Najstarszy pomnik Bacha i współczesną płytę nagrobną kompozytora zaprojektowali artyści z Dolnego Śląska!

Na blogu wielokrotnie wspominałem o uczniach Bacha, którzy pochodzili z miast Dolnego Śląska i o poetach z regionu, których wiersze mistrz wykorzystywał w swoich kantatach i pasjach. Pisałem także o popularyzatorach twórczości Bacha i kolekcjonerach jego dzieł. Z wielkim barokowym kompozytorem związani byli też artyści żyjący wiele lat po nim, w XIX i XX wieku. Dolnoślązacy, którzy przyczynili się do materialnego upamiętnienia mistrza z Lipska, autorzy jego pomnika i grobu! Jeden pochodził z Oleśnicy, drugi z Wołowa, ale wychował się w Wałbrzychu. 

Zapraszam do lektury ciekawostek związanych z dziedzictwem jednego z największych muzyków w dziejach. Dwa dzieła Dolnoślązaków powstały w odstępie czasowym ponad 100 lat, w przestrzeni dzieli je jedynie… około 130 metrów. 

Kariera Marsza Weselnego Mendelssohna a Dolny Śląsk (ciekawostki i konteksty: Wrocław, Duszniki-Zdrój, Mysłakowice, Legnica)

25 stycznia 1858 roku w Londynie odbył się ślub córki królowej Wiktorii z przyszłym cesarzem Niemiec, Fryderykiem III Hohenzollernem. Na ślubie zabrzmiał „Marsz Weselny” Feliksa Mendelssohna-Bartholdy'ego – po raz pierwszy oficjalnie jako muzyka ślubna na organach, a nie teatralna grana przez orkiestrę! Ówczesny książę koronny wyjechał na swój ślub niemal prosto z Dolnego Śląska, gdzie przez prawie cały 1857 roku przebywał we Wrocławiu, jako dowódca tamtejszego pułku piechoty. Jako cesarz Fryderyk IIII nosił tytuł księcia Śląska (souveräner und oberster Herzog von Schlesien wie auch Grafschaft Glatz). Gościł w pałacu Hohenzollernów w Mysłakowicach. Rok po ślubie, w 1859, został wraz z małżonką Wiktorią, honorowo przyjęty we Wrocławiu. W stolicy Śląska gościł też autor muzyki! Młody Mendelssohn odwiedził Wrocław w sierpniu 1823 roku, by wysłuchać słynnego Bernera, organisty. 

Związki pary, która jako pierwsza kroczyła spod ołtarza w rytm marsza Mendelssohna, oraz autora muzyki z Dolnym Śląskiem. 

Majowa królowa polan: konwalia – dolnośląskie ciekawostki ze świata przyrody, sztuki, literatury, nauki i nie tylko (GALERIA + konteksty)

Francuzi rozpoczynają maj Świętem Konwalii. Ta piękna roślina, ozdoba polan i ogrodów jest niezwykle ciekawym motywem literackim i artystycznym oraz intrygującą rośliną leczniczą i trującą! Ma cenione właściwości medyczne oraz estetyczne. Wykorzystywana jest jako kwiatowa dekoracja, w perfumerii z uwagi na zapach, ale też jako symbol. Wiąże się ją z lilią z Pieśni nad Pieśniami. W ręku trzyma ją Kopernik na słynnym portrecie. Konwalie pojawiają się w wierszach oraz pieśniach słynnych kompozytorów. 

Zapraszam do lektury ciekawostkowego tekstu o niektórych kulturowych właściwościach konwalii. Przyjrzę się kontekstom związanym z Dolnym Śląskiem i Sudetami oraz artystami i badaczami, którzy działali w tym regionie. Nie zabraknie starych zielników, muzycznych i poetyckich perełek oraz zaskakujących tropów! 

Eichendorff, śląski geniusz romantyzmu w muzyce wielkich mistrzów (wybór pieśni z autorstwa Mendelssohna, Brahmsa, Wolfa, Straussa, Nietzschego i innych)

Śląski romantyk był nie tylko płodnym twórcą, którego wiersze stanowią wspaniały przykład niemieckojęzycznego kunsztu literatury XIX-wieku. Swoją nastrojową liryką pisarz natchnął wielu mistrzów świata dźwięków do napisania pieśni! Po poezję Eichendorffa sięgali prawdziwi geniusze od romantyzmu po czasy nam najbliższe! Sale koncertowe świata bardzo często wypełniają wyśpiewywane frazy, które wyszły spod pióra śląskiego literata. 

