POLONEZ – kompozycje wydane na Dolnym Śląsku i twórcy polonezów związani z Dolnym Śląskiem – wybór ciekawostek dotyczących NIEMATERIALNEGO DZIEDZICTWA KULTUROWEGO LUDZKOŚCI UNESCO (utwory do posłuchania, historyczne partytury)

Polonez to tradycyjny polski taniec, który zachwycił Europę i od setek lat jest muzycznym znakiem rozpoznawczym polskiej kultury. Charakterystyczny rytm „chodzonego” zainspirował wielkich mistrzów kompozycji. Nie tylko Chopin, Moniuszko, Ogiński, Wieniawski czy Kilar skomponowali polonezy. Swoją własną wizję polskiego tańca mieli także inni mistrzowie muzyki poważnej od baroku z Bachem, Telemannem i Haendlem po romantyków z Lisztem, Wagnerem czy Czajkowskim. Współcześnie polonez króluje na studniówkach! 

W grudniu 2023 roku taniec został wpisany na Listę Reprezentatywną Niematerialnego Dziedzictwa Kulturowego Ludzkości UNESCO. To szósta polska tradycja, która została w ten sposób wyróżniona. Warto zaznaczyć, że polonezy komponowali również mieszkańcy dawnego Dolnego Śląska, były one wydawane m.in. w wydawnictwach muzycznych we Wrocławiu oraz grywane podczas koncertów. Na Dolnym Śląsku gościli również wybitni kompozytorzy, którzy skomponowali polonezy. Właśnie o tym będzie ten wpis! 

Matka – słowem i śpiewem – twórczość poetów i kompozytorów związanych z Dolnym Śląskiem (wybór utworów)

Wybrałem kilka utworów wokalnych, które powstały w XIX wieku do słów wierszy z podobnego czasu. Są to dzieła, które napisali poeci bądź kompozytorzy w różny sposób związani z Dolnym Śląskiem – niektórzy mieszkali w regionie, inni często go odwiedzali. Oto różne motywy i aspekty związane z macierzyństwem. Będą to kompozycje związane z takimi twórcami, jak: Eichendorff, Chopin, Chamisso, Brahms, Strauss, Wagner, Goethe czy Mahler. 

Słynni i… wolni – znani „single” i dolnośląskie konteksty (Chopin, Brahms, Schopenhauer i Humboldt)

Sława nie zawsze wiąże się z partnerstwem i bujnym życiem osobistym. Wielu znanych nigdy nie znalazło swojej „drugiej połowy” i nie miało potomstwa. Dziś znamy ich dzieła: książki, odkrycia, muzykę. Wybrałem kilka niezwykle interesujących i wpływowych postaci kultury i nauki europejskiej, które Dolny Śląsk odwiedziły, a region ten stanowił ważną bądź osobistą i interesującą część ich życia i twórczości. Wielu z nich zostało tam upamiętnionych w różny sposób. 

W tym artykule o tych, którzy walentynki spędzali by zapewne samotnie. 

Orlica - widoki i historia (GALERIA)

Ciekawa góra z nową wieżą widokową (jakie panoramy!) oraz interesującą historią turystyki (Orlicę zdobył m.im. Chopin oraz późniejszy prezydent USA!) 

Paganini i Dolny Śląsk! – koncert, tajniki gry i biografia (ciekawostki)

W latach 1829 – 1830 nastąpiło niezwykle silne i wielowątkowe powiązanie słynnego wirtuoza z Dolnym Śląskiem i Ślązakami. Paganini nie tylko wystąpił na koncercie we Wrocławiu, ale i przedyktował autoryzowany życiorys swojemu pierwszemu biografowi – absolwentowi Uniwersytetu Wrocławskiego, a także doczekał się cenionej i tłumaczonej publikacji krytycznej dotyczącej jego niezwykłego stylu gry. Autorem tej pracy był kapelmistrz pochodzący z Milicza! 

Jego grą zachwycali się słuchacze i inni muzycy, nawet pianiści, w tym Chopin. Ślązacy bardzo mocno wpisali się w kreację i utrwalenie sławy Paganiniego. 

W stronę słońca – ciekawostki i zabytki: dolnośląskie konteksty (GALERIA + poetyckie i muzyczne perełki)

Rytm życia naturalnie wyznaczają wschody i zachody słońca. Nic zatem dziwnego, że słońce, które dostarcza nam życiodajnej energii i ciepła, jest ciałem niebieskim o ogromnym kulturowym potencjale. 

