"Od rękopisu do druku – Pan Tadeusz w różnych wydaniach i przekładach" - wystawa muzealna we Wrocławiu (GALERIA)

Jedno z najważniejszych literackich dzieł języka polskiego w wydaniach po niemiecku, hebrajsku, esperanto, chorwacku, łotewsku, szwedzku... 

Romantyczny... – czyli jaki? Dolny Śląsk, Łużyce, Sudety – w poszukiwaniu kontekstów, śladów – subiektywna podróż (GALERIA + ciekawostki)

Kiedy myślimy o czymś romantycznym, chodzi nam zwykle o…? No właśnie. To coś związanego z miłością, zakochaniem? A może miejsce, rzecz, nastrój tajemniczy, a zarazem nostalgiczny? Czy jest to raczej "coś" przenikające historię lub naturę, w jakiś sposób oddziałujące na nas? Romantyczność jest złożona, podobnie jak sam romantyzm, który trudno dokładnie osadzić w ramach czasowych i stylistycznych. Dolny Śląsk i okolice także stanowiły bardzo ważny region... romantyzujący. Tutaj romantycy tworzyli, stąd czerpano romantyczne wątki. Nam pozostały do dziś m.in. romantyczne ruiny i romantyczne parki, a także romantyczna liryka i muzyka. 

Zapraszam do mojego subiektywnego przeglądu wybranych romantycznych ciekawostek. O romantykach na Dolnym Śląsku i w okolicy, o romantycznych tendencjach w architekturze i kulturze regionu, a także o Dolnym Śląsku w twórczości wielkich romantyków.  

Betlejemskie ciekawostki związane z Sudetami, Dolnym Śląskiem i Dolnoślązakami: Betlejem w Krzeszowie, mistyka Angelusa Silesiusa, kolęda z Wrocławia, Betlém koło Kuksu, emigranci-pionierzy z Dolnego Śląska w amerykańskim Bethlehem w Pensylwanii! (#ciekawostki)

Betlejem znaczy „Dom Chleba” lub „Dom Ciała”. To miasto-symbol, miejsce narodzin Chrystusa. Jako realny ośrodek administracyjny w Autonomii Palestyńskiej leży od nas bardzo daleko, jednak nazwa biblijnego miasta jest kojarzona również z innymi miejscami, dziełami literatury, sztuki. Także w historii Dolnego Śląska i Sudetów oraz biografiach Dolnoślązaków można znaleźć ciekawe betlejemskie konteksty. Zapraszam! 

Kilka wybranych ciekawostek, które pokażą, jak niezwykle intrygujące związki ma Betlejem z regionem oddalonym ponad 2500 km od Ziemi Świętej. 

Muzeum Pana Tadeusza we Wrocławiu - rękopis narodowej epopei i polskość w zabytkach (GALERIA + opis)

Jedna z najpiękniejszych kamienic w samym sercu Wrocławia, a w niej wyjątkowe muzeum - poświęcone... jednej książce, a w zasadzie całej kulturze i historii polskiej. 

Wielkanocna mistyka - jak polski wieszcz tłumaczył mędrca z Wrocławia (Mickiewicz i Angelus Silesius)

Autor "Pana Tadeusza" fascynował się również mistyką. Wysoko cenił Jakuba Boehmego z Zgorzelca oraz Anioła Ślązaka z Wrocławia. Fragmenty dzieł tych barokowych twórców romantyczny wieszcz spolszczył i wydał jako "Zdania i uwagi". Co poeta i myśliciele chcą nam przekazać w tych słowach? 

Bożonarodzeniowa mistyka - jak polski wieszcz tłumaczył mędrca z Wrocławia (Mickiewicz i Angelus Silesius na Święta)

Wielki polski wieszcz - romantyk oraz barokowy mistyk z Wrocławia. Wspólnie na Święta.