Eichendorff związany był m.in. z Wrocławiem i Nysą. 

Esencja romantyzmu: pieśni Mendelssohna do słów poetów związanych z Dolnym Śląskiem (Eichendorff i Hoffmann Von Fallersleben)

Wybitny kompozytor, reprezentant romantyzmu w czystej postaci, i wpływowi, cenieni poeci. Oto wspólne dzieła Mendelssohna, Eichendorffa i Hoffmanna Von Fallerslebena. Wybór pięknych pieśni, które są wciąż śpiewane przez artystów, nagrywane i podziwiane przez melomanów. Ich autorzy w różny sposób związani byli z Dolnym Śląskiem. Kompozytor odwiedził sudeckie uzdrowisko, gdzie mieszkał jego krewny. Z kolei pisarze mieszkali we Wrocławiu. 

Anielski talizman z bramy i zagłada renesansowego zabytku – o kamiennogórskim Kreppelhofie i tajemniczych inskrypcjach (GALERIA + ciekawostki)

Ludzie i czas okazali się bardzo niełaskawi dla pięknego i ciekawego zamku w Kamiennej Górze. Rezydencja, której początki sięgają wczesnego renesansu, a legendarne korzenie nawet średniowiecza i templariuszy, padła ofiarą pożaru w latach 60. XX wieku i została oddana wandalom oraz erozji na pożarcie. Dziś z budowli, w której gościli europejscy monarchowie z cesarzem i carem na czele, zostały zgliszcza, przed którymi ostrzegają tablice. 

Niezwykłość tego miejsca podkreśla już brama w murach okalających kompleks. Pozostałości po dawnej wystylizowanej perełce niewiele nam mówią. Kto wie, ile czasu im jeszcze zostało… W czasach świetności ten obiekt zdobiły piękne ornamenty oraz dwa niezwykłe biblijne cytaty. Trudno je odczytać z dawnych fotografii, udało mi się jednak znaleźć ich transkrypcję z XIX wieku!  Zapraszam do lektury wpisu nas temat aniołów i ich mocy – na temat tego, jak zamek i jego mieszkańców zawierzono opiece skrzydlatych istot, cytując starożytny tekst używany niegdyś do odpędzania demonów! 

Bożonarodzeniowe muzyczne prezenty – geniusze i mnóstwo dolnośląskich kontekstów!

Najróżniejsze poradniki podpowiadają, co może być udanym prezentem świątecznym. Co warto kupić lub zrobić, by ucieszyć obdarowaną osobę. Ta sztuka jest niezwykle trudna i wymaga wiedzy, a czasami też szczęścia! Nie o poradach będzie ten wpis. Zapraszam na spotkanie z muzyką, która stała się bożonarodzeniowym prezentem! Znajdą się oczywiście liczne dolnośląskie konteksty. 

Przedstawię kilka kompozycji, które otrzymali bądź wręczyli kompozytorzy związani z Dolnym Śląskiem – muzycy goszczący i koncertujący w tym regionie. Chodzi o Mandelssohna, Brahmsa i Wagnera. W przypadku pierwszego z nich, wyjątkowo obdarowanego – mowa będzie o dziele Jana Sebastiana Bacha. Dlaczego te prezenty były takie wyjątkowe i jakie mają związki z Śląskiem lub Polską? Zapraszam! 

Kwiaty – cuda natury z Dolnego Śląska i Sudetów oraz muzyczne, artystyczne i poetyckie inspiracje (GALERIA)

Kwiaty to prawdziwe cuda natury. Szczególnie cieszą nas wiosną i latem. Kuszą zapachami, zaskakują pięknym wyglądem. Nic dziwnego, że są od wieków inspiracją dla artystów, muzyków i poetów. Są symbolami miłości, niewinności, natury, piękna i ulotności. Służą za ozdobę oraz podarunek. 

Kwiatowy przegląd dla wielbicieli natury i sztuki oraz ciekawych kontekstów. 

