Wiener Staatsoper (GALERIA)

Jeden z najsłynniejszych i najwspanialszych teatrów operowych Europy. 

Ravel i baśniowa sudecka opera???

Na fali popularności twórczości dolnośląskiego pisarza, Gerharta Hauptmanna, na przełomie XIX i XX wieku powstało wiele adaptacji muzycznych jego dzieł. Nad operą „La cloche engloutie” pracował również od 1906 roku  francuski znakomity kompozytor, Maurice Ravel, autor kultowego „Bolero”!

Zapraszam do lektury wpisu na temat ciekawostki ze świata teatru i muzyki. 

Stavovské divadlo v Praze - jeden z najważniejszych zabytkowych teatrów operowych świata! (GALERIA)

W tym teatrze odbyły w 1787 i 1791 się światowe prapremiery dwóch oper Mozarta, w 1834 prapremiera opery, z której pochodzi czeski hymn, czy w 1885 czeska premiera Walkirii Wagnera. Kręcono tam ujęcia do takich filmów, jak: "Amadeusa" o Mozarcie czy "Immortal Beloved" o Beethovenie" 

Dolnośląska droga do Tristana – ciekawostki związane z dramatem muzycznym Wagnera

„Tristan i Izolda” Wagnera to jedno z najważniejszych dzieł teatru i muzyki w dziejach ludzkości. Nietzsche nazwał ten dramat "opus metaphysicum". Dziełem zachwycali się muzycy, poeci, malarze, filozofowie przełomu XIX i XX wieku, widząc w nim zupełnie nową jakość i siłę twórczą, a także potęgę oddziaływania. Pod wpływem „Tristana” tworzyli tacy artyści i myśliciele, jak Strauss, Nietzsche czy Dali. Muzyka z „Tristana”, dzięki nowatorskim środkom harmonicznym i formalnym, wpłynęła znacząco na rozwój kompozycji muzyki teatralnej, filharmonicznej i filmowej. Sugestywna aura dźwiękowa dramatu muzycznego została wykorzystana m.in. w „Melancholii” Triera. 

Tym bardziej warto zaznaczyć, że Dolny Śląsk odegrał ważną rolę w powstaniu, wykonaniu i promocji tego arcydzieła. 

Gluck – reformator opery. Wystawiał dzieła w Wiedniu i Paryżu. Wychował się w Sudetach!

Pisał opery po włosku i francusku, mówił po czesku! Wychował się w Sudetach – jego ojciec był leśniczym w Górach Łużyckich. Do dziś zachował się dom, w którym kompozytor spędził dzieciństwo w latach 1722 – 1727. Biografowie są przekonani, że pierwsze lekcje muzyki wielki reformator opery miał w szkole w miejscowości Chřibská, leżącej około 30 km na zachód od Bogatyni. 

Mało znana regionalna ciekawostka związana z jednym z największych kompozytorów XVIII wieku. 

Opera Wrocławska - teatr z tradycjami, monumentalna architektura (GALERIA)

Jedna z najważniejszych instytucji kultury Dolnego Śląska, a zarazem jeden z najwspanialszych budynków Wrocławia. 

Romantyczny... – czyli jaki? Dolny Śląsk, Łużyce, Sudety – w poszukiwaniu kontekstów, śladów – subiektywna podróż (GALERIA + ciekawostki)

Kiedy myślimy o czymś romantycznym, chodzi nam zwykle o…? No właśnie. To coś związanego z miłością, zakochaniem? A może miejsce, rzecz, nastrój tajemniczy, a zarazem nostalgiczny? Czy jest to raczej "coś" przenikające historię lub naturę, w jakiś sposób oddziałujące na nas? Romantyczność jest złożona, podobnie jak sam romantyzm, który trudno dokładnie osadzić w ramach czasowych i stylistycznych. Dolny Śląsk i okolice także stanowiły bardzo ważny region... romantyzujący. Tutaj romantycy tworzyli, stąd czerpano romantyczne wątki. Nam pozostały do dziś m.in. romantyczne ruiny i romantyczne parki, a także romantyczna liryka i muzyka. 

