Barokowa Pieśń nad Pieśniami – o wspólnym dziele poety z Bolesławca i nadwornego kompozytora z Drezna (Opitz, Schütz i piękny madrygał)

Barokowe dzieło wspomnianych autorów: niezwykłego poety i wybitnego muzyka - opiera się na sile liryki, która liczy już sobie ponad 2 tysiące lat! To Pieśń nad Pieśniami – wyjątkowa księga Starego Testamentu. Wyjątkowa, bo pełna finezji i wręcz erotyki. To miłosny duet – interpretowany na wiele sposobów.

Trzecia z sześciu pieśni stała się platformą artystycznej współpracy kongenialnych umysłów epoki zmysłowej duchowości. Mistrzowie ci są również współautorami dzieła znacznie większego od lirycznej miniatury. Oprócz omawianego madrygału duet  Opitz – Schütz jest też odpowiedzialny za napisanie pierwszej niemieckiej opery! 

Post i Wielkanoc w sztuce na Dolnym Śląsku + 10 utworów kompozytorów związanych z Dolnym Śląskiem (GALERIA + MUZYKA i ciekawostki)

Teologiczną wagę chrześcijańskich wiosennych świąt podkreślają dzieła sztuki. Sceny męki i zmartwychwstania Chrystusa są niezwykle powszechne. Kalwarie, drogi krzyżowe, grupy ukrzyżowania, piety, veraikony... – to tylko część kompozycji i tematów podejmowanych przez artystów. Na Dolnym Śląsku w kościołach oraz muzeach nie brakuje takich dzieł i eksponatów. Są to artystyczne odniesienia do biblijnej sceny śmierci Jezusa i jednoczącej religie chrześcijańskie wiary w zmartwychwstanie Zbawiciela oraz obietnicę zmartwychwstania jego wyznawców. Także muzyka jest pełna postnych i wielkanocnych nawiązań. 

Przedstawiam zestaw zdjęć dzieł sztuki z Dolnego Śląska, uzupełniony 10 kompozycjami, których autorzy byli w różny sposób związani z Dolnym Śląskiem. Do tego fragmenty poetyckie i zabytki językowe. 

"Nie dotykaj mnie” - niecierpek, Sudety i Maria Magdalena (GALERIA + ciekawostki)

Te trzy słowa z „Nowego Testamentu” mają nie tylko niezwykle silną ekspresję, ale i od stuleci promieniują swoim wpływem na wiele dziedzin ludzkiej aktywności. Wypowiedział je Chrystus do Marii Magdaleny po Zmartwychwstaniu. Teologowie dyskutują, co właściwie oznacza ten - zdawałoby się prosty komunikat. Tymczasem motyw „noli me tangere” zadomowił się w sztuce, jako jedna z popularniejszych form ukazania kontrowersyjnej świętej oraz sceny związanej z wielkanocnym cudem. Nawet świat roślin ma odniesienie do tej frazy! 

Zajrzymy do Wambierzyc – śląskiej Jerozolimy, Jeleniej Góry, Kamiennej Góry i Ścinawki, posłuchamy muzyki z XVII wieku, którą stworzył mistrz związany z Dolnym Śląskiem i wybitnym Dolnoślązakiem, wreszcie udamy się w Sudety ze starym zielnikiem, by poszukać rośliny owianej legendami. Zapraszam! 

Niezwykłe opery związane z Dolnym Śląskiem (wybór ciekawostek)

Akcja niektórych dzieł teatru muzycznego rozgrywa się na Dolnym Śląsku. W zestawieniu znajdują się też opery, których autorzy byli Dolnoślązakami. Wybrałem kilka kompozycji, które mają interesujący związek z Dolnym Śląskiem.

Kolejna porcja operowych ciekawostek dla miłośników muzyki, kultury i historii Dolnego Śląska. Pojawią się takie nazwiska, jak: Weber,  Meyerbeer, Hindemith, Respighi, Berg, Schütz, Schönberg, Ravel, Puccini czy Penderecki.

Dźwięki miłości – zakochani w muzyce (z dolnośląskimi i sudeckimi akcentami z życia twórców i ich dzieł)

10 kompozycji 8 kompozytorów od baroku do połowy XX wieku. Różne oblicza – odcienie miłości: liryzm, czułość, bohaterstwo i wzniosłość, radość, tragizm, dramat i ukojenie. Mniej i bardziej znane dzieła wielkich twórców od Schütza (XVII wiek) po Straussa (XX wiek). Opery, pieśni, symfonie i... marsz weselny. Niezwykłe inspiracje i ciekawe okoliczności powstania i prezentacji pięknej muzyki.

Miłość stanowi jeden z filarów muzyki. Jest siłą, która inspiruje i wypełnia świat dźwięku. Nie bez powodu Wagner, jeden z piewców miłości, a zarazem „filozof muzyki”, kierując się schopenhauerowską estetyką, twierdził, że melodia - czyli język "wieczny, nieskończony i idealny" - "nie wyraża pasji, miłości, tęsknoty za tą czy inną osobą w tej czy innej sytuacji, ale raczej pasję, miłość, tęsknotę samą w sobie, i to w nieskończenie różnorodnych konfiguracjach". Poeta-kompozytor dobitnie wyraził uniwersalizm języka dźwięków. Można mieć lepsze tworzywo dla dzieł o miłości?

