Śmierć, pożoga i żałoba – śląska poezja z XVII wieku w kantacie ostrzegającej przed wojną i nazizmem! (Gryphius 1648 – Hartmann 1936)

Przerażające obrazy wojny – śmierci, krzywdy, zniszczenia, cierpienia, choroby, głodu – zostały spisane przez wielkiego śląskiego poetę w czasie wojny trzydziestoletniej w XVII wieku. Andreas Gryphius z Głogowa w wielu utworach lirycznych zawarł ból i niemoc człowieka wobec straszliwego konfliktu. Jego słowa poruszyły Karla Amadeusa Hartmanna – bawarskiego kompozytora, który sprzeciwiał się nazistowskiej polityce III Rzeszy. Wykluczony z życia społecznego muzyk napisał niezwykłą kompozycję – ostrzeżenie. Jego kantata na sopran, chór i fortepian z 1936 roku wołała o pokój i słowami sprzed wieków opisywała tragizm wojny. 

Wojna wybuchła niedługo później, a dzieło, choć zdobyło nagrodę w Wiedniu, zostało wykonane dopiero w latach 50. Jedną z pierwszych wykonawczyń kompozycji była sopranistka z Kłodzka – wybitna śpiewaczka. Zachowało się nagranie antywojennego dzieła Hartmanna do słów Gryphiusa w wykonaniu  Annelies Kupper. Dzieło zaśpiewała również Renée Fleming, jedna z najwybitniejszych śpiewaczek przełomu XX i XXI wieku! 

Dawna poezja Ślązaków wciąż inspiruje! 5 poetów związanych z Dolnym Śląskiem w kantacie z 2011 roku (poetycko-muzyczna ciekawostka)

Tacy mistrzowie dźwięku, jak: Bach, Schütz, Telemann, Mozart, Schubert, Schumann, Mendelssohn-Bartholdy, Brahms, Strauss, Berg (i wielu, wielu innych) sięgali przez stulecia po słowa napisane przez liryków urodzonych na Dolnym Śląsku lub związanych z tym regionem. Popularność dzieł mistrzów słowa nie zatarła się! Kompozytorzy nadal sięgają po twórczość dawnych poetów z Dolnego Śląska i piszą do niej muzykę! Przykładem może być Peter Schindler, którego monumentalna kantata "Sonne, Mond und Sterne" z 2011 roku wykorzystuje 6 wierszy 5 poetów, którzy urodzili się na Śląsku i związani byli m.in. z Wrocławiem czy Głogowem. 

Żołnierz samochwał i... 30 lutego, czyli komedia Gryphiusa "śląskiego Szekspira"

Na liście fikcyjnych dat, które nie wypadają w kalendarzu, znajduje się 30 lutego. Nieprawdziwy dzień najkrótszego miesiąca w roku, który jedynie raz na 4 lata ma 29 dni. Wymyślone daty jednak pojawiają się jako elementy pomyłek czy też satyry. Właśnie 30 lutego jest dniem, który znalazł się na kartach dzieła związanego ze Śląskiem! Jego autorem był wybitny człowiek teatru pochodzący z Głogowa. Inspiracją zaś było antyczne dzieło wyśmiewające fanfaronadę rzekomych bohaterów wojennych oraz inne przywary ludzi obłudnych, narcystycznych.

Kwiat bogów, metafora piękna, metafizyczny symbol: róża – z ogrodów, poezji i sztuki (GALERIA + ciekawostki, dolnośląskie konteksty)

„Chcecie róże moje rwać?” - pyta Nietzsche w „Wiedzy radosnej” -  „Róże bym zbierała chętnie, chociaż straszą mnie jej ciernie” odpowiada głos w kantacie Bacha „Zaprawdę, zaprawdę powiadam wam”. W poszukiwaniu kwiatów udamy się do dolnośląskich ogrodów, parków i na polany. Zagłębimy się też w meandrach kultury i historii. Zetkniemy się z wielką poezją, a nawet mistyką! 

W świecie kwiatów róża zajmuje królewskie miejsce. Jest wieloznacznym symbolem znanym w wielu kulturach, towarzyszącym człowiekowi od wieków. 

Śląska inkarnacja Szekspira i dzieła fenomenalnego Anglika na Dolnym Śląsku

Czy genialny Szekspir pomylił Śląsk z… Sycylią? O unikatowym wydaniu „Hamleta” we Wrocławiu oraz o wielkim Ślązaku, którego z angielskim reformatorem dramatu powiązały niezwykłe okoliczności - nie tylko twórcze, ale i biograficzne. 

Na pewno zetknęliście się z różnymi wariantami teorii metapsychozy. Wędrówka dusz to intrygujące zagadnienie. Niektórzy mówią, że aby dowiedzieć się, kim byliśmy w poprzednim wcieleniu, potrzeba sprawdzić, kto umarł w roku naszych urodzin. W 1616 w rodzinnym Stratford nad Avon zmarł Szekspir. Kilka miesięcy później w Głogowie (nad Odrą) urodził się Andreas Gryphius. Literaturoznawcy uważają, że niektóre dzieła śląskiego twórcy są adaptacjami twórczości geniusza z Anglii.