Lasy, parki, rezerwaty – kojące piękno drzew na Dolnym Śląsku (GALERIA – wybór lesistych miejscówek w regionie) + muzyczne perełki

„Lasy kłonią się w poszumie, korzeniami pospinały wrosłe w siebie głazy, skały; pnie za pniami idą w tłumie...” - tymi słowami Goethe, który odwiedził Dolny Śląsk w 1790 roku, rozpoczął ostatnią scenę swojego wielkiego dramatu „Faust”. „Tęsknię ku tobie, o szumiący lesie! Ku twoim pieśniom, które wiew wiosenny w bezmierny przestwór na swych puchach niesie, Ulata duch mój, sam w melodie plenny” - dodaje Kasprowicz, który studiował we Wrocławiu w latach 1884-1888. 

Spacery po lasach, parkach i rezerwatach koją nasze nerwy, dotleniają, uczą wrażliwości na piękno przyrody oraz edukują – możemy bowiem podziwiać niezwykłe ekosystemy. Czasami są tajemnicze, innym razem urokliwe. Lasy karmią nas też swoimi owocami. 

Bachowski renesans we Wrocławiu – jak stolica Dolnego Śląska przywracała chwałę najsłynniejszemu barokowemu kompozytorowi (muzyka, zdjęcia, ciekawostki)

W pierwszej połowie XIX wieku Wrocław był obok Berlina jednym z najaktywniejszych ośrodków odkrywania i publicznego prezentowania twórczości Jana Sebastiana Bacha. Spuścizna zmarłego w 1750 roku mistrza, którego nazywa się niekiedy „ojcem muzyki”, była przez dziesięciolecia w zasadzie nieznana publiczności koncertowej. Wszystko zmieniło się w Berlinie w 1829 roku. Świadkiem tego wydarzenia był wrocławski muzyk, który postanowił aktywnie włączyć się w nurt „ożywiania Bacha”. Już w 1830 roku w Auli Leopolidna zaprezentował z zespołem „Pasję św. Mateusza”. Był to początek niezwykłej muzycznej drogi, dzięki której Wrocław został zapamiętany jako jedna z bachowskich stolic Europy. 

Z Bachem stolica Dolnego Śląska wiąże się w różny sposób. W tym mieście grali i edukowali się uczniowie, współpracownicy i przyjaciele Bacha. Tutaj też rodził się bachowski renesans. Kilka ciekawostek związanych z tym procesem, dzięki któremu dziś możemy delektować się wielkimi dziełami Jana Sebastiana Bacha tak, jakby nigdy nie zostały zapomniane. 

Fortepian a Dolny Śląsk – instrument, który zmienił muzykę, sławni pianiści i producenci fortepianów (wybór ciekawostek, muzyka, zdjęcia)

Fortepian jest jednym z najważniejszych instrumentów muzycznych całej kultury Zachodu. Wpłynął na rozwój i popularyzację wielu gatunków muzycznych. Od salonu po salę koncertową – jego obecność od 300 lat ma niesamowite znaczenie. Z historią fortepianu związany jest też Dolny Śląsku. W tym regionie, zwłaszcza w Legnicy, kwitła produkcja instrumentów. Z Dolnego Śląska pochodzili cenieni konstruktorzy fortepianów i pianin. We Wrocławiu i innych miastach koncertowali zaś najwięksi pianiści w dziejach. 

Białe i czarne klawisze fortepianu to jeden z symboli muzyki. 

Wiosna na Dolnym Śląsku – od zwiastunów po pełen rozkwit (GALERIA i ciekawostki + 5 muzycznych ciekawostek od kompozytorów związanych z regionem)

Czar wiosny to wręcz mityczny - a jednocześnie zupełnie naturalny - skarb naszego klimatu. Przyroda doznaje przebudzenia i przeżywa bujny rozkwit. Budzą się rośliny i zwierzęta. Ta coroczna metamorfoza wprawia nas niezmiennie w oczarowanie. Czy można nie kochać wiosny za takie cuda? 

Zapraszam na mój wiosenny przegląd. Zdjęcia wykonane na Dolnym Śląsku w przedwiosennych i wiosennych miesiącach. Do tego piękne muzyczne perełki związane z nadejściem ukwieconej pory roku. Autorzy tych kompozycji to wybitni twórcy, którzy mają ciekawe związki biograficzne i artystyczne z Dolnym Śląskiem.