10 kompozytorów od baroku do romantyzmu i Boże Narodzenie w ich twórczości (+ związki autorów z Dolnym Śląskiem) (wybór)

Co ma wspólnego wnuczka fundatora Uniwersytetu Wrocławskiego z bachowskim Bożym Narodzeniem? Ile z Dolnoślązaka miał w sobie autor „Mesjasza”? Która kolęda pobrzmiewa w kompozycji genialnego kuracjusza z Dusznik-Zdroju? Do tego świąteczna kołysanka honorowego doktora wrocławskiej uczelni, święta w twórczości gości pałacu w Lwówku Śląskim i kilka innych smaczków.

Najpiękniejsze święta w roku to wdzięczny temat dla artystów. Do Bożego Narodzenia nawiązują pisarze (na blogu jest już tekst o „Dziadku do Orzechów”) czy malarze i inni artyści plastycy (na ten temat również na blogu). Także muzycy od wieków piszą dzieła inspirowane grudniowym świętem. To nie tylko kolędy, ale i rozmaite kompozycje na głos, orkiestrę czy instrumenty solo. Bożonarodzeniowe dzieła znajdziemy w twórczości mistrzów baroku, z Bachem i Haendlem na czele, ale też i romantyków, od Chopina przez Mendelssohna po Straussa. W moim wpisie bożonarodzeniowe dzieła, a także te kompozycje, które szczególnie popularne są w tym okresie, napisane przez wielkich muzyków w różny sposób związanych z Dolnym Śląskiem i z Dolnoślązakami.

Śląski motet Heinricha Schütza i jego pionierska opera do słów Ślązaka! – wielki poprzednik Bacha we Wrocławiu i jego współpraca z Opitzem

Heinrich Schütz urodził się 100 lat przed Janem Sebastianem Bachem i nazywany jest najbardziej wpływowym niemieckim muzykiem przed słynnym kantorem z Lipska. Ten kompozytor z Saksonii gościł na Dolnym Śląsku i razem z Dolnoślązakiem stworzył przełomowe dzieło w historii muzyki. 

O utworach, które stworzył mistrz wczesnego baroku. Jedna z kompozycji ma słowa napisane przez Dolnoślązaka, druga została na Dolnym Śląsku wykonana, a jej słowa zawierają łacińską nazwę regionu. 

Dafne, czyli zaginione dzieło ucznia Monteverdiego oraz śląskiego poety (Schütz i Opitz)

Claudio Monteverdi uchodzi za twórcę opery, teatru muzycznego, który żyje i ewoluuje do dziś. Jego "Orfeusz" z 1607 roku określany jest jako pierwszy dojrzały i doskonały przykład gatunku, który narodził się w środowisku włoskich intelektualistów końca XVII wieku. Dwa lata później, w 1609 roku, w czasie wydania partytury dzieła w Wenecji, w słynnym mieście na wodzie pojawił się przybysz z północy, Heinrich Schütz. Niemal ćwierć wieku później napisał on pierwszą niemiecką operę. Za tekst posłużyło mu libretto sporządzone przez poetę z śląskiego Bolesławca!

Już po premierze swojej mitycznej "Dafne"Schütz wrócił do Wenecji. Wówczas spotkał samego Monteverdiego i doskonalił u starszego 18 lat Włocha swoje umiejętności. 

Wawrzynek czyli Dafne – wiosenny krzew i dzieła sztuki (GALERIA + ciekawostki)

Dafne - z greckiego Δάφνη (Dáphnē) – to mityczna nimfa, która pojawia się również na kartach Metamorfoz Owidiusza. Linneusz zapisał jej imię jako łacińską nazwę gatunkową dla wawrzynka wilczełyko. Dafne to również bohaterka pierwszych oper, w tym pionierskiej niemieckiej opery, do której libretto napisał genialny poeta z Bolesławca. Inna dolnośląska ciekawostka to wizerunek mitu w reprezentacyjnej sali zamku Książ w Wałbrzychu.  Do tego rozmaite dzieła sztuki, literatury i przykłady badań naukowych śląskich przyrodników. 

Specjalnie z okazji wiosny post kulturalno-przyrodniczy. 

Malowana szopka - kościół św. Józefa Krzeszów (video)

Malowana szopka - kościół św. Józefa Krzeszów Europejska Perła Baroku. Ilustracja dźwiękowa (z tej samej epoki): "Pójdźmy do Betlejem i zobaczmy, co się tam zdarzyło i o czym nam Pan oznajmił" (Łk 2,15) z oratorium Heinricha Schütza - "Weihnachtshistorie" (cytat w wersji Lutra) 

Plus zdjęcia świątyni oraz zdjęcie świątecznie udekorowanej bazyliki NMP w Krzeszowie 

zdjęcia: https://welthellsicht.blogspot.com/

facebook.com/Welthellsicht

O freskach: http://culture.pl/pl/dzielo/michael-willmann-freski-w-kosciele-sw-jozefa-w-krzeszowie

O kościele: http://www.zabytkidiecezjilegnickiej.pl/index.php/pl/trasa-poludniowa-1/kosciol-pw-sw-jozefa-w-krzeszowie

muzyka: Heinrich Schütz - Weihnachtshistorie - Lasset uns nun gehen gen Bethlehem ("Historia Bożego Narodzenia" jest 30 lat starsza od polichromii Willmanna)