Alexander von Zemlinsky: kompozytor z Wiednia i poeci śląscy związani z Wrocławiem, Nysą, Zieloną Górą (Eichendorff, Hoffmann von Fallersleben, Bierbaum, Morgenstern)

Twórczość  Zemlinskyego nie jest obecnie szczególnie popularna, choć należy do bardzo interesujących przykładów późnego romantyzmu w muzyce. Kompozytor z Wiednia należał do śmietanki artystycznej jego czasów. Pozostawił po sobie wiele pięknych kompozycji, które wciąż są wykonywane w najważniejszych filharmoniach i operach świata. Wybrałem kilka pieśni tego autora, których słowa napisali poeci związani z Dolnym Śląskiem – to lirycy, którzy przyszli na świat w tym regionie, lub tam mieszkali i tworzyli. Zapraszam!

Oto kolejny odcinek ciekawostek związanych z muzyką i słowem z Dolnym Śląskiem w tle. 

Jesienne liście: sudeckie krajobrazy, liryka poetów związanych z Dolnym Śląskiem oraz muzyka – ciekawostki na czas barwnych leśnych kobierców! (GALERIA)

Przełom października i listopada to coroczny spektakl barw w świecie Flory. Złote i czerwone liście w najróżniejszych odcieniach tych ciepłych kolorów najpierw tworzą wspaniałą mozaikę krajobrazową, następnie opadające listowie w lasach i parkach tka impresjonistyczne dywany. To wybitnie fotogeniczna pora, z ogromną dawką nostalgii i zarazem energii. Idealny czas na spacery, sesje, zachwyty i plenery. Nic dziwnego, że ta jesienna magia ma też swoje miejsce w poezji i muzyce. 

Wybrałem kilka dolnośląskich i sudeckich smaczków związanych z porą barwnych liści. To galeria moich zdjęć z najróżniejszych miejsc, które odwiedziłem. Do tego konteksty kultury, zaczerpnięte prosto z bogatego skarbca dokonań osób, które urodziły się lub mieszkały na Dolnym Śląsku. 
Zapraszam!

5 pieśni o śmierci do słów poetów związanych z Dolnym Śląskiem (wybór muzycznych perełek od baroku po współczesność z liryką mistrzów słowa związanych z Wrocławiem, Legnicą, Zieloną Górą)

Śmierć jest nieodzownym, finalnym momentem życia ziemskiego. Jest w tym etapie, stanie i konieczności zawarta cała skumulowana różnorodność odczuć i  wierzeń. Ze śmiercią łączy się poczucie fatum, tragedii, przemijania, bólu utraty, ale i nadziei, wiary w duszę, a nawet doza buntu i element ucieczki. Metafizyka miesza się z biologiczną linią życia. Także poezja, a za nią muzyka sięgają po motyw doczesności życia, odejścia ze świata. Wybrałem 5 ciekawych pieśni, których słowa napisali poeci związani z Dolnym Śląskiem – mieszkańcy lub synowie tej ziemi.  Wraz z melodią kompozytorów od baroku po czasy współczesne kompozycje te stanowią ciekawą narrację na temat charakteru śmierci, jej znaczenia, a co za tym idzie podstawowych prawd tyczących człowieka. 

Reger – odkrył go Dolnoślązak, odwdzięczył się kompozycją na inaugurację rekordowych organów w Hali Stulecia! Śląskie konteksty związane z twórczością największego niemieckiego organisty po Bachu

Max Reger nazywany był „ostatnim gigantem muzyki”. Mówiło się, że był następcą Bacha. Sprawił, że koncertowe zainteresowanie nową muzyką organową przeżywało swój renesans. Sięgał po inspiracje zarówno bachowskie, jak i wagnerowskie. „Odkrył” go i wypromował profesor pochodzący z Dolnego Śląska! Reger zasłynął m.in. monumentalnym „Psalmem”, który jedno ze swoich dwóch jednoczesnych prawykonań miał we Wrocławiu. Specjalnie dla stolicy Dolnego Śląska napisał kompozycję organową na inaugurację rekordowych nowych organów w Hali Stulecia we Wrocławiu. Pisał też pieśni do słów śląskich poetów. 

Reger to kolejny ciekawy muzyk, którego chciałbym przedstawić, zwłaszcza w kontekście jego związków z Dolnym Śląskiem i śląskimi twórcami. 

Czarna lutnia i róża z grobu Chrystusa – czyli modernistyczna pieśń Szymanowskiego do słów poety z Dolnego Śląska! Spotkanie sacrum i profanum.

„Raz z Chrystusa grobu/ ktoś róży ściął pień, potem czarną lutnię/ uczynił zeń” - tymi słowami polskiego tłumaczenia zaczyna się pieśń, do której muzykę napisał największy po Chopinie polski kompozytor – Karol Szymanowski. Utwór pochodzi z 1907 roku i w oryginale jest niemiecki. Wiersz napisał poeta pochodzący z Dolnego Śląska! Był nim Otto Julius Bierbaum - wówczas bardzo popularny wśród autorów pieśni.

Szymanowski – pochowany na Skałce obok Wyspiańskiego, Malczewskiego, Asnyka, Długosza i Miłosza – skomponował jako zaledwie 25-letni, poszukujący własnego stylu muzyk, klimatyczną pieśń do słów poety z Zielonej Góry. 

Pieśni kompozytorek do słów poetów związanych z Dolnym Śląskiem (Alma Mahler, Fanny Mendelssohn, Sofija Gubajdulina i Anna Teichmüller oraz wiersze Eichendorffa, Hauptmanna, Bierbauma i Morgensterna)

W świecie kultury od wieków zdominowanym przez mężczyzn obecność kobiet z perspektywy historycznej jest bardzo zmarginalizowana. Mało kto potrafi wymienić nazwiska kompozytorek żyjących i tworzących w XVIII, XIX a nawet XX wieku. Tymczasem panie również, mimo trudności przebicia się ze swoją twórczością, komponowały. Pisałem na blogu choćby o Klarze Schumann, która koncertowała na Dolnym Śląsku wielokrotnie, ale też sama komponowała. 

Postanowiłem przyjrzeć się twórczości wybranych autorek muzyki, które sięgnęły po gatunek pieśni i napisały liryczne miniatury do słów poetów związanych z Dolnym Śląskiem. Wybrałem kilka mniej i bardziej znanych w świecie muzyki kompozytorek i ich pieśniarskie perełki.