Z Goethem na Dolnym Śląsku i w Sudetach - cz. II: Wrocław, Niemcza, Ząbkowice, Złoty Stok, Lądek-Zdrój - GALERIA, ciekawostki + muzyka

Goethe – wielki pisarz, badacz, postać wręcz kultowa dla kultury europejskiej – odwiedził Dolny Śląsk i Sudety w 1790 roku. Podążając śladem jego wędrówki, możemy odkrywać wspaniałości architektoniczne czy przyrodnicze regionu. Proponuję wirtualną podróż w miejsca odwiedzone przez autora „Fausta” i sprawdzenie, co mógł zobaczyć, a co zobaczyłby dziś – gdyby miał szansę powtórzyć taką wyprawę. Do tego garść ciekawostek oraz muzyka do słów tego poety. 

Lubań, Gryfów Śląski, Jelenia Góra, Kamienna Góra, Dzierżonów, Wrocław, Świebodzice, Niemcza, Lądek-Zdrój, Radków, Szczeliniec Wielki, Adršpach, Krzeszów, Śnieżka, Wałbrzych, Zgorzelec – to wybrane miejsca, w których poszukamy śladów i kontekstów wiążących Dolny Śląsk i Sudety z Johannem Wolfgangiem Goethem. Zapraszam! 

Noc na Dolnym Śląsku i w muzyce cz. I (GALERIA: zwiedzanie po zmierzchu + dolnośląskie konteksty związane z wielkimi kompozytorami i ich utworami)

Noc jest niezwykle ważnym symbolem w kulturze. Kojarzy się z czymś mrocznym, groźnym, tajemnicą, ale i z odpoczynkiem, marzeniami, przygodą oraz fantazją. Piękne kompozycje związane z nocą i snem są prawdziwymi dźwiękowymi skarbami. Po tematykę związaną z tymi onirycznymi motywami sięgali również mistrzowie melodii związani w różny sposób z Dolnym Śląskiem. Noc to także doskonała pora na zwiedzanie! Bryły ciekawych obiektów niezwykle prezentują się w blasku iluminacji. 

Mój subiektywny wybór muzycznych ciekawostek z dolnośląskimi kontekstami. Wielka twórczość oraz regionalne perły na fotografiach z moich wypraw – około 100 zdjęć. Zapraszam! 

Dźwięki miłości – zakochani w muzyce (z dolnośląskimi i sudeckimi akcentami z życia twórców i ich dzieł)

10 kompozycji 8 kompozytorów od baroku do połowy XX wieku. Różne oblicza – odcienie miłości: liryzm, czułość, bohaterstwo i wzniosłość, radość, tragizm, dramat i ukojenie. Mniej i bardziej znane dzieła wielkich twórców od Schütza (XVII wiek) po Straussa (XX wiek). Opery, pieśni, symfonie i... marsz weselny. Niezwykłe inspiracje i ciekawe okoliczności powstania i prezentacji pięknej muzyki.

Miłość stanowi jeden z filarów muzyki. Jest siłą, która inspiruje i wypełnia świat dźwięku. Nie bez powodu Wagner, jeden z piewców miłości, a zarazem „filozof muzyki”, kierując się schopenhauerowską estetyką, twierdził, że melodia - czyli język "wieczny, nieskończony i idealny" - "nie wyraża pasji, miłości, tęsknoty za tą czy inną osobą w tej czy innej sytuacji, ale raczej pasję, miłość, tęsknotę samą w sobie, i to w nieskończenie różnorodnych konfiguracjach". Poeta-kompozytor dobitnie wyraził uniwersalizm języka dźwięków. Można mieć lepsze tworzywo dla dzieł o miłości?

10 kompozytorów od baroku do romantyzmu i Boże Narodzenie w ich twórczości (+ związki autorów z Dolnym Śląskiem) (wybór)

Co ma wspólnego wnuczka fundatora Uniwersytetu Wrocławskiego z bachowskim Bożym Narodzeniem? Ile z Dolnoślązaka miał w sobie autor „Mesjasza”? Która kolęda pobrzmiewa w kompozycji genialnego kuracjusza z Dusznik-Zdroju? Do tego świąteczna kołysanka honorowego doktora wrocławskiej uczelni, święta w twórczości gości pałacu w Lwówku Śląskim i kilka innych smaczków.