Nasza gwiazda dzienna to szczególnie ważny symbol. Warto przypomnieć kilka ciekawostek na jej temat. Oczywiście będą też konteksty dolnośląskie. 

Matka – sztuka na Dolnym Śląsku (GALERIA + muzyczne perełki)

Rodzicielstwo to niezwykle ważne zadanie. Matka jest tą osobą, która wydaje na świat potomstwo. Nic dziwnego więc, że motyw matczynej miłości, troski, ale i... smutku, rozpaczy jest szczególnie widoczny w sztuce.

Mój subiektywny przegląd: matki w sztuce na Dolnym Śląsku. Do tego 5 muzycznych perełek. Tradycyjnie od kompozytorów związanych z Dolnym Śląskiem.

Spacer po Dusznikach

"Duszniki-Zdrój (niem. Bad Reinerz, cz. Dušníky) – miasto uzdrowiskowe w województwie dolnośląskim, w powiecie kłodzkim, graniczące z Czechami. Historycznie miejscowość znajdowała się w hrabstwie kłodzkim. Położone w dolinie rzeki Bystrzycy Dusznickiej, oddzielającej Góry Orlickie od Gór Bystrzyckich." (Wikipedia)

Na zdjęciach:

park zdrojowy, Teatr Zdrojowy im. Fryderyka Chopina (tzw. Dworek Chopina), obelisk z popiersiem Chopina, eklektyczna stacja meteo w części zdrojowej, Pomnik Fryderyka Chopina

inne posty z miasta (w tym zabytkowy młyn papierniczy z muzeum): TUTAJ

O pobycie Chopina:

Chopin i dolnośląskie ciekawostki (pobyt w Dusznikach i Wrocławiu + Elsner i Ansorge)

o pobycie Mendelssohna:

Mendelssohn – dał nam Marsz Weselny, ożywił Pasję Bacha... wsparł dolnośląskich powodzian

Od swojskiego poloneza po orientalny striptease – 5 tanecznych stylizacji w utworach mistrzów muzyki związanych z Dolnym Śląskiem (wybór) + sztuka

Taniec – wyrafinowana forma ruchu ciała w rytm muzyki – to jeden z ciekawych elementów kultury. Sztuka tańca stała się w dziejach naszej cywilizacji istotnym elementem życia społecznego oraz kultury. Bale, balety – świadczą o tym, że tańczyć lubimy i kochamy też tańczących ludzi oglądać. Wielu kompozytorów w ciekawy sposób nawiązywało do tanecznych upodobań, komponując dzieła koncertowe lub sceniczne, w których usłyszymy rytmy zachęcające do pląsów. 

Wybrałem kilka ciekawych kompozycji, które stworzyli mistrzowie z różnych epok i w różny sposób związani z Dolnym Śląskiem – mieszkali w tym regionie, odwiedzali go, koncertowali lub też pochodziły stąd ich rodziny. Także część wspomnianych utworów ma ciekawe dolnośląskie konteksty. 

Fortepian a Dolny Śląsk – instrument, który zmienił muzykę, sławni pianiści i producenci fortepianów (wybór ciekawostek, muzyka, zdjęcia)

Fortepian jest jednym z najważniejszych instrumentów muzycznych całej kultury Zachodu. Wpłynął na rozwój i popularyzację wielu gatunków muzycznych. Od salonu po salę koncertową – jego obecność od 300 lat ma niesamowite znaczenie. Z historią fortepianu związany jest też Dolny Śląsku. W tym regionie, zwłaszcza w Legnicy, kwitła produkcja instrumentów. Z Dolnego Śląska pochodzili cenieni konstruktorzy fortepianów i pianin. We Wrocławiu i innych miastach koncertowali zaś najwięksi pianiści w dziejach. 

Białe i czarne klawisze fortepianu to jeden z symboli muzyki. 

Chopin i dolnośląskie ciekawostki (pobyt w Dusznikach i Wrocławiu + Elsner, pianista i aktor z Lubawki)

Fryderyk Chopin zalicza się do czołówki kompozytorów muzyki poważnej. Jest nie tylko niewątpliwie najbardziej znanym polskim twórcą muzyki, ale i autorem skarbów kultury całej ludzkości. Kolekcja dzieł wielkiego romantycznego pianisty znajduje się na liście UNESCO Pamięć Świata.