Zapraszam do mojego subiektywnego przeglądu wybranych romantycznych ciekawostek. O romantykach na Dolnym Śląsku i w okolicy, o romantycznych tendencjach w architekturze i kulturze regionu, a także o Dolnym Śląsku w twórczości wielkich romantyków.  

Jak niezwykła uwertura nabrała znaczenia w Lwówku Śląskim! O „Śpiewakach norymberskich” Wagnera i notatce kompozytora z 1863 roku

Orkiestrowy wstęp do opery „Śpiewacy norymberscy” Wagnera zachwyca majestatycznym brzemieniem potężnej orkiestry oraz skomplikowaną fakturą z gęstą polifonią. Wirtuozerska kompozycja ma niezwykle intrygujący związek z Dolnym Śląskiem. Kompozytor wykonał tę muzykę w Lwówku Śląskim i Wrocławiu w 1863 roku, 5 lat przed prapremierą całego dzieła! Co więcej, na koncert w pałacu w Lwówku Wagner napisał prozatorski program uwertury, będący miniaturową, narracyjną opowieścią o treści zawartej w tej programowej kompozycji. Lwóweckie wyjaśnienie Wagnera jest do dziś podstawą tworzenia programów koncertowych! 

Kilka ciekawostek na temat niezwykłego utworu. 

Malvina Garrigues – zaczęła karierę we Wrocławiu, dokonała operowego cudu, który... zabił jej męża i odebrał jej zmysły (GALERIA)

W 1846 roku we Wrocławiu debiutowała młoda sopranistka. Miała 20 lat. Niespełna 20 lat później dostała rolę życia, dzięki której przeszła do historii, ale też przypłaciła ją osobistą tragedią. Kariera Malviny Garrigues zaczęła się na Dolnym Śląsku od roli Alicji, siostry głównego bohatera opery „Robert Diabeł”. Zakończyła się rolą Izoldy w prapremierowej inscenizacji „Tristana i Izoldy” Wagnera. Była to partia osławiona zanim usłyszał ją świat – opera uchodziła za niewykonalną, ultranowoczesną, wręcz szaloną. Premiera z udziałem Malviny i jej męża – Ludwiga – zaprzeczyła niewykonalności dzieła, ale… otoczyła je fatum tragizmu. 29-letni śpiewak zmarł wycieńczony pracą, a jego żona postradała zmysły.

Grób pary śpiewaków, którzy dokonali niemożliwego, dając światu dramat muzyczny, nazwany przez Nietzschego „opusem metafizycznym sztuki” –znajduje się na cmentarzu w Dreźnie. Autor opery - Wagner - na Dolnym Śląsku przebywał dwa razy, dyrygent prapremiery gościł wiele razy. Co więcej fragmenty orkiestrowe „Tristana” zabrzmiały na Dolnym Śląsku – we Wrocławiu i Lwówku Śląskim – jeszcze przed oficjalną prapremierą, czyniąc z regionu jedno z pierwszych miejsc na świecie, w którym usłyszano tę niezwykłą muzykę.

Wielkie włoskie opery: La Fenice i La Scala (Wenecja i Mediolan)

Dwa wielkie włoskie teatry operowe z XVIII wieku. Tam  premiery miały arcydzieła Belliniego, Donizettiego, Rossiniego, Verdiego czy Pucciniego. 

Muzyka Händla we Wrocławiu – przełomowe wykonania w XVIII, XIX i XX wieku – czyli wnuk Wrocławianina we Wrocławiu

Georg Friedrich Händel  to jeden z najważniejszych muzyków w dziejach kultury Zachodu. Urodził się w Niemczech, jednak dojrzałe życie spędził głownie w Anglii. Napisał wiele niezwykłych kompozycji, bez których dziś trudno sobie wyobrazić repertuary oper i filharmonii. Jego muzyka ma także znaczenie w popkulturze. Co ciekawe był wnukiem rzemieślnika z Wrocławia. W śląskiej stolicy muzyka wielkiego barokowego mistrza znana była już w XVIII wieku. W kolejnych stuleciach Wrocław zapisał się na mapie miast, które przyczyniły się do odrodzenia zainteresowania twórczością rówieśnika Bacha! 