Najpiękniejsze święta w roku to wdzięczny temat dla artystów. Do Bożego Narodzenia nawiązują pisarze (na blogu jest już tekst o „Dziadku do Orzechów”) czy malarze i inni artyści plastycy (na ten temat również na blogu). Także muzycy od wieków piszą dzieła inspirowane grudniowym świętem. To nie tylko kolędy, ale i rozmaite kompozycje na głos, orkiestrę czy instrumenty solo. Bożonarodzeniowe dzieła znajdziemy w twórczości mistrzów baroku, z Bachem i Haendlem na czele, ale też i romantyków, od Chopina przez Mendelssohna po Straussa. W moim wpisie bożonarodzeniowe dzieła, a także te kompozycje, które szczególnie popularne są w tym okresie, napisane przez wielkich muzyków w różny sposób związanych z Dolnym Śląskiem i z Dolnoślązakami.

Marzec z geniuszami Muzyki Dawnej (i śląskimi akcentami z ich życia)

Vivaldi, Bach, Haendel, Telemann – dziś te nazwiska to podręcznikowe przykłady mistrzów kontrapunktu i polifonii, czyli kompozytorów schyłku okresu nazywanego Muzyką Dawną. Każdy z nich na świat przyszedł w marcu. Każdy z nich miał coś (zwykle pośrednio: rodzinnie czy zawodowo) wspólnego z Wrocławiem i Dolnym Śląskiem. Region może się pochwalić tym kontekstem, ale też i własnymi niezwykłymi synami, którzy wiele znaczyli dla historii muzyki, w tym tej barokowej. 

Podsumowując barokową serię, przedstawiam muzyczo-historyczną kompilację z wybitnymi bohaterami.... i znajomymi miejscami. 

Ideologia, sztuka i Amen (w Saksonii i świecie artystycznych zbiegów okoliczności)

Słynnych niemieckich mistrzów dźwięku łączy między innymi autorstwo dwóch najpopularniejszych Marszów Weselnych. Ale nie tylko to. Także dwa saksońskie miasta i niezwykła linia melodyczna związana z jednym z nich. Będą też bohaterowie z legend arturiańskich, wielkopiątkowe klimaty oraz inne ciekawe konteksty. 

(od góry od lewej: Mendelssohn, Semper Oper, Wagner, kościół św. Tomasza, Bach, Gewandhaus)

Zapraszam w kolejną kulturalno-turystyczną podróż z blogiem. Nie zabraknie też na deser dolnośląskich akcentów, bo i Wagner, i Mendelssohn na Dolnym Śląsku byli osobiście. 

Mendelssohn – dał nam Marsz Weselny, ożywił Pasję Bacha... wsparł dolnośląskich powodzian (ciekawostki z Dusznik-Zdroju i nie tylko)

Jakob Ludwig Felix Mendelssohn Bartholdy jest dziś niewątpliwie jednym z najpopularniejszych romantyków granych na całym świecie. Jego muzyka zachwyca wspaniałym brzmieniem i niezwykłymi efektami. Krótkie życie twórcy było wypełnione intensywną pracą. Jemu zawdzięczamy popularny "Marsz Weselny". 

On przyczynił się do spopularyzowania twórczości zapomnianego po śmieci Bacha. Podczas jednego z brytyjskich koncertów zarobione pieniądze przeznaczył na pomoc dla powodzian z Dolnego Śląska. 

Zamek Świny (video)

Zamek Świny (niem. Schweinhausburg) – pierwotnie gród, następnie zamek obronny, a od początków XVII w. zamek mieszkalny na Śląsku we wsi Świny koło Bolkowa, na Pogórzu Kaczawskim w Sudetach.(Wikipedia) 

galeria zdjęć: https://www.facebook.com/media/set/?set=a.1654345444621083.1073742236.288684237853884&type=1&l=765114574c

muzyka:

Felix Mendelssohn-Bartholdy: Symphony No. 5 in D Major "Reformation", Op. 107 (Riccardo Muti

New Philharmonica Orchestra)