Pomniki Historii na Dolnym Śląsku – historycznym i administracyjnym (GALERIA)

Crème de la crème wśród zabytków Dolnego Śląska. 

Moje spotkania z dziedzictwem i skarbami kultury oraz natury UNESCO (Polska, Czechy, Niemcy, Włochy, Francja) – przegląd subiektywny (GALERIA)

Lista Światowego Dziedzictwa UNESCO jest powszechnym wyznacznikiem miejsc szczególnie wartościowych dla ludzkości, a zarazem popularnych dla turysty. Szczególna ochrona prawna i ogólnoświatowe uznanie ekspertów w tym przypadku wiąże się także z rekomendacją i promocją. Często unikatowe obiekty, miejsca, dzieła sztuki i cywilizacji otrzymują większy rozgłos. 

Obok szczególnie popularnej listy Dziedzictwa UNESCO (wpisanych, oficjalnie kandydujących, a nawet… wykreślonych!), warto też wspomnieć o mniej popularnych listach UNESCO: Dokumentów "Pamięć Świata", Niematerialnego Dziedzictwa Kulturowego, Rezerwatów Biosfery czy Geoparków. Zapraszam do mojego przeglądu odwiedzonych miejsc i interesujących kontekstów. 

Zadbane śląskie drewniane skarby

Kościół Pokoju w Jaworze oraz Papiernia (Muzeum Papiernictwa) w Dusznikach-Zdroju to dolnośląskie pamiątki historyczne, które znalazły się na liście zwycięzców i wyróżnionych w konkursie Zabytek Zadbany 2019. 

To niewątpliwie piękne miejsca, ważne pamiątki historyczne i ciekawe destynacje turystyczne. Ich walor artystyczny i dziejowy to ważne argumenty za właściwą opieką nad tymi pamiątkami przeszłości. Fotografii i wpisów z tych wyjątkowych reliktów minionych epok nie mogło braknąć w zasobach Welthellsicht! 

Pomniki Historii

10 grudnia Prezydent ogłosił kilkanaście nowych zabytków, które trafiły na prestiżową listę Pomników Historii. To specyficzna forma ochrony cennych nieruchomości i dziedzictwa kultury oraz historii. Ich liczba przekroczyła 100. Z tej okazji przegląd punktów "zaliczonych" na blogu. 

Pomniki Historii ustanawiane są od 1994 roku. Do dziś (stan na grudzień 2018) to najwyższe wyróżnienie nadano 105 zabytkom. Na blogu znajdują się fotorelacje z kilkunastu z nich.

100 Pomników Historii na 100-lecie niepodległości: Zamek w Brzegu – śląski Wawel

10 grudnia Prezydent ogłosił kilkanaście nowych zabytków, które trafiły na prestiżową listę Pomników Historii. To specyficzna forma ochrony zabytków i dziedzictwa kultury oraz historii. Wśród nowych dóbr umieszczonych w gronie szczególnie cennych skarbów Polski znalazł się Zamek Piastów Śląskich w Brzegu. Historycznie miasto znajdowało się na Dolnym Śląsku. 

Pomniki Historii ustanawiane są od 1994 roku. Do dziś (stan na grudzień 2018) to najwyższe wyróżnienie nadano 105 zabytkom. Na blogu znajdują się fotorelacje z kilkunastu z nich.

makieta Brzegu w zamkowym muzeum 

Wyspa Muzeów w Berlinie + arsenał (GALERIA)

Jedno z najważniejszych i najcenniejszych miejsc na kulturowej mapie Berlina i Niemiec. 

Region skarbów!

Kilka słów o „Raporcie o stanie zachowania zabytków nieruchomych w Polsce” w kontekście Dolnego Śląska oraz zasobów bloga Welthellsicht – moje spojrzenie na świat! 

Na stronie Narodowego Instytutu Dziedzictwa (NID) można zapoznać się z ciekawym dokumentem. To „Raport o stanie zachowania zabytków nieruchomych w Polsce”. Chciałbym przywołać kilka cytatów z tego ciekawego opracowania:

„Liczba obiektów na terenie poszczególnych województw kraju jest znacznie zróżnicowana i waha się od 8429 w województwie dolnośląskim do 1653 w województwie świętokrzyskim”. *

Już po tym cytacie widać, że na Dolnym Śląsku mamy prawdziwy ogrom skarbów kultury. Czyli... jest co zwiedzać i co podziwiać!

