Na straży zgody i harmonii – Pokojowa Nagroda Nobla i związki jej laureatów oraz nominowanych z Dolnym Śląskiem (#ciekawostki i mało znane konteksty!)

Pokój jest stanem ładu, harmonii i zgody, który pozwala ludziom na rozwój, poczucie bezpieczeństwa i stabilizacji. Jest to stan pożądany i upragniony, a zarazem niestety bardzo chwiejny, uzależniony od wielu czynników. Od dawna ludzkości towarzyszą naprzemienne okresy konfliktów i pokoju. Zawierane były traktaty pokojowe. W XIX wieku zaczęły się rodzić zinstytucjonalizowane ruchy pacyfistyczne, których zadaniem jest zmienianie świata - działanie na rzecz pojednania i braterstwa. Pod wrażeniem tego aktywizmu był Alfred Nobel, fundator słynnej nagrody.

Jego przyjaźń z znaną pacyfistką była genezą ustanowienia Pokojowej Narody Nobla, która przyznawana jest od 1901 roku osobom oraz organizacjom zaangażowanym w hamowanie konfliktów i pomoc humanitarną. Niektórzy laureaci i nominowani do tej prestiżowej (a zarazem często kontrowersyjnej) nagrody mieli związek z Dolnym Śląskiem!

Pierwsza nominowana i pierwsza laureatka nagrody Nobla a pałac pod Bolkowem! O przyjaźni Malwidy von Meysenbug i Berthy von Suttner z właścicielem śląskiego zabytku

Malwida von Meysenbug i Bertha von Suttner zapisały się w historii jako damy niezwykle ambitne i wojujące o prawa człowieka. Były aktywistkami i feministkami. Walczyły o wyzwolenie nie tylko kobiet, ale i pokój na świecie. Wspierał je w tym przyjaciel -  Rudolf Hoyos, poeta, kolekcjoner - właściciel tajemniczego zamku w Świnach pod Bolkowem i położonego niedaleko pałacu w Jastrowcu. Tam zresztą zmarł, o czym  Bertha von Suttner wspomniała w pamiętniku. Malwida von Meysenbug napisała mi piękny nekrolog. 

O tym, że wspomniane panie są ważne dla kultury i historii świadczyć może fakt, że Malwida von Meysenbug była pierwszą kobietą nominowaną do literackiej nagrody Nobla, a Bertha von Suttner jako pierwsza kobieta otrzymała pokojową nagrodę Nobla i była drugą - po Marii Skłodowskiej – laureatką Nobla ogólnie. Obie panie były pierwszymi przedstawicielkami płci pięknej, które nominowano do prestiżowej nagrody już w pierwszym roku jej przyznawania! 

Pisarz z Sudetów i katastrofa Titanica! (Hauptmann i literacki zbieg okoliczności)

W 1912 roku doszło do słynnej tragedii na oceanie: podczas dziewiczego rejsu do USA zatonął Titanic. Zginęły setki pasażerów. O tym dramacie opowiadają liczne filmy (w tym nagrodzony 11 Oscarami obraz Camerona z 1997) i książki. Niezwykłe jest to, że w czasie budowy, wodowania i rejsu Titanica śląski pisarz Gerhart Hauptmann wydawał "proroczą" powieść w odcinkach o katastrofie fikcyjnego statku „Roland”! 

Nie bez powodu „Atlantis” z 1912 - dzieło pisarza, który urodził się w Szczawnie-Zdroju i zmarł w Jagniątkowie, zostało omówione w opracowaniu „The Power of Coincidence: The Mysterious Role of Synchronicity in Shaping Our Lives” (Siła przypadku: tajemnicza rola synchroniczności w kształtowaniu naszego życia). W tym samym 1912 roku Hauptmann otrzymał nagrodę Nobla! 

Muzeum Uniwersytetu Wrocławskiego: Co kryje Ziemia?

CO KRYJE ZIEMIA?

GEOLOGIA, MINERALOGIA i PALEONTOLOGIA NA UNIWERSYTECIE WROCŁAWSKIM

na temat wystawy:

ULOTKA TUTAJ 

na zdjęciach: skały, minerały, skamieniałości, notatki Eduarda Buchnera, który posadę na wrocławskiej uczelni przyjął jako Noblista, 2 lata po otrzymaniu nagrody za wyjaśnienie procesu fermentacji. Profesor wykładał w stolicy Dolnego Śląska przez 3 lata. Zachowały się jego notatki na wykłady, które można podziwiać na wystawie w muzeum uniwersytetu.

"Muzeum Uniwersytetu Wrocławskiego – muzeum akademickie gromadzące zbiory związane z historią Uniwersytetu Wrocławskiego. Muzeum mieści się w głównym budynku uniwersyteckim we Wrocławiu, barokowym gmachu projektu Christopha Tauscha" (wikipedia)

Nobliści i nominowani: Dolny Śląsk i Sudety – mieszkańcy, badacze, konteksty (mnóstwo ciekawostek)

Na stronie mojego bloga kilkukrotnie moi Czytelnicy mogli zetknąć się z wzmiankami dotyczącymi  noblistów oraz osób nominowanych do tej najwyższej nagrody w dziedzinie nauk, literatury czy też promowania pokoju. Były to osoby związane z Dolnym Śląskiem i Sudetami – urodzone tam czy też mieszkające i tworzące. Są to też osoby, których nazwiska w szczególny sposób związały się z kulturą regionu. 

Ponad 20 osób - badacze, literaci, w tym takie nazwiska, jak: Born, Stern, London, Haber, Bergius, Koch, Buchner, Neisser, Nocht, Sauerbruch, Domagk, Lenard, Lummer, Ehrlich, Dehmelt, Foerster, Hirszfeld, Tokarczuk, Hauptmann, Zamenhof, Gerlach, Blobel, Selten...