Kwiat bogów, metafora piękna, metafizyczny symbol: róża – z ogrodów, poezji i sztuki (GALERIA + ciekawostki, dolnośląskie konteksty)

„Chcecie róże moje rwać?” - pyta Nietzsche w „Wiedzy radosnej” -  „Róże bym zbierała chętnie, chociaż straszą mnie jej ciernie” odpowiada głos w kantacie Bacha „Zaprawdę, zaprawdę powiadam wam”. W poszukiwaniu kwiatów udamy się do dolnośląskich ogrodów, parków i na polany. Zagłębimy się też w meandrach kultury i historii. Zetkniemy się z wielką poezją, a nawet mistyką! 

W świecie kwiatów róża zajmuje królewskie miejsce. Jest wieloznacznym symbolem znanym w wielu kulturach, towarzyszącym człowiekowi od wieków. 

W stronę słońca – ciekawostki i zabytki: dolnośląskie konteksty (GALERIA + poetyckie i muzyczne perełki)

Rytm życia naturalnie wyznaczają wschody i zachody słońca. Nic zatem dziwnego, że słońce, które dostarcza nam życiodajnej energii i ciepła, jest ciałem niebieskim o ogromnym kulturowym potencjale. 

Nasza gwiazda dzienna to szczególnie ważny symbol. Warto przypomnieć kilka ciekawostek na jej temat. Oczywiście będą też konteksty dolnośląskie. 

Wiosenny kwiat nie tylko zakochanych – niezapominajka: od łąki i zielnika przez śląską szlachtę, wałbrzyska porcelanę, poetkę z Dolnego Śląska i wrocławski śpiewnik po „Pana Tadeusza” (GALERIA + ciekawostki)

Ta drobna, ale jakże urokliwa roślinka doczekała się nie tylko literackich i artystycznych upamiętnień, ale i nawet własnego święta! Niezapominajka ma ważne miejsce w kulturze i cieszy rokrocznie miłośników przyrody od kwietnia do połowy lata. Szczególnie pięknie prezentuje się w maju. 

Wdzięczny temat prosto z wilgotnych wiosennych polan! 

Muzeum „Pana Tadeusza” we Wrocławiu (GALERIA) cz. II.

"Muzeum Pana Tadeusza – działające od kwietnia 2016 muzeum we Wrocławiu, zlokalizowane w Kamienicy Pod Złotym Słońcem w Rynku. Muzeum Pana Tadeusza jest częścią Zakładu Narodowego im. Ossolińskich. Na 1500 m kw. powierzchni wystawienniczej, w 18 salach, Muzeum Pana Tadeusza prezentuje około 700 eksponatów, ponad 100 gier, interaktywnych aplikacji i prezentacji multimedialnych. Wystawa stała Muzeum Pana Tadeusza składa się z dwóch części. Rękopis „Pana Tadeusza” opowiada o historii i interpretacji słynnego dzieła Adama Mickiewicza w kontekście społeczno-kulturowym" (wikipedia)

Przyjaciel Mickiewicza, szef Wagnera – Dolnoślązak w świecie teatru (Karl von Holtei – ciekawostki z życia XIX-wiecznego polonofila z Wrocławia)

Wrocław jest niewątpliwie jedną z teatralnych stolic Polski. Również przed wiekami, w czasach niemieckich był ważnym ośrodkiem rozkwitu sztuki scenicznej. Postać Karla von Holteia łączy w sobie zarówno pierwiastek polskości, jak i niemieckości w teatrze.

O niezwykłym artyście, jego relacjach z geniuszami jego czasów: w tym Goethem, Mickiewiczem i Wagnerem, a także wybrane miejsca, z którymi był związany. Do tego wizerunki teatralnego mistrza, które znajdziemy we Wrocławiu.

Muzeum „Pana Tadeusza” we Wrocławiu, cz. I

"Muzeum Pana Tadeusza – działające od kwietnia 2016 muzeum we Wrocławiu, zlokalizowane w Kamienicy Pod Złotym Słońcem w Rynku. Muzeum Pana Tadeusza jest częścią Zakładu Narodowego im. Ossolińskich. Na 1500 m kw. powierzchni wystawienniczej, w 18 salach, Muzeum Pana Tadeusza prezentuje około 700 eksponatów, ponad 100 gier, interaktywnych aplikacji i prezentacji multimedialnych. Wystawa stała Muzeum Pana Tadeusza składa się z dwóch części. Rękopis „Pana Tadeusza” opowiada o historii i interpretacji słynnego dzieła Adama Mickiewicza w kontekście społeczno-kulturowym" (wikipedia)

na zdjęciach: 

wnętrza kamienicy, w której siedzibę ma muzeum - malowidła i sztukaterie, wystawy: eksponaty związane z Mickiewiczem i "Panem Tadeuszem", a także z Słowackim czy Zapolską  (wystawa czasowa)

oficjalna strona muzeum:

http://muzeumpanatadeusza.ossolineum.pl

o Panu Tadeuszu na blogu:

