Gewandhaus zu Leipzig (GALERIA)

Jedna z najsłynniejszych sal koncertowych świata. 

Kościół św. Mikołaja w Lipsku (GALERIA)

Świątynia, w której grał Jan Sebastian Bach. 

Leipzig Hauptbahnhof - dworzec-kolos (GALERIA)

Dworzec zalicza się do największych i najważniejszych w Europie! 

Mädlerpassage - słynna atrakcja Lipska (GALERIA)

Niezwykły zabytek Lipska. 

Museum der bildenden Künste Leipzig (GALERIA)

Muzeum Sztuki w Lipsku posiada powierzchnię wystawową wielkości ponad 10 000 m kw. - co czyni go jedną z największych hal wystawowych przeznaczonych dla sztuki w całych Niemczech.

Mendebrunnen in Leipzig - fontanna przed salą koncertową w Lipsku (GALERIA)

To jedna z najwspanialszych fontann Saksonii. 

Pomnik Bitwy Narodów w Lipsku (GALERIA)

Niezwykła budowla upamiętnia słynną bitwę z początku XIX wieku.

Leipziger Weihnachtsmarkt czyli świąteczny Lipsk (GALERIA)

Boże Narodzenie w mieście Bacha! 

Najstarszy pomnik Bacha i współczesną płytę nagrobną kompozytora zaprojektowali artyści z Dolnego Śląska!

Na blogu wielokrotnie wspominałem o uczniach Bacha, którzy pochodzili z miast Dolnego Śląska i o poetach z regionu, których wiersze mistrz wykorzystywał w swoich kantatach i pasjach. Pisałem także o popularyzatorach twórczości Bacha i kolekcjonerach jego dzieł. Z wielkim barokowym kompozytorem związani byli też artyści żyjący wiele lat po nim, w XIX i XX wieku. Dolnoślązacy, którzy przyczynili się do materialnego upamiętnienia mistrza z Lipska, autorzy jego pomnika i grobu! Jeden pochodził z Oleśnicy, drugi z Wołowa, ale wychował się w Wałbrzychu. 

Zapraszam do lektury ciekawostek związanych z dziedzictwem jednego z największych muzyków w dziejach. Dwa dzieła Dolnoślązaków powstały w odstępie czasowym ponad 100 lat, w przestrzeni dzieli je jedynie… około 130 metrów. 

Flecista z Jeleniej Góry - Maximilian Schwedler: wirtuoz, nauczyciel, konstruktor – ciekawostki o niezwykłym muzyku z przełomu XIX i XX wieku

Urodził się w mieście u stóp Karkonoszy. Sławę zdobył w saksońskim Lipsku – mieście, w którym zmarł Bach i Mendelssohn, a urodził się Wagner. Mistrzowsko grał na flecie w słynnej orkiestrze Gewandhausu. Dzielił się swoją wiedzą jako profesor konserwatorium. Napisał książkę o fletach i technice gry. Skonstruował instrument, który określa się mianem fletu reformowanego (lub fletu Schwedlera). Był autorem opracowań wielu kompozycji dawnych mistrzów (w tym Bacha, Mozarta, Haendla). Współcześni Schwedlerowi kompozytorzy dedykowali mu kilka swoich dzieł. 

Kilka słów o ciekawym muzyku z Dolnego Śląska i jego dokonaniach. 

Przełożony J.S. Bacha pochodził z Kamiennej Góry! Ludovici – uczeń wielkich teologów, szef słynnego kompozytora, nauczyciel badacza piorunów, ojciec encyklopedysty, naukowiec z Dolnego Śląska (#ciekawostki)

Jak wielu niemieckich intelektualistów jego czasów Christian Ludovici zlatynizował swoje prawdziwe nazwisko. Jego ojca, mieszkańca Kamiennej Góry na Dolnym Śląsku w księgach znajdziemy pod nazwiskiem Ludewig. Ale to właśnie nazwisko Ludovici zapisało się w historii teologii, muzyki i nauki. Badacz Talmudu i logiki arystotelesowskiej pochodzący z miasteczka w Sudetach został we właściwym miejscu i czasie zastępcą szefa ważnej szkoły – a tym samym przełożonym Jana Sebastiana Bacha. Autor Kantat i Pasji zaczynał karierę w Lipsku właśnie pod skrzydłami profesora z Kamiennej Góry! Razem mieszkali w jednym mieście kilka lat. 

Kamienna Góra kojarzy się raczej z górami i lnem. Tymczasem miasto może się też pochwalić ciekawymi naukowymi oraz artystycznymi kontekstami. 

Dolnośląskie ślady w historii Uniwersytetu Lipskiego (od rektora założyciela z Ziębic po pierwszą rektorkę, wnuczkę najmłodszego wrocławskiego profesora)

Historia uczelni, na której kształcili się: Leibniz, Goethe, Wagner, Nietzsche czy... Angela Merkel, związana jest z wieloma Dolnoślązakami, którzy odcisnęli znaczący ślad w dziejach jednego z najstarszych uniwersytetów Niemiec i Europy. 