Zapraszam do ciekawostkowego artykułu o trzech wydarzeniach muzycznych z przeszłości Wrocławia, które zapisały się w muzykologicznym kalendarium związanym z wykonawstwem dzieł Händla. 

Operowy hit Straussa i Dolny Śląsk: „Der Rosenkavalier” – od najważniejszej śpiewaczki, przez reżysera filmowego po wrocławskie spektakle (wybór ciekawostek)

„Kawaler Srebrnej Róży” to operowy przebój z początku XX wieku. Dzieło Richarda Straussa od ponad 100 lat cieszy melomanów na całym świecie. Duży udział w wypromowaniu tej perły teatru muzycznego mieli mieszkańcy Dolnego Śląska! 

Oto intrygujące ciekawostki związane z dziejami scenicznymi jednej z najpopularniejszych oper. 

Wagnerowska „Walkiria” i Dolny Śląsk – niezwykłe dzieje wzajemnego inspirowania (profesor Hagen z Uniwersytetu Wrocławskiego, kapelmistrz Radecke z Dziećmorowic, kantor Deutsch z wrocławskiej synagogi i malarz Hendrich ze Szklarskiej Poręby)

„Walkiria” jest operą o niezwykłym wpływie na kulturę wysoką, popularną, a nawet filozofię i politykę! Muzyka z tego dramatu muzycznego cytowana jest w setkach filmów, seriali, reklam. Część tematów muzycznych „Walkirii” zna dosłownie każdy. W dodatku jest to dzieło podatne na interpretacje, reinterpretacje… nadinterpretacje czy parodie. Z pewnością budzi emocje i jest rodzajem kamienia milowego. Niezwykłe wątki z dziedzin historii literatury, sztuki i muzyki wiążą dramat Richarda Wagnera z Dolnym Śląskiem i jego mieszkańcami! Wybrałem 4 niezwykle intrygujące powiązania „Walkirii” z interesującymi postaciami w historii kultury regionu. 

OPERY ZWIĄZANE Z KARKONOSZAMI! Jak Góry Olbrzymie i ich folklor inspirowały twórców teatru muzycznego (Liczyrzepa, zamek Chojnik, karkonoskie schroniska i miejscowości w operach od XVIII do XX wieku)

Znalazłem ponad 20 dzieł teatru muzycznego, których akcja dzieje się w okolicach Śnieżki, Łaby, Chojnika czy Jeleniej Góry! Są to opery, które powstały w ciągu około stu lat, od końca XVIII wieku do początku XX wieku wieku. Muzykę do tych kompozycji scenicznych napisali m.in. twórcy niemieccy i czescy. Prapremiery karkonoskich oper odbywały się m.in. we Wrocławiu, Berlinie, Pradze, Dreźnie, Królewcu – czyli na najlepszych scenach muzycznych Europy w tamtych czasach! 

Mój autorski wybór dzieł, które mają w sobie Ducha Gór i echa sudeckiego klimatu romantycznego!

Alter Annenfriedhof w Dreźnie - nad grobem Tristana, Izoldy i żony Wagnera (GALERIA)

Drezdeńska nekropolia - miejsce wiecznego snu niezwykłych osobistości, w tym ważnych artystów. 

Opera Sempera w Dreźnie - arcydzieło Sempera, którego ojciec pochodził z Kamiennej Góry na Dolnym Śląsku! (GALERIA)

Teatralna perła na mapie Europy. Swoją potoczną nazwę wzięła od architekta, który ją zaprojektował - nazwisko to wywodzi się... z Kamiennej Góry na Dolnym Śląsku! 