TUTAJ

Mahler – słynny symfonik oraz dolnośląskie konteksty (+ "Dziady" Mickiewicza)

Gustav Mahler to niezwykle ciekawy kompozytor okresu neoromantyzmu, działający na przełomie XIX i XX wieku, którego twórczość komponuje się z czasami wiedeńskiej secesji. Zapisał się w historii jako autor monumentalnych dzieł symfonicznych związanych z literaturą. W swojej II Symfonii wykorzystał inspirację dziełem Mickiewicza! Kompozytor miał też zresztą na imię tak samo, jak bohater „Dziadów”. Ceniący Mahlera noblista Tomasz Mann nazwał tak samo – nie bez powodu – bohatera swojej „Śmierć w Wenecji”, która ma ciekawy związek z Dolnym Śląskiem. Mahler osobiście bywał zaś we Wrocławiu. 

Wybrane Mahlerowskie ciekawostki związane z literaturą (polską: Mickiewicz i niemiecką: Eichendorff, ludowe pieśni, Mann) oraz Dolnym Śląskiem (Wrocław, Legnica, Nowy Kościół, Jagniatków, Szczawno-Zdrój). 

Schiller – wrocławska Oda do Radości, Chojnik i Harcówka (Dolny Śląsk i mistrz Okresu Burzy i Naporu)

Johann Christoph Friedrich von Schiller: poeta, filozof, historyk, estetyk, teoretyk teatru i dramaturg, przedstawiciel tzw. klasyki weimarskiej, mistrz Okresu Burzy i Naporu, autor „Ody do radości” - to ważna postać w kulturze Niemiec i Europy. Ślady po tym twórcy i konteksty z nim związane znajdziemy też na Dolnym Śląsku i w Sudetach. 

W 2019 roku obchodzona była 260. rocznica urodzin młodszego kolegi Goethego. 

Szewc bez butów chodzi... ale czasem pięknie śpiewa, a nawet filozofuje (ślady dwóch słynnych niemieckich szewców na Łużycach i Dolnym Śląsku)

Kiedy Hans Sachs w 1576 roku umierał w swojej rodzinnej Norymberdze, urodzony w Starym Zawidowie Jakob Böhme miał niespełna rok. Obie te postaci, ważne dla kultury, wiąże ich rzemiosło – szewski fach. Zarówno jeden, jak i drugi zapisał się w dziejach skądinąd nie dzięki umiejętnościom rękodzielniczym. Pierwszy był uznanym meistersingerem, uwiecznionym przez Wagnera w operze, drugi zaś zasłynął jako mistyk i filozof, który zafascynował w XIX wieku Mickiewicza, a dziś m.in. … Nicolasa Cage'a. 

Böhme miał oczywiste związki z Łużycami i Dolnym Śląskiem. Do dziś zachował się jego dom w Zgorzelcu, gdzie mieszkał od 1599 roku. Przebywał też na zamku Świny koło Bolkowa. Inaczej sprawa ma się z regionalnym kontekstem dotyczącym Sachsa. Tu zaczyna się rola Adama Puschmanna, bodaj najciekawszego ucznia słynnego szewca-poety. Urodził się on w Zgorzelcu, a zmarł we Wrocławiu! Interesującym wątkiem jest również kariera śpiewaka pochodzącego z Wrocławia -  Georga Henschela - który jako 18-latek śpiewał rolę Hansa Sachsa w koncertowym wykonaniu opery Wagnera w roku prapremiery dzieła! 