W młodości Chopin wraz z rodziną – matką i siostrami – odwiedził Dolny Śląsk. Przebywał i koncertował m.in. w Dusznikach-Zdroju i Wrocławiu. W jego wspomnieniach pojawiają się też nazwy innych miejscowości. Z regionem związany był jego mistrz – Józef Elsner. Nazwisko innego Dolnoślązaka wymienia się też w kontekście pierwszych nagrań muzyki genialnego wirtuoza oraz filmu biograficznego. 

10 kompozytorów od baroku do romantyzmu i Boże Narodzenie w ich twórczości (+ związki autorów z Dolnym Śląskiem) (wybór)

Co ma wspólnego wnuczka fundatora Uniwersytetu Wrocławskiego z bachowskim Bożym Narodzeniem? Ile z Dolnoślązaka miał w sobie autor „Mesjasza”? Która kolęda pobrzmiewa w kompozycji genialnego kuracjusza z Dusznik-Zdroju? Do tego świąteczna kołysanka honorowego doktora wrocławskiej uczelni, święta w twórczości gości pałacu w Lwówku Śląskim i kilka innych smaczków.

Najpiękniejsze święta w roku to wdzięczny temat dla artystów. Do Bożego Narodzenia nawiązują pisarze (na blogu jest już tekst o „Dziadku do Orzechów”) czy malarze i inni artyści plastycy (na ten temat również na blogu). Także muzycy od wieków piszą dzieła inspirowane grudniowym świętem. To nie tylko kolędy, ale i rozmaite kompozycje na głos, orkiestrę czy instrumenty solo. Bożonarodzeniowe dzieła znajdziemy w twórczości mistrzów baroku, z Bachem i Haendlem na czele, ale też i romantyków, od Chopina przez Mendelssohna po Straussa. W moim wpisie bożonarodzeniowe dzieła, a także te kompozycje, które szczególnie popularne są w tym okresie, napisane przez wielkich muzyków w różny sposób związanych z Dolnym Śląskiem i z Dolnoślązakami.

Kiedy pada i grzmi... dolnośląskie krajobrazy + muzyczne perełki (GALERIA i regionalne konteksty)

Nie samą „Deszczową piosenką” muzyczny świat żyje. Już przed wiekami kompozytorzy pisali nastrojowe dzieła inspirowane deszczem i naśladujące wilgotną, mollową aurę. W partyturach barokowych, romantycznych czy impresjonistycznych pojawiają się pogodowe odniesienia: do deszczu czy burzy. Takie właśnie kompozycje – dodając kilka dolnośląskich smaczków na temat autorów – zaprezentuję w tym poście. 

Wpis na pochmurne, smutne, deszczowe, burzowe dni i nie tylko! 

Oleśnica - spacer

Brama Wrocławska (Breslauer Tor)

rynek i ratusz 

Kolumna Złotych Godów (Ehrensäule am Schlossplatz) 

Kolumna Zwycięstwa (Denkmal mit Viktoria) 

Pomnik Fryderyka Chopina (dawniej: Bismarckdenkmal) 

Zamek w osobnej galerii: https://welthellsicht.blogspot.com/2018/09/zamek-ksiazat-olesnickich-w-olesnicy.html 

Kościoły w osobnej galerii (wkrótce: welthellsicht.blogspot.com)

galeria: https://www.facebook.com/media/set/?set=a.1899055596816732&type=1&l=5656b8cf77

#wakacje z Welthellsicht od A do Z cz. 11 - D jak Duszniki-Zdrój

Duszniki-Zdrój (video)

Duszniki-Zdrój 

Muzeum Papiernictwa w Dusznikach-Zdroju 

Dworek Chopina

Uzdrowisko (deptak)

galeria zdjęć: https://www.facebook.com/media/set/?set=a.1419779971410966.1073742073.288684237853884&type=3

muzyka:

F.Chopin: 24 Preludes, Op. 28 - Prelude No. 15 in D flat major, Op. 28, (Laszlo Baranyay)

Duszniki-Zdrój

Duszniki-Zdrój: uzdrowisko (deptak), Dworek Chopina