5 pieśni o śmierci do słów poetów związanych z Dolnym Śląskiem (wybór muzycznych perełek od baroku po współczesność z liryką mistrzów słowa związanych z Wrocławiem, Legnicą, Zieloną Górą)

Śmierć jest nieodzownym, finalnym momentem życia ziemskiego. Jest w tym etapie, stanie i konieczności zawarta cała skumulowana różnorodność odczuć i  wierzeń. Ze śmiercią łączy się poczucie fatum, tragedii, przemijania, bólu utraty, ale i nadziei, wiary w duszę, a nawet doza buntu i element ucieczki. Metafizyka miesza się z biologiczną linią życia. Także poezja, a za nią muzyka sięgają po motyw doczesności życia, odejścia ze świata. Wybrałem 5 ciekawych pieśni, których słowa napisali poeci związani z Dolnym Śląskiem – mieszkańcy lub synowie tej ziemi.  Wraz z melodią kompozytorów od baroku po czasy współczesne kompozycje te stanowią ciekawą narrację na temat charakteru śmierci, jej znaczenia, a co za tym idzie podstawowych prawd tyczących człowieka. 

Haydnowskie ciekawostki z Dolnego Śląska (Krzeszów, Wrocław, Jelenia Góra, Bielawa, Legnica i nie tylko!)

Jego kompozycje do dziś stanowią niezwykle ważną część repertuarów filharmonii i oper. Grane są jego symfonie, oratoria, muzyka religijna, kameralna, a także opery. Jeden z klasyków wiedeńskich cieszy się niesłabnącą popularnością. Także ten mistrz muzyki dawnej miał ciekawe związki z Dolnoślązakami. Co więcej, niektóre dawne biografie błędnie uważały go za twórcę pochodzącego z Śląska! 

Kilka ciekawostek na temat kontaktów Haydna z muzykami i nie tylko z Dolnego Śląska. Do tego biografowie i badacze spuścizny mistrza. W artykule znajdziecie też informacje o interesującym liście Haydna wysłanym na Dolny Śląsk oraz o wrocławskim wykonaniu jego ważnej kompozycji. 

Muzyczno-poetyckie klejnoty, czyli kanony Haydna z muzyką do epigramów poetów związanych z Śląskiem i Łużycami (#ciekawostki)

Krótkie, zaskakujące, czasami uszczypliwe lub ironiczne – takie są epigramy, drobne wiersze, jako gatunek, znane od antyku. Odnoszą się do wydarzeń, osób, cech charakteru, spraw ważnych i błahych. Ukazują w sposób intrygujący, a bywa, że i sarkastyczny, rozmaite rzeczy dotyczące człowieka i świata. Takie kunsztowne liryczne drobiazgi wziął na swój warsztat jeden z Klasyków Wiedeńskich – Jospeh Haydn, tworząc szereg kanonów świeckich. Słowa ubrał w nie mniej kunsztowną formę wielogłosowych, polifonicznych utworów chóralnych. Spośród kilkudziesięciu kanonów wielkiego mistrza wybrałem kilkanaście. Kluczem było pochodzenie poetów. Oczywiście padło na mistrzów pióra, którzy biograficznie związani byli z Dolnym Śląskiem i jego najbliższymi okolicami. To poeci, którzy przyszli na świat bądź mieszkali w Bolesławcu, Wrocławiu, Legnicy, ale również w łużyckich miejscowościach (niekiedy związanych z historią Śląska, jak Zittau - Żytawa, czy Kamenz - Kamieniec). 

O czym śpiewają wokaliści wykonujący XVIII-wieczne kanony Haydna? Przekonajmy się na przykładzie kilkunastu miniaturowych perełek do słów poetów z Dolnego Śląska i Łużyc! Co niszczy życie, a jednocześnie nadaje mu sens? Czym sen różni się od śmierci? Co jest pewne w życiu? Kto jest naszym największym wrogiem? Przed czym nie uchroni skąpstwo? 

Ból Matki – muzyczne opowieści o Maryi pod krzyżem (kompozytor z okolic Głogowa, wrocławski koncert oraz psycholog muzyki z Lwówka Śląskiego) (+GALERIA)

„Stabat Mater” to średniowieczny hymn, po który sięgają kompozytorzy od czasów renesansowego mistrza Josquina des Prés (zmarł w 1521 roku) po choćby Krzysztofa Pendereckiego (zmarł w 2020). Także zapomniany mistrz z Dolnego Śląska skomponował przejmującą muzykę do religijnej pieśni związanej z ukrzyżowaniem Chrystusa. Jego utwór przez wieki określany był mianem „słynnego”, „sensacji”, „perełki”. Z kolei z innymi wielkimi dziełami z XVIII wieku, takich mistrzów jak Haydn czy Pergolesi, związane są ciekawe wrocławskie koncerty oraz niezwykła książka wydana we Wrocławiu, a napisana przez autora z Lwówka Śląskiego. 