„Różnica między województwem o największym zagęszczeniu obiektów zabytkowych
na jednostkę powierzchni (dolnośląskie) a najmniejszym (podlaskie) jest prawie czterokrotna”*

Inne regiony w kraju mogą  pozazdrościć takiego wysypu zabytków.
Ponadto na Dolnym Śląsku znajduje się szczególnie wiele obiektów starych.

„W rejestrze zabytków figuruje 450 obiektów powstałych do połowy XIII w. (cezurę stanowi umowna granica pomiędzy epoką architektury romańskiej i gotyckiej). Najwięcej zabytków z tego okresu znajduje się w województwie dolnośląskim (140 obiektów stanowiących ponad 30% wszystkich obiektów powstałych do połowy XIII w.)”
[...]
Najwięcej zabytków datowanych na okres od II połowy XIII do XV w. wpisanych jest do rejestru w województwach dolnośląskim (20,20%)...”*

Region obfituje też w zabytki sakralne, które jak wiadomo, często są nie tylko architektonicznymi perełkami, ale też wiekowymi świadectwami przemian kulturowych i skarbnicami dzieł sztuki począwszy od malarstwa, przez rzeźbę, po organmistrzostwo oraz piśmiennictwo:

„Najwięcej zabytków o funkcjach sakralnych znajduje się w województwie dolnośląskim (11,43%)”*

Niestety są też mniej pozytywne wieści:

„Najwięcej zagrożonych obiektów rezydencjonalnych wskazano w województwach dolnośląskim (30,70%) i zachodniopomorskim (32,42%)”.*

Jak widać z tych kilku załączonych cytatów, Dolny Śląsk jest prawdziwą skarbnicą pod względem zabytków nieruchomych. Co krok możemy się zetknąć z niezwykłymi skarbami przeszłości. Relacje z odwiedzin w wielu z nich można znaleźć na blogu – i zachęcam do ich oglądania!

Przypomnę, że jest wiele sposobów na wyszukanie zabytkowych ciekawostek.
>> Można np. posiłkować się chmurą tagów (czyli silva rerum na blogu). Znajdziemy tu zarówno tagi dotyczące lokalizacji, ale i nazwy obiektu, a także klucze segregujące zabytki należące do listy UNESCO czy Pomników Historii Prezydenta RP.

>> Można też szukać za pomocą map. Na blogu znajduje się kilka map tematycznych. W tym mapa:

Zamki i pałace


Szlaki kulturowe
Z pełną treścią raportu można zapoznać się na stronie www.nid.pl.


Ilustracje:
Zamek Książ
Bazylika Wniebowzięcia NMP w Krzeszowie
Kościół Pokoju w Świdnicy
Hala Stulecia we Wrocławiu
Pałac Wojanów


---------------------------------------
* NID: Raport o stanie zachowania zabytków nieruchomych w Polsce

Sprawa zabytku na wokandzie!

Niestety dolnośląskie skarby mają czasami pecha. W wielu miejscach można napotkać rujnujące się kościoły, pałace czy kamienice. Szczęścia nie miał też zamek w Ratnie Dolnym. Ostatnio zaskoczyła mnie informacja o sprawie sądowej związanej z tym obiektem, z którego kilka zdjęc można znaleźć na blogu. 

Portal NaszeSudety - turystyka, kultura, Dolny Śląsk, cytując "Gazeta Kłodzka", pisze na temat procesu w sprawie stanu zabytku w Ratnie Dolnym (gmina Radków). Więcej na ten temat: http://naszesudety.pl/do-sadu-za-zabytek.html. O sprawie również na łamach nowego wydania "Gazety Noworudzkiej" (nowaruda24.pl/). Warto dodać, że powstała inicjatywa społeczna Ratujemy zamek w Ratnie Dolnym – zabytki.org.