Mädlerpassage - słynna atrakcja Lipska (GALERIA)

Niezwykły zabytek Lipska. 

Strzecha Akademicka w Karkonoszach (GALERIA)

Jedno z najważniejszych schronisk sudeckich. 

Romantyczny... – czyli jaki? Dolny Śląsk, Łużyce, Sudety – w poszukiwaniu kontekstów, śladów – subiektywna podróż (GALERIA + ciekawostki)

Kiedy myślimy o czymś romantycznym, chodzi nam zwykle o…? No właśnie. To coś związanego z miłością, zakochaniem? A może miejsce, rzecz, nastrój tajemniczy, a zarazem nostalgiczny? Czy jest to raczej "coś" przenikające historię lub naturę, w jakiś sposób oddziałujące na nas? Romantyczność jest złożona, podobnie jak sam romantyzm, który trudno dokładnie osadzić w ramach czasowych i stylistycznych. Dolny Śląsk i okolice także stanowiły bardzo ważny region... romantyzujący. Tutaj romantycy tworzyli, stąd czerpano romantyczne wątki. Nam pozostały do dziś m.in. romantyczne ruiny i romantyczne parki, a także romantyczna liryka i muzyka. 

Zapraszam do mojego subiektywnego przeglądu wybranych romantycznych ciekawostek. O romantykach na Dolnym Śląsku i w okolicy, o romantycznych tendencjach w architekturze i kulturze regionu, a także o Dolnym Śląsku w twórczości wielkich romantyków.  

Zdrój Wojciech w Lądku-Zdroju - wiekowy zabytek z sudeckiego kurortu (GALERIA)

Jeden z najpiękniejszych przykładów architektury uzdrowiskowej na Dolnym Śląsku i w Polsce. 

Rynek w Kamiennej Górze – zabytki, historia, ciekawostki (masoneria, koronowane głowy, wielcy poeci, prezydent USA, pesymista z memów, pachnące lipy, apteka z czekoladą, duch bez głowy, związek z Paryżem i Londynem, muzeum, ratusz - którego nie ma… - i nie tylko!)

Rynek w Kamiennej Górze zaskakuje pod wieloma względami. Jest tu całkiem sporo zieleni – są stare lipy, skwery z kwiatami, fontanna. Ale… gdzie jest ratusz? Był..., ale o tym dalej. Jest za to fantastyczne muzeum, mnóstwo zabytkowych kamienic. Oprócz tego, co widać, czuć tam też historię. Czego w niej nie ma! Z rynkiem w Kamiennej Górze związani byli m.in. królowie i królowe pruskie, rosyjski car, amerykański prezydent, wielcy poeci z kanonu lektur, pionierski aptekarz, który jako jeden z pierwszych w Europie opisał… czekoladę! Z tym klimatycznym miejscem związane są też takie ciekawostki, jak: początek biznesu tekstylnego milionera, który tkał dla cesarza; a także hotel, w którym spał filozof z memów. Jak przystało na stare miejsce, rynek ma też…. ducha! 

Zapraszam na spacer po rynku ciekawego sudeckiego miasta. Zobaczycie jego walory, a także dowiecie się kilku ciekawostek. 

Matka – słowem i śpiewem – twórczość poetów i kompozytorów związanych z Dolnym Śląskiem (wybór utworów)

Wybrałem kilka utworów wokalnych, które powstały w XIX wieku do słów wierszy z podobnego czasu. Są to dzieła, które napisali poeci bądź kompozytorzy w różny sposób związani z Dolnym Śląskiem – niektórzy mieszkali w regionie, inni często go odwiedzali. Oto różne motywy i aspekty związane z macierzyństwem. Będą to kompozycje związane z takimi twórcami, jak: Eichendorff, Chopin, Chamisso, Brahms, Strauss, Wagner, Goethe czy Mahler. 

Sekretarz Goethego i bohater powieści Manna – z Kłodzka do wielkiej literatury (Riemer – uczeń twórcy „kwestii homeryckiej”, towarzysz Goethego, mąż jego muzy, bohater powieści noblisty!)