Zapraszam do wyboru ciekawostek związanych z hymnem, który upamiętnia ból Maryi stojącej pod krzyżem. To jeden z najbardziej przejmujących tematów sakralnych w historii muzyki. Wspaniałe przykłady dzieł wpisujących się w ten motyw mają również związek z historią Dolnego Śląska i Dolnoślązakami.

W stronę słońca – ciekawostki i zabytki: dolnośląskie konteksty (GALERIA + poetyckie i muzyczne perełki)

Rytm życia naturalnie wyznaczają wschody i zachody słońca. Nic zatem dziwnego, że słońce, które dostarcza nam życiodajnej energii i ciepła, jest ciałem niebieskim o ogromnym kulturowym potencjale. 

Nasza gwiazda dzienna to szczególnie ważny symbol. Warto przypomnieć kilka ciekawostek na jej temat. Oczywiście będą też konteksty dolnośląskie. 

Magia wody – wybór dolnośląskich potoków, rzek, jezior, fontann i wodospadów (GALERIA)

Woda jest życiem. Daje nam też relaks. Jej obecność pozwala gasić pragnienie, ukoić zmysły. Choć potrafi być też niebezpieczna, nie można jej odmówić niebagatelnego i pozytywnego wpływu na wiele poziomów naszego życia. Między innymi dlatego lubimy otaczać się wodą, tworzyć z jej udziałem atrakcje. Kochamy jeziora, rzeki, strumienie. Budujemy fontanny, sadzawki, baseny, akwaria. Woda jest nie tylko naturalnym czynnikiem, ale i elementem kultury oraz sztuki. 

Bezcenny dar, jakim jest woda, to skarb z wielu powodów. Także estetycznych. Piękno wodnych zbiorników, płynącej wody jest dla nas źródłem wielu pozytywnych doznań. Na Dolnym Śląsku nie brakuje ciekawych miejsc związanych z wodą. 

Post i Wielkanoc w sztuce na Dolnym Śląsku + 10 utworów kompozytorów związanych z Dolnym Śląskiem (GALERIA + MUZYKA i ciekawostki)

Teologiczną wagę chrześcijańskich wiosennych świąt podkreślają dzieła sztuki. Sceny męki i zmartwychwstania Chrystusa są niezwykle powszechne. Kalwarie, drogi krzyżowe, grupy ukrzyżowania, piety, veraikony... – to tylko część kompozycji i tematów podejmowanych przez artystów. Na Dolnym Śląsku w kościołach oraz muzeach nie brakuje takich dzieł i eksponatów. Są to artystyczne odniesienia do biblijnej sceny śmierci Jezusa i jednoczącej religie chrześcijańskie wiary w zmartwychwstanie Zbawiciela oraz obietnicę zmartwychwstania jego wyznawców. Także muzyka jest pełna postnych i wielkanocnych nawiązań. 

Przedstawiam zestaw zdjęć dzieł sztuki z Dolnego Śląska, uzupełniony 10 kompozycjami, których autorzy byli w różny sposób związani z Dolnym Śląskiem. Do tego fragmenty poetyckie i zabytki językowe. 

Kiedy pada i grzmi... dolnośląskie krajobrazy + muzyczne perełki (GALERIA i regionalne konteksty)

Nie samą „Deszczową piosenką” muzyczny świat żyje. Już przed wiekami kompozytorzy pisali nastrojowe dzieła inspirowane deszczem i naśladujące wilgotną, mollową aurę. W partyturach barokowych, romantycznych czy impresjonistycznych pojawiają się pogodowe odniesienia: do deszczu czy burzy. Takie właśnie kompozycje – dodając kilka dolnośląskich smaczków na temat autorów – zaprezentuję w tym poście. 

Wpis na pochmurne, smutne, deszczowe, burzowe dni i nie tylko! 

List Haydna do Krzeszowa, wirtuoz z Gór Sowich i inne muzyczne ciekawostki

Tym razem o kontaktach najstarszego z trzech wielkich Klasyków Wiedeńskich z Dolnym Śląskiem, a dokładnie z osobami z tego regionu. Z muzykami, którzy współpracowali z nim bądź wykonywali jego kompozycje za czasów autora. Będzie kilka słów o Krzeszowie, Bielawie, Wrocławiu i Javorníku, który historycznie leżał na Dolnym Śląsku. 

Franz Joseph Haydn - urodzony 31 marca 1732 roku w Rohrau, a zmarły 31 maja 1809 roku w Wiedniu – uchodzi za najważniejszego obok Mozarta i Beethovena kompozytora doby klasycyzmu. Jego utwory po dziś stanowią istotną część repertuarów filharmonii na całym świecie. W 2010 roku mija 220 lat od napisania jego listu do Krzeszowa oraz 210 lat od śmierci kompozytora. 

Státní zámek Náchod (video)

Státní zámek Náchod

Zamek w Nachodzie 

galeria zdjęć: https://www.facebook.com/media/set/?set=a.1419788174743479.1073742075.288684237853884&type=3

muzyka:

J.Haydn: Symphony No. 84 in E flat major, Hob.I:84 - III. Menuet: Allegretto - Trio (Heidelberg Symphony Orchestra)