Konopnicka i Hauptmann („Święto pokoju” i „Hanusia”) – polska poetka, jako tłumaczka i recenzentka śląskiego noblisty (+ ciekawostki filmowe i operowe!)

Maria Konopnicka znana jest jako wybitna a zarazem kontrowersyjna postać polskiego świata literatury i kultury pod zaborami. Pamiętamy ją jako autorkę pozytywistycznych nowel, patriotycznej „Roty” czy wierszy, baśni i opowiadań dla dzieci, jak choćby „O krasnoludkach i o sierotce Marysi”, „Na jagody!”, „Jak to ze lnem było”. Pisarka nie tylko wydawała własne dzieła, ale też zajmowała się krytyką i publicystyką oraz tłumaczeniami. Jej aktywność na tym polu wiąże się m.in. z pisarstwem wielkiego śląskiego literata, laureata Nobla – Gerharta Hauptmanna. 

Semperoper w Dreźnie i dolnośląskie ciekawostki! (architekt-syn kamiennogórzanina, do tego malarz, rzeźbiarz, reżyser, kompozytor, pisarz i primadonna z Wrocławia!)

Opera królewska w Dreźnie to perła architektury i miejsce niezwykle ważne w historii muzyki! Wspaniały gmach jest jednym z najważniejszych ośrodków operowych w Europie. Od początku związani byli z tą budowlą i działalnością instytucji artyści kojarzeni z Dolnym Śląskiem! Operę wzniósł syn kupca z Kamiennej Góry. Z kolei jego piękne dzieło zdobili malarstwem i rzeźbą artyści związani z Wrocławiem. Na scenie brylowała wielka śpiewaczka pochodząca z Wrocławia i mieszkająca w Lądku-Zdroju, prapremierę miał tam film operowy reżysera z Wrocławia i opera wrocławskiego kompozytora! 

To kilka z ciekawostek z mnóstwa innych, które zaprezentuję w artykule! Zapraszam. 

Rübezahl w muzyce - czyli jak brzmi Liczyrzepa! Karkonoski Duch Gór w twórczości od XVIII do XX wieku (od starych oper po „cudowne dziecko” z dwoma Oscarami!)

Karkonosz ma więcej imion niż i tak różnorodnych oblicz. Wieczny Duch Gór, zamieszkujący Sudety, inspiruje od setek lat! Powstało mnóstwo obrazów, rzeźb, książek związanych z tym niezwykłym bohaterem legend górskich. Także kompozytorzy inspirowali się Liczyrzepą. Niektóre z ich utworów do dziś są wykonywane i nagrywane. Inne istnieją jako zapisy nutowe, które czekają na ożywienie. 

W tym wpisie zaprezentuję wybór ciekawych kompozycji, które związane są z sagą o Karkonoszu. To dzieła mniej lub bardziej znanych autorów. Z pewnością do grona tych lepiej kojarzonych muzyków zalicza się Weber – wybitny twórca oper romantycznych, w dodatku związany z Śląskiem, a także Korngold – zdobywca Oscarów i prawdziwa sława Hollywood. 

Karkonoski „Pocałunek” z piękną kołysanką i inne sudeckie konteksty związane z Bedřichem Smetaną

Smetana zalicza się wielkich narodowych kompozytorów czeskich. To, obok Dvořáka, najlepiej znany hudební skladatel naszych sudeckich sąsiadów. „Wełtawa” Smetany z cyklu poematów symfonicznych „Moja Ojczyzna” oraz jego opera „Sprzedana narzeczona” są znane melomanom na całym świecie. Innym ciekawym dziełem tego romantycznego twórcy jest opera „Pocałunek”, czyli „Hubička” z 1876 roku. Akcja dzieła dzieje się w karkonoskiej wsi! Z okolicami Sudetów kompozytora łączyło całkiem sporo. Na ślady jego związków z górskim regionem natrafić można w kilku ciekawych miejscach.