Kłodzko to popularna sudecka miejscowość turystyczna znana z słynnej twierdzy, mostu gotyckiego, podziemnych labiryntów oraz pobliskich uzdrowisk. W 1790 roku miasto to odwiedził  wielki poeta, Johann Wolfgang von Goethe. Ćwierć wieku później, pochodzący z Kłodzka nauczyciel greki został powiernikiem i sekretarzem słynnego literata. Friedrich Wilhelm Riemer był młodym uczniem wrocławskiego gimnazjum, kiedy wielki pisarz odwiedził jego rodzinne miasto oraz stolicę Śląska. Nie mógł przypuszczać, że stanie się później na zawsze związany z życiem i twórczością autora „Fausta”. Związek ten był na tyle silny, że stał się jednym z wątków powieści z 1939 roku! 

Riemer związany był z takimi niezwykłymi osobami, jak Johann Kaspar Friedrich Manso, Friedrich August Wolf, Wilhelm von Humboldt czy wreszcie Goethe. 

Semperoper w Dreźnie i dolnośląskie ciekawostki! (architekt-syn kamiennogórzanina, do tego malarz, rzeźbiarz, reżyser, kompozytor, pisarz i primadonna z Wrocławia!)

Opera królewska w Dreźnie to perła architektury i miejsce niezwykle ważne w historii muzyki! Wspaniały gmach jest jednym z najważniejszych ośrodków operowych w Europie. Od początku związani byli z tą budowlą i działalnością instytucji artyści kojarzeni z Dolnym Śląskiem! Operę wzniósł syn kupca z Kamiennej Góry. Z kolei jego piękne dzieło zdobili malarstwem i rzeźbą artyści związani z Wrocławiem. Na scenie brylowała wielka śpiewaczka pochodząca z Wrocławia i mieszkająca w Lądku-Zdroju, prapremierę miał tam film operowy reżysera z Wrocławia i opera wrocławskiego kompozytora! 

To kilka z ciekawostek z mnóstwa innych, które zaprezentuję w artykule! Zapraszam. 

Śnieżka – góra niezwykłości! (turystyka, przyroda, historia, kultura – karkonoska królowa w archiwalnych opisach i przewodnikach, pieśniach i na pocztówkach) (GALERIA i wybór ciekawych kontekstów)

Śnieżka jest jednym z najpopularniejszych celów turystycznych na Dolnym Śląsku. I nie jest to żadna nowość. Góra otoczona jest legendą i sławą od dawna. Zdobywali ją znani podróżnicy, artyści, koronowane głowy. W ślad za nimi szli tam bardziej anonimowi wędrowcy. Na Śnieżce był Johann Wolfgang Goethe, Arthur Schopenhauer, Karl May, John Quincy Adams, ale i książę Michał Kazimierz Radziwiłł, Kornel Ujejski, Wincenty Pol oraz Józef Wybicki, twórca polskiego Hymnu! Na temat Śnieżki powstawały utwory poetyckie, dramatyczne i muzyczne. Artyści utrwalali jej uroki na płótnie i papierze. 

Śnieżka to Karkonosze, Śnieżka to spotkanie Czech i Śląska, Śnieżka to zabytki, to niezwykły klimat, wielowiekowe tradycje turystyczne i fantastyczne konteksty kulturowe. Śnieżka to odwieczny dom Liczyrzepy! 

Szczurołap z Hameln – dolnośląskie konteksty (od kamienicy w Jeleniej Górze, przez wrocławski wiersz, aktorkę, pisarza i inne ciekawostki związane z Środą Śląską i okolicą Bolesławca)

Flecista lub Szczurołap z Hameln to niezwykle popularne, stare niemieckie podanie ludowe. Zostało spopularyzowane między innymi przez braci Grimm. Rzekomo opowiada o prawdziwych wydarzeniach, które miały zajść 26 czerwca 1284 w mieście Hameln, oddalonym ponad 500 km na zachód od Wrocławia. Fascynująca i niepokojąca opowieść szybko stała się owocnym źródłem dla autorów książek, pieśni, obrazów, witraży, rzeźb, a nawet sztuk teatralnych i oper. Szczurołap zawitał także na Dolny Śląsk! W tym wpisie kilka ciekawostek na ten temat. 

Bohatera średniowiecznej, dolnosaksońskiej sagi znaleźć można na fasadzie jeleniogórskiej kamienicy, ale też w twórczości dolnośląskich artystów oraz literatów. Jako dodatek pieśń z muzyką Schuberta, który był synem Ślązaków, mieszkańców Sudetów, a także intrygujący wycinek z książki o Wagnerze, napisanej przez pisarza z Tomaszowa Bolesławieckiego. 

