęścia domowego. Jaskółki obserwowane są jako prognostyk wystąpienia opadów i burz. W sztuce ich charakterystyczny ogon stał się określeniem specyficznego złącza w stolarstwie oraz motywu dekoracyjnego używanego jako rodzaj blankowania. Jaskółcze ogony występują także w świecie kryształów. Z kolei jaskółcze gniazda zadomowiły się w terminologii muzykologicznej i wiążą się z organami! Także miłośnicy roślin mają swoje jaskółcze ziele.
Czy znacie poetki, które tworzyły lub urodziły się na Dolnym Śląsku przed 1945 rokiem? Zwykle wymienia się przede wszystkim nazwiska mistrzów słowa związanych z regionem, jak Opitz, Angelus Silesius, Eichendorff, Günther czy Morgenstern. Także Panie zasłynęły jako autorki liryki. Chciałbym przypomnieć o wybranych poetkach, które zapisały się w historii regionu i literatury. Ich twórczość jest dziś zwykle zapomniana, zwłaszcza wśród współczesnych mieszkańców Śląska. Tymczasem wiersze śląskich poetek interesowały m.in. Bacha (a nawet Bachów), Berga, Schopenhauera czy króla Hanoweru!
Cieplice to karkonoskie uzdrowisko, które od stuleci przyciąga kuracjuszy. Gościli tam najróżniejsi znani ludzie, od koronowanych głów, przez artystów po naukowców. Wśród gości zdroju znalazł się wyjątkowy pisarz, a w zasadzie wszechstronny artysta – E.T.A. Hoffmann – jeden z twórców niemieckiego romantyzmu, ojciec powieści fantastycznej, twórca takich pereł literatury, jak „Dziadek do Orzechów, czy „Kota Mruczysława poglądy na życie”. Właśnie z tą drugą, eksperymentalną powieścią satyryczną, wiąże się ciekawa anegdota. Przebywając w Cieplicach, autor historii o gadającym kocie, zlecił wykonanie kryształowego kielicha z wizerunkiem Mruczysława! W karkonoskiej hucie powstała pamiątka, którą Hoffmann wręczył swojemu korektorowi, Hitzigowi, prywatnie ojcu Fryca i Klary – czyli dzieci, które zainspirowały powstanie „Dziadka do Orzechów”!.
.jpg)
W starym rękopisie ktoś próbował wymazać tę wstydliwą, erotyczną piosenkę, pokrywając tekst plamą atramentu. Pełna aluzji przyśpiewka średniowieczna przetrwała jednak próbę czasu i cenzury. Przez jednych badaczy wiersz uznawany jest za polski, przez innych za czeski. Rękopis został spisany w XV wieku i zachowany na Śląsku. Odnaleziony we Wrocławiu. Odkrył go w XIX wieku.... autor słów hymnu Niemiec.
Co zakochany może zrobić z miłości? Podobno wszystko! Doskonale widać to w poezji śląskiego liryka barokowego. Jego miłosny wiersz najeżony jest epokową poetyką i śląskimi nazwami, od Śnieżki, Ślęży po Odrę i Liczyrzepę! Takich perełek nie ma na lekcjach w szkole!
Zaskakujące dzieje „włoskiego” wiersza, który wyszedł spod pióra niezwykłego artysty z Wrocławia. August Kopisch – malarz, pisarz, podróżnik, odkrywca, nowator urodził się na Dolnym Śląsku. Jego wiersz spodobał się polskiemu kompozytorowi. Jan Gall napisał do tłumaczenia „Barkaroli” kołyszącą, wenecką melodię, w której zakochali się polscy melomani! Dzieło wydał w Lipsku, ale w wydawnictwie, które powstało we Wrocławiu. W 1963 roku pieśń pojawiła się w filmie Stanisława Lenartowicza, który we Wrocławiu mieszkał i pracował. Tym twórczym sposobem „Barkarolę”, którą napisał wrocławianin zmarły w Berlinie, po 110 latach śpiewa bohater wysiadający z pociągu z Berlina w filmie reżysera, który zmarł we Wrocławiu! Czy to może być przypadek??
.jpg)
.jpg)