Już początki istnienia ponad 600-letniego uniwersytetu związane są z naukowcami pochodzącymi z Dolnego Śląska. Dolnoślązacy wielokrotnie byli rektorami lipskiej szkoły wyższej. W gronie uczniów tej placówki naukowej znaleźć można zasłużonego wrocławskiego drukarza Elyana, czy Paula Ehrlicha, noblistę pochodzącego ze Strzelina. 

Bachowski taniec życia i śmierci do słów wrocławskiego poety (+ ciekawe zegary dolnośląskiej stolicy)

Jedno z dzieł Jana Sebastiana Bacha ma szczególny związek z Wrocławiem. Mistrz kantat wykorzystał w swojej kompozycji zarówno słowa wrocławskiego poety, jak i muzykę kompozytora pochodzącego z Wrocławia. Oryginalny utwór, którym się zainspirował geniusz niemieckiego baroku, dedykowany był kantorowi z Wrocławia! To dopiero początek niezwykłych zbiegów okoliczności. 

„Memento mori” to w baroku szczególnie eksponowany ideologiczny i artystyczny motyw. Troska o dobrą śmierć i zbawienie po niej definiowały życie pobożnych wiernych. W jednym z dzieł Bacha pojawia się bardzo charakterystyczne nawiązanie do tej dewizy. 

Mikołajkowy przegląd zabytków i kontekstów z Dolnego Śląska, Łużyc i Sudetów: Mikołaj, Niklas, Ruprecht i Weihnachtsmann, a do tego wizerunki Mikołaja i ciekawi imiennicy świętego (GALERIA i konteksty)

Jeden z symboli Adwentu i Świąt Bożego Narodzenia. Święty-biskup czy starszy pan w czerwonym stroju? W zależności od wielu czynników (w tym stopnia komercjalizacji i świeckości kultury) spojrzenie na postać związaną z obdarowywaniem jest inne. To nie nowy dylemat! Już w XIX wieku na dawnych niemieckich terenach Śląska święty Mikołaj, mający często przydomek Niklas, był zastępowany przez Weihnachtsmanna, którego dzieci kojarzyły z piosenek napisanych przez profesora Uniwersytetu Wrocławskiego! Mikołajowi towarzyszył też pomocnik - również kojarzony na dawnym Śląsku - Knecht Ruprecht. 

Ciekawostki na temat Mikołaja (lub Mikołajów), podarunków i miejsc związanych z wspomnieniem świętego. Do tego kilku innych imienników świętego wspominanego 6 grudnia. 

Nie wszystek umrę... groby artystów, pisarzy, ich muz oraz mistyków - ludzi, których dzieła i historie wciąż nas zaskakują i zajmują (wybór odwiedzonych przeze mnie) (+ poezja i muzyka)

Non omnis moriar - nie wszystek umrę, nie cały umrę – to „skrzydlate słowa” wyjęte z  "Pieśni" Horacego, antycznego łacińskiego liryka. Artysta, wielki twórca ma prawo tak mówić, bo będzie żył w swoich dziełach, w pamięci. Dzieła zmarłych twórców mają szczególną wartość - patrzymy na ich dorobek, jak na zamkniętą całość. Skarb, który nam po nich pozostał. 

O wielu artystach czy mistrzach możemy też pamiętać, jak o zwykłych ludziach czy naszych bliskich. Mamy ich groby. Te, które ocalały, lub w ogóle istnieją (pamiętajmy, że nawet wielcy kończyli w bezimiennych mogiłach) stanowią często miejsce szczególnie ważne dla ich wielbicieli. Odwiedzinom towarzyszy podniosły nastrój. 

Kawa kocha porcelanę i muzykę! (zajrzymy do lipskiej legendarnej kawiarni, muzeum w Wałbrzychu, kawiarenki muzealnej w Jaworze i posłuchamy Bacha!)

Czarny napój bogów, białe złoto i bachowskie nuty... Do tego aromatyczne ciastko. Czy podoba Wam się to połączenie? Jeżeli tak, zapraszam!

Kilka ciekawostek na temat kawy, porcelany i twórczości lipskiego kantora. Zdjęcia z Lipska, Jawora, Wałbrzycha, Strzegomia, Pstrążnej + "Pan Tadeusz" i Bach. Przygotujcie kawę... i zaczynamy! 

Artystyczny testament Bacha, tajemnicza muzyka, matematyka i pismo łużyckiego zięcia (Sztuka Fugi i Altnickol z Biernej koło Sulikowa)

Czy od ponad 250 lat ostatnie dzieło Jana Sebastiana Bacha, jego artystyczny testament i zenit baroku w dźwiękowej pigułce, nazywany jest błędnie? Wskazówką jest oryginalny tytuł na rękopisie, który podpisał uczeń, kopista i zięć wielkiego kompozytora. Ten mało znany twórca był związany z Górnymi Łużycami i Dolnym Śląskiem. W muzykologii i historii zapisał się między innymi dzięki „Sztuce Fugi” Jana Sebastiana Bacha. 