Szczeliniec Wielki - spotkanie historii i natury (GALERIA, mapa, ciekawostki)

Tam czekają na Was: WIDOKI, przejście przez Niebo i Piekło (Piekiełko), Fotel Pradziada, a także: historyczne schody, schronisko, do którego nie podjedzie się autem, Małpolud! Po prostu magiczny, niezwykły klimat, w którym przyroda, ta w najlepszym, fantastycznym wydaniu – spotyka się z historią. Górę zdobył Goethe – twórca „Fausta” i Adams – prezydent USA. Tam pracował pierwszy mianowany przewodnik górski w Europie. 

Sztandarowa atrakcja Dolnego Śląska! 

Bożonarodzeniowy dramat miłosny – czyli Werter. Związki ponadczasowego dzieła z Dolnym Śląskiem (powieść, opera i różne ciekawostki)

„Cierpienia młodego Wertera” to ponadczasowa lektura, dzieło zaledwie 24-letniego geniusza literatury niemieckiej. Powieść, która doprowadziła rzekomo do „efektu Wertera” była inspiracją dla... nieszczęśliwe zakochanych oraz pisarzy i muzyków. Jednym z ważniejszych komentatorów epickiej historii Goethego był wrocławski filozof oświeceniowy, Christian Garve. Z kolei dziennikarz Max Kalbeck, również pochodzący z Wrocławia, napisał niemieckie libretto do opery „Werther” z muzyką Masseneta! Kontynuację tragicznej historii ukochanej Wertera stanowi „Lotta z Weimaru” Thomasa Manna – powieść, w której pojawiają się prawdziwi bohaterowie pochodzący z Dolnego Śląska! Tych ciekawostek jest jeszcze więcej.

Sieć kontekstów potrafi często zaskakiwać. Tym razem omówię to na przykładzie kultowej powieści epistolarnej Johanna Wolfganga Goethego – wybitnego poety, który spędził na Dolnym Śląsku kilka tygodni (w tym swoje urodziny) w 1790 roku.

Wrocławianin, jeniec spod Kamiennej Góry napisał z Mozartem dwie opery! (muzyczna ciekawostka z Dolnego Śląska)

Opery Wolfganga Amadeusza Mozarta stanowią jeden z fundamentów repertuarów teatrów muzycznych na całym świecie. Autorem librett do dwóch z nich był Ślązak, weteran wojny siedmioletniej! Geniusz z Salzburga i wrocławianin stworzyli perły. Ich „Uprowadzenie z seraju” cenili zarówno cesarz Józef II, jak i Goethe! 

Zapraszam do lektury wpisu o genialnym kompozytorze i o jego starszym współpracowniku: urodzonym we Wrocławiu aktorze i pisarzu, który walczył w krwawej bitwie pod Kamienną Górą. „Pruskie Termopile” przeżył, ale dostał się do cesarskiej niewoli. W Austrii już pozostał, związał się z wiedeńskim życiem kulturalnym. Tam natrafił na Mozarta. Wspólnie stworzyli dwie opery. Jedna z nich była hitem za życia twórców. Do dziś jest często inscenizowana. Kuszący jest sam temat – osmański harem generujący sceny humorystyczne i wątki dotyczące seksualnej wolności! 

Żeby życie miało smaczek... - zaskakujący epigram Goethego z Dolnego Śląska! (#ciekawostka literacka + historia aktywizmu)

Słowa wielkiego poety, naukowca i podróżnika zapisane w notatniku z podróży po Dolnym Śląsku i Sudetach są od ponad 100 lat drukowane w encyklopediach i antologiach dotyczących... seksualności człowieka!

W XVIII-wiecznym brudnopisie genialnego twórcy obok nazw kilku miejscowości oraz nazwisk mieszkańców np. Wrocławia, ale też wspomnień kwitnącej w Karkonoszach goryczki trojeściowej znalazło się dość zaskakujące „zwierzenie”. 

Ponad szczytami spokój... - czyli noc, góry, poezja i muzyka (sudeckie konteksty)

O wierszu Goethego z górskiej chatki, wizycie w Sudetach, parodiach, malarstwie i pieśniach wielkich romantycznych kompozytorów. Mnóstwo kontekstów i pięknych dzieł oraz ciekawych historii. Do tego regionalne wątki. 