Nowy Sącz - spacer po mieście

"Nowy Sącz – miasto na prawach powiatu w województwie małopolskim, siedziba ziemskiego powiatu nowosądeckiego. Trzecie pod względem liczby mieszkańców i piąte pod względem powierzchni miasto w województwie małopolskim i największe miasto Beskidu Sądeckiego, stolica Sądecczyzny z racji tego, że jest to największe miasto w regionie. Jedno z najstarszych miast w Małopolsce – lokowane 8 listopada 1292 roku" (Wikipedia)

na zdjęciach:

- Bazylika kolegiacka św. Małgorzaty

- XIX-wieczny budynek Gimnazjum im. Adama Mickiewicza (dawniej Szkoła Podstawowa)

- Mury obronne miasta Nowego Sącza

- Zamek Królewski w Nowym Sączu

- kamienice 

- park (mała architektura)

- inne

Dolnośląskie mickiewiczowskie ciekawostki: Silesius, Holtei, prof. Cybulski, Muzeum Pana Tadeusza i... Fredro (GALERIA + książki i ciekawostki)

Polska epopeja narodowa i jedno z najważniejszych dzieł europejskiego romantyzmu - „Pan Tadeusz, czyli Ostatni zajazd na Litwie”. Jaki ma związek z dwoma partnerskimi miastami: Dreznem i Wrocławiem? Do tego kilka ciekawostek na temat Mickiewicza i jego dzieł w kontekście Dolnego Śląska. O XIX-wiecznych badaczach twórczości wieszcza, którzy wykładali we Wrocławiu oraz o... mistyfikacji związanej z translatorskim dziełem polskiego poety! Do tego wizyta w wyjątkowym muzeum. 

Ponadto o koledze Mickiewicza z Wrocławia. Do tego mistycy związani z Dolnym Śląskiem i tłumaczenia ich myśli pióra Mickiewicza. 

Czerwona Emma oraz „Tkacze” Hauptmanna

Słynny noblista z Szczawna-Zdroju fascynował i zachwycał, a także budził kontrowersje daleko poza regionem, nawet poza Europą. Jedną z propagatorek twórczości postępowego Ślązaka była znana i interpretowana po dziś aktywistka Emma Goldman, która wspomina dzieła Hauptmanna w swoich esejach i artykułach opublikowanych na początku XX wieku w USA. 

W 2019 roku minęła 150. rocznica urodzin „najniebezpieczniejszej kobiety USA” początku ubiegłego wieku – bo tak nazywano waleczną feministkę i anarchistkę. Urodziła się w Kownie, mieście, w którym równo pół wieku wcześniej pracował wieszcz Adam Mickiewicz. W swoich pismach autorka poruszyła m.in. sprawę buntu tkaczy z Gór Sowich oraz dzieła śląskiego pisarza, który opisał wydarzenie w dramacie "Die Weber" (De Waber). Mijająca 175. rocznica tego protestu oraz 125. premiery sztuki to również dobra okazja, by przypomnieć o intelektualnym związku Goldman i Hauptmanna. 

Teatralne niezwykłości z Dolnego Śląska: twórcy, budowle, muzeum, historia (GALERIA + ciekawostki)

Teatr ma szczególnie istotne miejsce jako zjawisko w kulturze europejskiej. To nie tylko rozrywka, życie towarzyskie, ale i przeżycia, edukacja, tradycja. To też historia. Ludzi, budynków i idei. Również Dolny Śląsk ma wiele do powiedzenia w tej kwestii. 

Wybór kilku ciekawostek z dziejów teatru od czasów dawnych do współczesnych. 

2018 – czas ciekawych rocznic (kogo, co i gdzie wspominaliśmy w mijającym roku?)

Turystyka, historia i kultura w jednym! 

Przypomnijmy sobie jeszcze raz ciekawe jubileusze: od roczku wieży w Sudetach, przez 333. rocznicę urodzin Bacha (akcja #Bach333) po 800-lecie Wambierzyc. W tekstach i wpisach wspominałem wiele ciekawych rocznic związanych z postaciami i atrakcjami w regionie, a także tych szerzej znanych. Będą pierniki, święci, poeci i inni artyści oraz budowle.