Muzyczne arabeski Bacha mają w sobie coś z kosmicznej harmonii. Czy to zasługa ich matematycznej doskonałości, wręcz mistyce cyfr? Okazuje się, że nie tylko same nuty, ale i układ kompozycji, a nawet ich tytuły i nazwisko twórcy mają numerologiczne konotacje. 

Dolnośląskie mickiewiczowskie ciekawostki: Silesius, Holtei, prof. Cybulski, Muzeum Pana Tadeusza i... Fredro (GALERIA + książki i ciekawostki)

Polska epopeja narodowa i jedno z najważniejszych dzieł europejskiego romantyzmu - „Pan Tadeusz, czyli Ostatni zajazd na Litwie”. Jaki ma związek z dwoma partnerskimi miastami: Dreznem i Wrocławiem? Do tego kilka ciekawostek na temat Mickiewicza i jego dzieł w kontekście Dolnego Śląska. O XIX-wiecznych badaczach twórczości wieszcza, którzy wykładali we Wrocławiu oraz o... mistyfikacji związanej z translatorskim dziełem polskiego poety! Do tego wizyta w wyjątkowym muzeum. 

Ponadto o koledze Mickiewicza z Wrocławia. Do tego mistycy związani z Dolnym Śląskiem i tłumaczenia ich myśli pióra Mickiewicza. 

Sekrety i uroki lipy – podróż ze świata natury do kultury (między Lipskiem a Czarnolasem ze szczególnym uwzględnieniem Dolnego Śląska)

Stare lipy wzbudzają nasz zachwyt. Piękne drzewa od wieków były niezwykle cenione. Nie bez powodu renesansowy poeta, Jan Kochanowski, opisywał w swojej genialnej fraszce ukochane drzewo z Czarnolasu. Od lip nazwy wzięły całe miejscowości. Znane są ciekawe lipy pomniki przyrody, a nawet drzewa w formie pomników historycznych! Lipa daje nam nie tylko cień, ale i kwiaty na ziele, pszczołom miododajny nektar. Choć w języku polskim zakorzeniła się pejoratywna konotacja lipy z czymś słabym, mało wartościowym, kłamliwym, to mało jest roślin, które byłyby tak cenne i uhonorowane w sposób jak najbardziej pozytywny w kulturach Europy! 

Wybór ciekawych przykładów lip z literatury, muzyki oraz języka i turystycznych atrakcji! Oczywiście będą z nami również  naturalne lipy prosto z alejek i parków! Chciałby się powiedzieć "nie ma lipy!", ale będzie jej bardzo dużo - natomiast tylko tej wspaniałej! 

Wagner i Dolny Śląsk oraz Dolnoślązacy (odwiedziny w regionie, znajomi i wykonawcy)

Karl von Holtei, Henryk Laube, Carl Fuchs, Paul Lindau, Max Kalbeck,  Benjamin Bilse, Walter Soomer, Käthe Heidersbach, Annelies Kupper, Leopold Reichwein, Kurt Prerauer, Walter Johannes Damrosch, Johannes Maximilian Avenarius, Conrad Ansorge, Wilhelm Tappert, Alfred Pringsheim, Franz Crass, Helmut Pampuch, Georg Paskuda, Heinrich Conried czy Josef Tichatschek to urodzeni lub mieszkający i tworzący na Śląsku i w Sudetach bardziej lub mniej dziś znani artyści czy badacze, których nazwiska związane są z biografią Richarda Wagnera i recepcją jego dzieł. W wagnerowskich kompendiach natrafimy też na lokalizacje związane z życiem tego twórcy – Wrocław i Lwówek Śląski. Muzycy, dziennikarze, ludzie teatru czy też reprezentanci elit mieli personalną lub artystyczną styczność z Wagnerem.

Ryszard Wagner zmarł ponad 130 lat temu, a uchodzi wciąż za postać kontrowersyjną. W historii muzyki i teatru zapisał się jako reformator sztuki. Wprowadził do wykonawstwa i myślenia o muzyce epokowe rozwiązania. Także jego zasługi dla sceny są drobiazgowo przeanalizowane przez specjalistów. Z drugiej strony biografia i poglądy artysty, a także skomplikowane rodzinne dziedzictwo stanowią niejednokrotnie podstawę do budowania wrogiego stosunku wobec twórcy (niech jako najłagodniejszy przykład posłuży słynny ironiczny cytat z filmu Allena "Tajemnica morderstwa na Manhattanie"*). Zwykło się mówić, że nie ma drugiego podobnego twórcy w europejskiej kulturze. Właśnie ten nieoczywisty, a zarazem wyrazisty artysta miał ciekawe kontakty z mieszkańcami Dolnego Śląska, jak i regionem. W tym wpisie o tych związkach na wybranych przykładach.