Pałac w Cierniach (nieukończone dzieło Hochbergów związane z Goethem) (GALERIA)

"Pałac w Cierniach – nieukończony pałac w stanie ruiny w Cierniach, dzielnicy Świebodzic, który budowano w latach 1755–1758. W budynku oddalonym o kilka metrów od nieukończonej budowli w 1790 roku zatrzymał się Johann Wolfgang von Goethe" (wikipedia)

podobnie jak pobliski Książ czy Stary Książ, ale i Roztoka - związany z rodem Hochbergów (zabytki i ciekawostki powiązane z tą rodziną TUTAJ). 

Mgliste uroki – sudeckie krajobrazy i kilka muzycznych i poetyckich perełek (GALERIA + ciekawostki)

„Cicho! Oto mgła opada, z rytmu melodii postać wynurza się blada...” - czytamy w „Fauście” Goethego, poety, który odwiedził Dolny Śląsk i Sudety w 1790 roku. Idąc lirycznym tropem, poszukamy mglistych widoków oraz artystycznych inspiracji związanych z mgłą, muzyką, poezją i innymi sztukami. 

Tajemnicza, romantyczna – mgła – zjawisko meteorologiczne, którego prozaicznym wyjaśnieniem jest kondensacja pary wodnej w atmosferze. To rodzaj zawiesiny, która zmienia krajobraz. Nadaje mu mistyki, grozy, uroku. 

Kwiaty – cuda natury z Dolnego Śląska i Sudetów oraz muzyczne, artystyczne i poetyckie inspiracje (GALERIA)

Kwiaty to prawdziwe cuda natury. Szczególnie cieszą nas wiosną i latem. Kuszą zapachami, zaskakują pięknym wyglądem. Nic dziwnego, że są od wieków inspiracją dla artystów, muzyków i poetów. Są symbolami miłości, niewinności, natury, piękna i ulotności. Służą za ozdobę oraz podarunek. 

Kwiatowy przegląd dla wielbicieli natury i sztuki oraz ciekawych kontekstów. 

Z Goethem na Dolnym Śląsku i w Sudetach - cz. IV: Śnieżka, Świdnica, Wałbrzych, Jelenia Góra i Cieplice, Zgorzelec - GALERIA, ciekawostki + muzyka

Goethe – wielki pisarz, badacz, postać wręcz kultowa dla kultury europejskiej – odwiedził Dolny Śląsk i Sudety w 1790 roku. Podążając śladem jego wędrówki, możemy odkrywać wspaniałości architektoniczne czy przyrodnicze regionu. Proponuję wirtualną podróż w miejsca odwiedzone przez autora „Fausta” i sprawdzenie, co mógł zobaczyć, a co zobaczyłby tam dziś – gdyby miał szansę powtórzyć taką wyprawę. Do tego garść ciekawostek oraz muzyka do słów tego poety. 

Lubań, Gryfów Śląski, Jelenia Góra, Kamienna Góra, Dzierżonów, Wrocław, Świebodzice, Niemcza, Lądek-Zdrój, Radków, Szczeliniec Wielki, Adršpach, Krzeszów, Śnieżka, Wałbrzych, Zgorzelec – to wybrane miejsca, w których poszukamy śladów i kontekstów wiążących Dolny Śląsk i Sudety z Johannem Wolfgangiem Goethem. Zapraszam! 

Z Goethem na Dolnym Śląsku i w Sudetach, cz. III: Kłodzko, Radków, Szczeliniec Wielki, Adršpašskoteplické skály, Krzeszów, Kamienna Góra - GALERIA, ciekawostki + muzyka

Goethe – wielki pisarz, badacz, postać wręcz kultowa dla kultury europejskiej – odwiedził Dolny Śląsk i Sudety w 1790 roku. Podążając śladem jego wędrówki, możemy odkrywać wspaniałości architektoniczne czy przyrodnicze regionu. Proponuję wirtualną podróż w miejsca odwiedzone przez autora „Fausta” i sprawdzenie, co mógł zobaczyć, a co zobaczyłby tam dziś – gdyby miał szansę powtórzyć taką wyprawę. Do tego garść ciekawostek oraz muzyka do słów tego poety. 

Lubań, Gryfów Śląski, Jelenia Góra, Kamienna Góra, Dzierżonów, Wrocław, Świebodzice, Niemcza, Lądek-Zdrój, Radków, Szczeliniec Wielki, Adršpach, Krzeszów, Śnieżka, Wałbrzych, Zgorzelec – to wybrane miejsca, w których poszukamy śladów i kontekstów wiążących Dolny Śląsk i Sudety z Johannem Wolfgangiem Goethem. Zapraszam!